Sindh in history today (13th July). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (13th JULY) 13th July BIRTH DATES Gano Samtani (Hyderabad >Mumbai/Writer/ birth 13th July 1934), SarlaKanAhuja (Sukkur> Ulhasnagar/Writer/ birth 13th July 1937), Shabnam Shalwani (Writer/ birth 13th July 1951), Jam Jamali (ShahbegJamali/English Poet & Social Worker/ birth 13th July 1959), Hamiz Ali Sohu (Haji Mashori/Writer/ birth 13th July 1962), Iqbal Halipoto (Poet/ birth 13th July 1977) DEATH DATES ‘Piyasi’ Ranjho Khan (Poet/ date 13th July 1978), Ahmad Khan ‘Asif’ Misrani (Mitho Babar/While defending his family he was killed by dacoits along with family members/ date 13th July 1989), Nazim Mangi (Tharri Muhabat/ date 13th July Poet) EVENTS 1844: The Governor-General of India disposed to sanction as experimental measures the establishment of dispensaries at Sukkur, Shikarpur, Hyderabad and at Karachi and asks for submission of a specific proposition, the plan and cost of the buildings and the expense for establishment that would be required for the purpose. (Source: Letter No.359). 1945: Sir Hugh Dow, Governor of Sindh addresses general meeting of the Sindh Scout’s Association. This be kept in mind that Sindh Scout’s Association was most active Association of Sindh during the British era. It was established much before 1900 and a Journal in Sindhi & English ‘Scout’ was also published for years. In April 1939, Sea Scout Group Council was also formed with efforts of Rai Sahib Gokaldas Ahuja. (Source: Dr.Pathan’s Ph.D Thesis and Bheromal Advani’s book Sindh Ji Hindu Ji Tarekh). 1950: Liaquat Ali Khan, Prime Minister of Pakistan refuse to answer to the question of a journalist that Pakistan will send troops to Korea as desired by U.S.A. (Source: Newspapers). 1951: In recent election Punjab Muslim League members worked agaist candidates of the party. 474 involved members are expelled from the party. (Source: ibd). 1952: Acting General Secretary of the Communist Party of Pakistan is released from Lahore Jail. He was arrested last year in July under Pakistan Safety Act. (Source: ibd). 1960: Khuhro and Nawab Akbar Bugti are disqualified for taking part in politics. (Source: ibid). 1962: I was asked and advised by U.S.A for taking extra-constitutional step, admits ex-President Iskandar Mirza. (ibid). 1965: U.S.A is bent upon to postpone the World Bank Consortium, but Pakistan will, in no case subject itself to economic or political domination from any Great Power, says Z.A.Bhutto, Foreign Minister of Pakistan. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1966: The full bench of the West Pakistan High Court dismisses writ petition of 22 opposition leaders detained under defense of Pakistan Rule. (Source: ibd). 1972: Language issue in Sindh has political motives behind it, says Hafiz Pirzado, Education Minister of Pakistan. (Source: ibid).

Sindh in history today (12th July). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (12th JULY) 12th July BIRTH DATES His Highness Mir Hassan Ali Khan/ birth 12th July (1852), Hadi Bux Channo (WalidadGabar/Folklore Poet/ birth 12th July 1921), Dr. Abdu lHadi Surahio (Larkano/Scholar/ birth 12th July 1928), Muhammad Khan Siyal (Naudero/Folklore Poet/ birth 12th July 1936), Ali Hassan Jamali (Nabi BuxJamali/Journalist/ birth 12th July 1938), Leal Bana (Writer/ birth 12 th July 1942), Makhdoom Muhammad Rafiq (Gadeji/Journalist/ birth 12th July 1945), Tabish Bukhari (Sher Muhammad Davich/Poet/ birth 12th July 1965), Naseer Shah ‘Naseer’ (Dabi/Poet/ birth 12th July 1971), Akhtar Brohi (Faridabad/Writer/ birth 12th July 1971) DEATH DATES BugamZeenatChanna (Founder of ‘Adyoon’/ date 12th July 1974), Moulvi Jan Muhammad (Tamachani/Religious Scholar/ date 12th July 1974), Dr. Abdul Jabbar Junijo ‘Sham’ (Badin/Scholar & Poet/ date 12th July 2911) EVENTS 1836: Colonel Pottenger writes to the Government of India informing that Mir Noor Muhammad Khan accompanied by five camel loads of mangoes has sent to him as gesture of Goodwill and friendship. (Source: Pottenger’s letter No.62). 1903: L.G. Mount ford, The Collector of the District Larkano writes to the Sindh Commissioner updating him about efforts regarding preservation of archival material at Larkano. He writes that in July 1901 the official record was shifted from Sukkur and Karachi to this newly established District. Head Munshi of the Collector is custodian of record in Sindhi language, whereas record in English is being kept under custody of Head Clerk. The correspondence on ‘Indus Valley State Railway’ has been kept in the office of the Assistant Collector of Larkano. (Source: Larkana Collector’s office letter No.3918). During tenure of Iqbal Bablani and Dr.Badar Ujan as D.C of Larkano District, Gul Hayat Institute approached District Administration to establish ‘LARKANA ARCHIVES’ there. 1925: Delhi Hindu Sabha protests against Bengal Government’s decision regarding music before Mosque. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1925). 1926: Sindh Journalists’ Conference is held at Karachi and a Journalists’ Society is formed. It is first initiate to unite journalists of Sindh for taking care about press and freedom of expression. (Source: The Sindh Daily Gazette, Karachi). 1927: Moulana Muhammad Ali Johar in series of articles dislikes the Muslim agitation in Punjab demanding Justice Dalip Sing’s resignation. The judgment of the Justice Dalip Sing was taken as partial decision in case of writer who attacked Muhammad (PBUH) in his book. (Source: Newspapers). 1930: Sindh Hari Conference is held at Mirpurkhas under the presidency of Jamshed Mehta. (Source: M.Phil thesis on ‘Hari Tahrik’, by Solangi). It is attended by eminent politicians belonging to class of Pirs and Landlords.They seems to be worried about sorrows and longings of the peasants of Sindh, but inner story is to take care of their own interests during the disposal of barrage land. 1949: Khowaja Shahab-u-ddin, federal minister for Home & Information asks Sindh Press to plat it role in bringing Sindhis and Mohajirs near to each other. (Source: Newspapers). 1952: Khowaja Naziu-u-ddin, Prime Minister of Pakistan assures the status of High court for Sindh Chief Court. (Source: ibd). 1955: Home Minister, Major-General Iskandar Mirza announces lifting of ban on political activities of Khan Abdul Ghafar Khan. (Source:’Source-Material on ANP’,\compiled by Gul Hayat Institute). 1957: Pakistan mourns death of Sir Agha Khan. Meanwhile Prince Karim takes over as the spiritual leader of the Khowaja community. (Source: Newspapers) 1960: Agha Ghulam Nabi Khan Pathan and Kazi Muhammad Akbar are disqualified for taking part in politics for six years. (Source: ibid). 1963: Abdul Baqi Baloch files petition in Lahore High court that the Pakistan Government be asked not to handover 3000 sq.miles of Balochistan to Iran.(Source: ibid).

Sindh in history today (11th July). By. Dr.Pathan

[Sindh in history today (11th JuLy). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan.] 11th July BIRTH DATES Parsram ‘Zia’ (Poet/ birth 11th July 1911), Ali Nawaz Hajan Khan Jatoi (New Jatoi/Scholar/ birth 11th July 1914), Muhammad Ibrahim Morai (Dalipota/Writer/ birth 11th July 1915), Esardas Sipro (Karachi >Mumbai/Singer & Musician/ birth 11th July 1917), Menhal Gopang (Kamber/Poet/ birth 11th July 1945), Sarwech Sindhi (Poet/ birth 11th July 1947), Bidil Masroor (Shikarpur/Writer & Singer/ birth 11th July 1947), Manohar Manghani (Ahmadabad/Artist/ birth 11th July 1954), Irshad Kaghzi (Shikarpur/Writer/ birth 11th July 1955), Dr. Khatumal (Mithi/Social worker/ birth 11th July 1960), EVENTS 1842: His Highness Mir Naseer Khan Talpur writes to Major Outram informing him and making complain that the fort of Rojhan, 26 miles from Shikarpur and 10 miles from Khangarah has been occupied by people of Naseer Khan of Kalat. 1908: Diwan Dayaram Gidumal Shahani establishes ‘Seva Sadhan Sabha’ in Bombay with Aims & Objects to provide social services, social protection, and education to women-folk and train lady social workers. Later on branches of NGO are also started inSyeat, Poona and Ahmadabad. (Source: ‘Biography of Raj Rashi Diwan Dayaram Gidumal’, by Shewaram Pherwani). 1920: Four ‘Special trains’ in the history of Sindh have a unique reference. First train was booked by Sindh Congress for Punjab so as to participate in the Congress Sesion and provide financial & moral support to families those were affected during the tragedy of Jalyanwala bagh. In 1938 on the eve of Sindh Provincial Muslim League Conference the Special train was hired for Quaid-i-Azam for Karachi from Hyderabad. When Soorihb Badshah Pir Pagaro was released from jail, he also reached Sindh in Special train. During Hijrat Tahrik, Jan Muhammad Junijo booked special train Khilafatis. The Special train carrying Sindhi migrants on way to Peshawar reached at Multan today. 1950: Fatima Jinnah regrets to Hilal-i-Ahmar Pakistan (Source: Newspaper). 1959: Pak-American trade agreement is signed. Trade Minister of Pakistan, Z.A.Bhutto indicates more trade agreements with other countries.(Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1969: Ex-Director of Pakistan Institute for Islamic Research Fazul-ul-Raman’s book on Islam is banned. (Source: Newspapers). 1972: Language riots affect Thatta also; section 144 is imposed for three months. (Source:Ibd). 1975: Punjab Chief Minster resigns. He is one of founder members of PPP and edited weekly ‘Nusrat’, Lahore in early days of the party. (Source: Newspapers). TRANSLATION INTO SINDHI جولاء جي حوالي سان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 11.7.1842: اسان جا حڪمرانن سنڌ کي غلام بنائڻ/ بڻڻائڻ کان اڳ پاڻ ذھني غلام ٿيندا آھن. سنڌ ۾ حڪومت ٽالپورن جي آھي, پر ٽالپور مدد فرنگي پوليٽيڪل ايجنٽن کان وٺن ٿا. روجهاڻ تي قلاتي ماڻھن قبضو ڪيو ته ٽالپورن آئوٽرام کي گذارش ڪئي ته قلاتي حاڪم نصير خان سان ڳالهائي اهو قلعو اسان کي واپس وٺي ڏي. 11.7.1856: سنڌ تي مڪمل ضابطي ۽ حڪمراني قائم ڪرڻ کان پوء ايسٽ انڊيا ڪمپنئ جي حڪومت سنڌ ۾ تاجر برادرئ کي سهولتون ڏيڻ لاء مختلف شھرن ۾ بنگلا ۽ ڌرمشالائون ٺاهڻ شروع ڪيو ته جيئن هندوستان جي ٻين حصن کان ايندڙ واپاري انھن ۾ ضرورت مطابق رهي سگهن. اڄ سنڌ جي سپريڊنٽ انجنيئر ڪمشنر کي حيدرآباد ۾ بنگلي ٺاهڻ جي اجازت گهري. 11.7.1908: سنڌ جي ڏاهي ۽ سماجي سڌارڪ ديوان ڏيارام گدومل ممبئئ ۾ ”سيوا سڌن سڀا" نالي سماجي تنظيم ٺاهي ته جيئن عورتن ۾ سماجي خدمت جو شعور اڀارجي ۽ سماجي ڪارڪنن جي تربيت به ڪئي وڃي. هن تنظيم جون جلد پوء سورت, پوني ۽ احمد آباد ۾ شاخون کوليون ويون. 17.7.1920: گهر گهاٽ کپائي, ارڪي ترڪي تان هٿ کڻي ۽ سياستدانن جي ڳالهين ۾ اچي سنڌ ڇڏي افغانستان هجرت ڪري ويندڙن جي اسپيشل ٽرين سنڌ جون حدون گذاري ملتان پهتي. [سنڌ جي سياسي تاريخ ۾ چار "اسپيشل ٽرينون" وڏي اهميت رکن ٿيون. انھن مان هڪ هڪ تي ڪتاب لکي سگهجي ٿو ۽ ٽي.وي ڊراما لکي سگهجن ٿا. خلافيتن جي هن اسپيشل ٽرين کان اڳ 1919 ۾ جليانوالا جي شهيدن جي مالي ۽ اخلاقي مدد ڪرڻ لاء اسپيشل ٽرين سنڌ مان ڪراچئ وئي هئي. ان ۾ رضاڪار, سياسي اڳواڻ هئا. ٽين اسپيشل ٽرين حيدرآباد کان ڪراچئ تائين 1938 ۾ مسلم ليگ جي اڳواڻ محمد علي جناح کي کڻي وئي هئي. چوٿين اسپيشل ٽرين سورهيه بادشاه کي حيدرآباد کڻي آئي هئي. ان وقت کيس جيل مان آزاد ڪيو هو ۽ هو سنڌ آيو هو.] 11.7.1926: ڪراچئ ۾ سنڌ جي صحافين جي ڪانفرنس ٿي ۽ هن موقعي تي "سنڌ جنرلسٽ سوسائٽي" جوڙي وئي. 11.7.1927: لاهور هاء ڪورٽ جي جسٽس دليپ سنگ توھين اسلام واري ڪيس مان هندو ملزم کي آزاد ڪيو ته پنجابي مسلمانن انھئ جسٽس خلاف تحريڪ هلائي ۽ هن کان استعيفا ڏيڻ جو مطالبو ڪيو. ان تي مولانا محمد علي جوهر مضمونن مٿان مضمون لکي پنجابي مسلمانن کي تحريڪ هلائڻ کان باز اچڻ جي صلاح ڏني. [سالن کان پوء نٿورام اهو ڪتاب ترجمو ڪري ڇپرايو. هن تي ڪيس هلندي عبدالقيوم کيس ڪورٽ ۾ قتل ڪيو هو ۽ انھئ واقعي مان سنڌ جي هندو توڙي مسلمان سياستدانن سياسي فائدو وٺڻ جي ڪوشش ڪئي.] 11.7.1969: پاڪستان اسلامڪ ريسرچ انسٽيٽيوٽ جي اڳوڻي ڊائريڪٽر فضل الرحمان جي هڪ ڪتاب تي بندش وڌي وئي ته اهو اسلامي تعليم جي خلاف لکيل آھي. [ اهو ماڻھو اسلامڪ ريسرچ انسٽيٽيوٽ جو ڊائريڪٽر الائي ڪيئن ۽ ڇو رکيو ويو هو. اهو ڪتاب جيڪڏهن غير مسلم لکي ها ته ان جو الائي ڪهڙو حشر ٿئي ها] 11.7.1972: لساني فساد هاڻي ڪراچئ ۽ حيدرآباد شھرن جون حدون ٽپي, ٻين شھرن کي به لپيٽڻ لڳا. ٺٽي شھر جي بگڙندڙ صورتحال کي منھن ڏيڻ لاء سرڪار ٽن مهينن تائين شهر ۾ قلم 144 لاڳو ڪري ڇڏيو. *************** {11 جولاءِ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 11 جولاءِ 1911ع شاعر پرسرام ضياءجي پيدائش جو ڏينهن آهي. 11 جولاءِ 1914ع اسڪالر علي نواز حاجن جتوئي (نوان جتوئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 11 جولاءِ 1915ع ليکڪ محمد ابراهيم مورائي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 11 جولاءِ 1917ع گلوڪار ايسرداس سپرو (ڪراچي / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي. 11 جولاءِ 1947ع شاعر سرويچ سنڌي جو جنم ڏينهن آهي. 11 جولاءِ 1947ع ليکڪ، ٽي وي پروڊيوسر، شاعر ۽ راڳي بيدل مسرور جو جنم ڏينهن آهي. 11 جولاءِ 1954ع اداڪار منوهر منگهاڻي (احمد آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 11 جولاءِ 1955ع ليکڪ ارشاد احمد ڪاغذي (شڪارپور) جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو:] 11 جولاءِ 1938ع شاعر، ليکڪ ۽ ڊراما نگار آغا غلام نبي صوفئ لاڏاڻو ڪري ويو. 11 جولاءِ 1957ع هزهائنيس آغا خان جو انتقال ٿيو.

Sindh in history today (10th July). By. Dr.Pathan

[Sindh in history today (10th JuLy). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan.] SINDH IN HISTORY TODAY (10th JULY) 10th July BIRTH DATES NavalraiShokiram (Hyderabad/Social Worker/ birth 10th July 1948), GhulamRasoolKehar (Kehar/Politician/ birth 10th July 1901), Ram KirshanAdwani (Hyderabad >Mumbai/Journalist/ birth 10th July 1924), Mir Ali Nawaz Talpur (Tando Muhammad Khan/ex-Minister/ birth 10th July 1924) NanikEsrani (Mian-Jo-Goth >Ajmir/Writer/ birth 10th July 1926), Jetanand ‘Gul’ (Tando Adam >Ajmir/Poet, Singer & Musician/ birth 10th July 1927), MoulaBux ‘Fida’ (QaimMangan/Poet/ birth 10th July 1933), Muhammad Nawaz ‘Mahzoon’ (Mehar/Poet/ birth 10th July 1933), GopeRoopchandani (Rohri>Ulhasnagar/Singer & Stage Director/ birth 10th July 1933), Dr.Nawaz Ali ‘Shouk’ ((Poet & scholar/ birth 10th July 1940), Muhammad Ali ‘Khaldi’ (Thatto/Poet/ birth 10th July 1944) Muhammad Hashim ‘Khadim’ Talpur (Indhlo/Poet/ birth 10th July 1945), Ahmad Rahi (Poet/ birth 10th July 1933). DEATH DATES MasoomSanghrai (Poet/ date 10th July 2004), EVENTS 1850: Brigadier-General Commanding Sindh Division sends plan description of the limits of the Larkana Cantonment to the Sindh Commissioner for approval (Source: Letter No.789). 1921: Aman Sabhas are established at Belo, Taluka Sujawal and Ghadhro with the following office-bearers: BELO:Syed Sidik Shah (President), Seth Dhamoomal (Vice President), Seth Manghanmal, Shewakram; Seth Daryadinomal; Seth Assanmal Mithomal;Seth Rejhomal Tickamdas;Rejhomal Fakirmal ans other eleven Muslim members. GHADAHRO: Vinijraj Rawatsing, Sodho (President), Mukhi Mathradas (Vice President); Ramchand Karar; Mahraj Jeevraj Brahman; Mukhi Seth Chunilal Karar; Pargomal Karar; Seth Jag Rupchand; Seth Tejomal Gopaldas; Seth Bulchand; Seth Harchandmal; Seth Harchand; Seth Gulmal; Rawto Mangho Khatri;Chamoon Mooro Charan; Mahraj Khushhaldas; Seth Teckchand; Seth Kanji Tulsidas and Chuganlal Brahma. During British period Aman Sabha were started to minimize the influence of Khilafat Tahrik and make the people more loyal to the Government. (Dource: The Daily Gazette, Karachi). 1932: The Council of the All-India National Liberal Federation passes resolution protesting emphatically against the abandonment of the Round Table Conference contrary to the pledges given by British Government. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1932). 1939: Meetings are held in some cities of Sindh to protest against All-India Congress Committee decision on State Satyagraha/Non-Co-Operation and relation between Congress Ministries and Provincial Congress Committees. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1939). 1946: Nawabzada Liaquat Ali Khan, General Secretary of the All-India-Muslim League, in a press interview declared that it would be ‘suicidal’ for the Muslims to enter the Constituent Assembly at present. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1946).This may kept in mind that he became Finance Minster of united India later on. 1947: British Prime Minister Clement Attlee recommends M.A.Jinnah as the first Governor-General of Pakistan (Source: Quaid-i-Azam Papers). 1950: Saadat Hussain Minto is released. (Source: Newspapers).1958: Allama Mashriqi, main accused in the murder case of Dr.Khan Sahib’s murder refutes allegations in the court. (Source: ‘Source-Material on Khaksar Tahrik’, compiled by Gul Hayat Institute). 1963: Military aid to India, announced by U.S.A has created doubts, says Z.A.Bhutto, Foreign Minister of Pakistan (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1977: Political activities are declared unlawful. Who so ever will be found involved, will be sentenced to 5 years imprisonment. Martial Law order is issued. (Source: Newspapers). 1972: Language riots disturb Karachi peace. Curfew is imposed in affected areas. Press-censorship on the press reporting of language agitation is ordered by the Sindh Government. Z.A. Bhutto announces 4-member Committee on the issue.(Source: Newspapers). Sindh history to record anunbelieveable act the bill passed in Assembly will be challenged, even rejected in streets. The decision taken without political will & strategy and not taking Urdu-speaking leadership into cofidence before tabling the bill, and misuse of street power paves way for division of hearts in Sindh. 1978: Mian Abbas admits his role in the conspiracy to kill Muhammad Ahmad Khan. Stage is being set to hang elected Prime Minister of Pakistan who did a lot for Pakistan. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). TRANSLATION INTO SINDHI جولاء جي حوالي سان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 10.7.1850: هن سال لاڙڪاڻي شھر ۾ ڪئنٽونميٽ ايريا جي حدبندي ڪئي وئي. اڄ انھئ سلسلي ۾ سنڌ ڊويزن جي برگيڊيئر-جنرل ڪمانڊنگ نقشو تيار ڪري سرڪار کي موڪليو. [ عوام تي نظر رکڻ لاء سنڌ جي هر وڏي شهر ۾ ڪئنٽونمينٽ اريا ٺاهي, فوجين کي رهائشي سهولتون ڏنيون ويون] 10.7.1921: تعلقي سجاول جي شھر ٻيلو ۾ "امن سڀا" نالي فرنگي حڪومت دوست پارٽي قائم ڪئي وئي. سيد صديق شاه ان جو صدر ٿيو ۽ دمومل کي نائب صدر بڻايو ويو. باقي سيٺ منگهومل, شيوڪرام, سيٺ دريا ڏنو مل, سيٺ آسنمل مٺومل, سيٺ ريجهومل ٽيڪمداس, ريجهومل فقير مل ۽ يارنھن مسلمان ميمبر ٿيا. [ اهي عهديدار ۽ ميمبر سڀ اپر ڪلاس مان هئا. ڪي پير هئا, ڪي تاجر ۽ وڏيرا هئا. سنڌي سماج جو اپر ڪلاس هن دور ۾ حڪومت جا فرمانبردار تعبيدار رهيا آھن. انھن ئي پنهنجي آقائن کي راضي ڪرڻ لاء سنڌ ۽ سنڌين خلاف ڪم ڪيو] 10.7.1922: سنڌي ٻولئ ۽ ان جي لپئ واري مسئلي تي هندن ۽ مسلمانن جا شروع کان وٺي شديد اختلاف رهيا. جيتوڻيڪ عربي-سنڌي لپي ٺاهڻ ھندو به ڪميٽئ جا ميمبر رهيا, پر ٻين هندن ديوناگرئ لپئ بابت تحريڪ هلائي. حڪومت مجبور ٿي ديوناگري لپئ ۾ پڙهائيندڙ اسڪول به کوليا, پر اهو تجربو ڪامياب نه ويو. ان کان پوء ھندن "سنسڪرت" ٻولئ کي عام ڪرڻ لاء ڪوششون ورتيون, جيڪو پاڪستان ٺھڻ تائين جاري رهيون. اڄ ڪراچئ جي " سنڌو-سنسڪرت اتيجڪ منڊل" جي گڏجاڻئ ۾ فيصلو ڪيو ويو ته پنھنجي مقصد ماڻڻ ۽ سنسڪرت کي مقبول بنائڻ لاء مختلف هنڌن تي لائبرريون کوليون وينديون. 10.7.1939: ڪانگريس پارٽي "عدم تعاون تحريڪ" ۽ صوبائي حڪومتن سان اره زورائئ واري حڪمت عملئ سبب گهوٽالي جو شڪار ٿي ۽ پارٽي ڪاڪنن پنهنجئ قيادت تي اعتراض اٿاريا. اڄ سنڌ ۾ ڪانگريس ڪميٽين احتجاجي گڏجاڻيون ڪيون. ان جا تفصيل سال1939 واري "انڊين ائنيوئل رجسٽر" جي واليوم نمبر ٻئي ۾ موجود آھن. 10.7.1958: ڊاڪٽر خان جي خون ڪرڻ واري مک ملزم علامه مشرقئ ڪورٽ ۾ بيان ڏنو ته هن کي سياسي بدنيتئ سبب ملزم بڻايو آھي ۽ ڊاڪٽر جي خون ۾ سندس هٿ ڪونهي. 10.7.1972: سنڌي ٻولئ سان نفرت جي بنياد تي غير سنڌين ڪراچئ ۽ حيدرآباد ۾ رڻ ٻاري رکيو. وڌيڪ هنڌن تي فوج گهرائي وئي ۽ اخبارن تي سينسرشب وارو قانون لاڳو ڪيو ويو. [ سنڌي ٻولئ جي حق ۾ ڳالهائڻ وارن جي ڪمي ته ڪانهي, پر ڪنهن به ادبي تنظيم لساني هنگامن جي "واقعاتي تاريخ" مرتب نه ڪئي آھي ۽ ٻولئ جي سنڌي شھيدن جو تفصيلي احوال گڏ نه ڪيو آھي, جنھن کي اسان هڪ "تاريخي دستاويز" طور دنيا اڳيان پيش ڪري سگهون. بنگالين جي ڀيٽ ۾ ٻولئ جي مامري تي سنڌي گهڻا شھيد ٿيا. بنگالين ٻولئ جي شھيدن جي رت مان فائدو ورتو ۽ هنن دنيا کان "مادري ٻولئ جو ڏينھن" ملهائڻ تي مجبور ڪيو ۽ اسان ٻولئ جي شھيدن جو رت رائگان ڪيو ۽ سندن نالا به وساري ڇڏيا] 10.7.1977: اڄ مارشل لا حڪم نامو جاري ڪري سياسي سرگرمين تي پابندي وڌي وئي ۽ اهو چيو ويو ته هن حڪم نامي جي ڀڃڪندڙي ڪندڙ کي 5 سال ٽيپ ڏني ويندي. 10.7.1978: ميان عباس سلطاني گواه ٿي بيان ڏنو ته محمد احمد خان جي خون ڪرائڻ ۾ ذوالفقار علي ڀٽي اسان کي استعمال ڪيو. *************** {10 جولاء تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 10 جولاءِ 1848ع سماج سڌارڪ نولراء شوقيرام (حيدرآباد) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1901ع سياستدان غلام رسول ڪيهر جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1924ع صحافي ڪرشن راهي آڏواڻي (حيدرآباد / بمبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1926ع ليکڪ نانڪ ايسراڻي (ميان جو ڳوٺ / اجمير) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1927ع راڳي ڄيٺانند گل (ٽنڊو آدم / اجمير) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1933ع شاعر مولابخش فدا جو جنم ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1933ع شاعر م ن محزون(ميهڙ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1933ع اداڪار ۽ گلوڪار گوپي روپچنداڻي (روهڙي / الهاسنگر) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1940ع اسڪالر ۽ شاعر ڊاڪٽر نواز علي شوق جو جنم ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1944ع شاعر علي محمد خالدي (ٺٽو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1945ع شاعر محمد هاشم خادم ٽالپر جو جنم ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1945ع شاعر احمد راهي جو جنم ڏينهن آهي. 10 جولاءِ 1950ع صحافي ۽ اڳوڻي ٽي وي پروڊيوسر الطاف سومرو جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو:] 10 جولاءِ 2006ع اردو ٻولي جي ناليواري شاعر، صحافي، افسانا نگار ۽ صحافي احمد نديم قاسمئ جو انتقال ٿيو.

Sindh in history today (9th July). By. Dr.Pathan

[Sindh in history today (9th JuLy). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan.] SINDH IN HISTORY TODAY (9th JULY) 9th July BIRTH DATES Khalil Sarhandi (Poet/ birth 9th July 1916), Girdhar Mirani (Bubak>Mumbai/Singer/ birth 9th July 1931), Iqbal Junijo (GulanWahan/Folklore Poet/ birth 9th July 1947), Nizamuddin Bhatti (Sukkur/Journalist/ birth 9th July 1963), Abdul HaqSario (Dokri/Writer/ birth 9th July 1964), Essa Memon (Khohara/Writer/ birth 9th July 1985) DEATH DATES Moulana Muhammad Hassan Katbari (Religious Scholar/ date 9th July 1858), Khair Muhammad Chandio (Politician/ date 9th July 1954) EVENTS 1940: M.A.Jinnah commenting of the Congress Working Committee resolution passed at Delhi regarding National Government, says that Muslim League now firmly stands convinced that the only solution is division of India as laid down by the Muslim League at Lahore. (Source: The Indian Annual Register, Voi-11,1940). 1946: Sindhi Circle is formed by teachers and taughts of D.J.Sindh College Karachi with Aims & Objects to promote Sindhi literature and language. Regular literary sittings are arranged for this purpose also. (Source: The Daily Gazette, Karachi). 1946: G.M.Syed, leader of opposition in Sindh Legislative Assembly addresses a communication to the Viceroy, requesting him to call upon the Premier Sindh Sir Ghulam Hussain Hidayatullah to tender his resignation as he had forfeited the confidence of the majority. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1946) 1947: Sir Cyril Radcliffe takes office as chairman of the two Boundary Commissions of Punjab and Bengal. (Source: Various books on the history of Pakistan). 1948: Pakistan’s first postal stamp is made available for sale. This may be kept in mind that it was 1853, when first ever postal stamp was introduced and issued in Sindh, and even in India. It was known as ‘Sinde Dock Ticket’.(Source:Dr.Pathan’s Ph.D thesis and Azimussan’s book ‘History of Karachi’). 1950: It is raining at Khokhrapar and Indian Muslim refugees are facing odd hour’s there. NGOs and Individuals from Sindh are reaching there to provide food and cloth to rain-affected. (Source: Newspapers) 1972: Two persons are killed on 3rd day of the language agitation. Army is called out and curfew is imposed in Hyderabad and in some areas of Karachi. Federal cabinet discusses Sindh situation. (Source: Newspapers). 1977: Ban is imposed on Trade Union activities and weapon licenses are withdrawn. Martial Law Authorities promulgates new Ordinance. (Source: Ordinance). TRANSLATION INTO SINDHI جولاء جي حوالي سان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 9.7.1842: ليفٽيننٽ برائون سکر مان پنهنجئ سرڪار کي ڀنگ ڀاڙي ۽ سبزل ڪوٽ بابت رپورٽ ڏياري موڪلي ٿو. هو لکي ٿو ته ٽيه چاليه سال اڳ ڀنگ ڀاڙو مير رستم علئ خان آف بهاولپور کان حاصل ڪيو هو. ڀنگ ڀاڙي جي 25 ڳوٺن مان ميرن کي 60000 روپيا سالياني آمدني ٿيندي آھي. اهڙئ ريت سبزل ڪوٽ جي ٽيهن ڳوٺن مان ميرن کي سالياني هڪ لک روپيا اپت ٿيندي آھي. انھئ هڪ لک روپين کي ٽن حصن ۾ ورهايو ويندو آھي. ٻه حصا حيدرآباد واري مير نصير خان کي ملندا آھن ۽ هڪ حصو اڳ مير رستم علي خان کڻندو هو, پر هاڻي اهو حصو مير علي مراد خان کي ملندو آھي. [فرنگين انھئ سال کان سوچيو ته ڀنگ ڀاڙي ۽ سبزل ڪوٽ وارو پرڳڻو ميرن کان کسي بهاولپور واري خان کي ڏجي ته جيئن هڪ طرف بهاولپور جي خان جي دوستئ مان ڪمپنئ لاء فائدو وٺجي ۽ ٻئي طرف ميرن کي نقصان ڏجي ۽ کين فرنگين جي طاقت جو احساس ڏيارجي] 9.7.1920: سنڌ جي خلافت ڪميٽئ طرفان "هجرت تحريڪ" جو ذيلي شعبو قائم ڪيو ويو. جنهن طرفان اڳتي هلي مختلف شهرن ۾ ”ھجرت ڪميٽيون" قائم ٿيون ۽ انھن ڪميٽين ماڻھن کي سنڌ مان لڏڻ جي صلاح ڏني. 9.7.1946: ڪراچئ جي ڊي.جي ڪاليج جي استادن ۽ شاگردن سنڌي ٻولئ ۽ علم ادب جي واڌاري ۽ سڌاري لاء ”سنڌي سرڪل" ٺاهي. انھئ طرفان ڪيتريون گڏجاڻيون ٿيون ۽ ليڪچر ڪرايا ويا. [ياد رهي ته انگريزي ٻولي جو وهنوار وڌي چڪو هو ۽ انھئ ٻولئ جي راڄ ختم ڪرڻ لاء ھئ سرڪل ٺھي ته جيئن عوامي ذھن ٺاهي سگهجن ته انگريزئ ٻولئ جي ڄاڻ ۽ واهپو وڏ-ماڻھپائپ جو لازمي ۽ آخري شرط ڪونهي. پر, وڏو ماڻھو اهو آھي جيڪو پنهنجئ ٻولئ ۽ علم ادب ۾ مهارت رکي. قومي تشخص ٻولئ ۽ علم ادب جي بنياد تي ٿيندو آھي] 9.7.1946: سنڌ اسيمبلئ ۾ قائد حزب اختلاف جي.ايم.سيد اڄ ھندوستان جي وائسراء کي لکيو ته سنڌ جو وڏو وزير سر غلام حسين هدايت الله اڪثريت جي حمايت وڃائي چڪو آھي, ان ڪري کيس چئو ته استعيفا ڏئي. 9.7.1947: پنجاب ۽ بنگال کي ورهائڻ لاء ھڪ ڪميشن جوڙي وئي هئي. سر ريڊڪلف انھئ ڪميشن جي چيئرمن طور عهدو سنڀاليو. 9.7.1948: پاڪستان پنهنجي پهرين پهرين ٽپال جي ٽڪلي جاري ڪئي. [ياد رهي ته گڏيل هندستان ۾ ٽپال جي پهرين ٽڪلي 1853 ۾ سنڌ ۾ جاري ڪئي وئي هئي ۽ ان کي "سنڌ ڊاڪ" جو نالو ڏنو ويو هو] 9.7.1950: کوکڙا پار ۾ هڪ طرف پناهگيرن جا اچي هجوم پهتا ته ٻئي طرف سخت بارش منھن شروع ٿي وئي. سنڌ جي سماجي تنظيمن ۽ خير خواه ماڻھن کي جهٻو اچي ويو. جن اتي ديڳيون چاڙھيون ۽ اتي لٽن ڪپڙن جا انبار لڳائي ڇڏيا. 9.7.1972: سنڌي ٻولئ سان ڪيل نفرت جي بهاني ٽئين ڏينھن تي به لساني هنگاما جاري رهيا. ڪراچئ ۽ حيدرآباد جي وڌيڪ علائقن ۾ ڪرفيو لڳايو ويو ۽ امن امان قائم ڪرڻ لاء فوج کان مدد ورتي وئي. [دهشگردن بي گناه ماڻھن کي ماري, حڪومت تي دٻاء وجهي, پنهنجي من-پسند مقصد حاصل ڪرڻ جي سنڌ ۾ اها روايت قائم ڪئي] 9.7.1977: پاڪستان ۾ مارشل لا ريگيوليشن لاڳو ڪري اسلحي جا ليسن رد ڪيا ۽ ٽريڊ يونئين جي سرگرمين تي پابندي وڌي. *************** {9 جولاء تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 9 جولاءِ 1931ع راڳي گرڌار ميراڻي (بوبڪ / بمبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 9 جولاءِ 1947ع سگهڙ اقبال احمد جوڻيجو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 9 جولاءِ 1963ع ليکڪ غلام عباس عباسي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 9 جولاءِ 1963ع صحافي نظام الدين ڀٽي (سکر) جو جنم ڏينهن آهي. 9 جولاءِ 1964ع ليکڪ عبدالحق ساريو (ڏوڪري) جو جنم ڏينهن آهي. 9 جولاءِ 1977ع شاعر اعظم ڀٽي (ٽنڊو محمد خان) جو جنم ڏينهن آهي. 9 جولاءِ 1985ع ليکڪ عيسى ميمڻ (کهڙا) جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو:] 9 جولاءِ 1943ع مذهبي اسڪالر ۽ عالم مولانا اشرف علي ٿانوئ جو لاڏاڻو ٿيو. 9 جولاءِ 1954ع سياستدان خير محمد چانڊيو جو انتقال ٿيو. 9 جولاءِ 1858ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد حسن ڪٽبري جو انتقال ٿيو.

Sindh in history today (8th July). By. Dr.Pathan

[Sindh in history today (8th JuLy). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan.] SINDH IN HISTORY TODAY (8th JULY) 8th July BIRTH DATES Ahmad Khan ‘Asif’ Misrani (Mitho Babar/Poet & writer/ birth 8th July 1922), Abdul KarimSaadi (TandoAllahyar/Journalist/ birth 8th July 1924), GoverdhanNathani (Sadhuja>Mombai/Poet/ birth 8th July 1925), Bashir Sitai (Sita Village/Poet/ birth 8th July 1949), Aaqash Chandio (Wali Muhammad Gorar/Journalist/ birth 8th July 1973) DEATH DATES Abdul Karim ;Gadai’ (Jacobabad/Poet/ date 8th July 1978), EVENTS 1839: A. Gibbson is appointed as Assistant Surgeon in charge of medical duties of Political Agency in Upper Sindh. 1921: The first session of the All-India Khilafat Conference starts at Karachi. It is presided over by Moulana Muhammad Ali Johar. The soil of Sindh is selected for the event that proved to be training point in the politics of united India. The Conference lasted for three days. (Source: Newspapers). 1938: A public meeting is held by local branch of Muslim League at Village Mahboob Tunio and it is presided over by Rais Mian Karim Bux, who is the President of the branch. Speakers deplore the Government policy regarding Muslim League and Palstine. They also advised JUI,Sindh leadership to resolve issue of their differences in the greater interests of party and its politics. (Source: ‘Source-Material on Sindh Muslim League’, compiled by Gul Hayat Institute). 1940: Khan Abdul Ghaffar Khan, the Frontier Congress leader, tenders his resignation of membership of the Congress Working Committee before his departure from New Delhi for Peshawar. (Source: The Indian Annual Register, vol-11,1940). 1945: Jairamdas Doulatram presides over Conference of Congress-men in Bombay. The claim of Muslim League to represent the Muslims of India remained the subject of conference. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1945). 1948: Lord Mount Batten was not made Gover-General of Pakistan. Therefore he created condition of mass migration and killing of thousands of people, says Ghulam Muhammad, Finance Minister of Pakistan (Source: Newspapers). 1949: The process of selling important property and Units starts in Pakistan. The East India Tramway Company is to be sold. The matter is discussed in Karachi. (Source: Newspapers) 1971: Keeping in view the political crisis in East Pakistan and Government’s policy regarding resolving the issue, West Germany stops its economic aid to Pakistan (Source: Newspapers). 1972: Karachi witnesses terrible riots in reaction against Sindhi Language Bill. Army is called to help civilian administration.12 are killed and 150 injured in Karachi and Hyderabad. Z.A.Bhutto invites representatives of Sindhi and Urdu speaking people to discuss the Language Bill. (Source: Newspapers). TRANSLATION INTO SINDHI جولاء جي حوالي سان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 8.7.1921: ڳوٺ ڊينگئ ۾ انور علي شاه جي صدارت ۾ ”خلافت تحريڪ" جو جلسو ٿيو, جنھن ۾ ”ھجرت ڪميٽي" به ٺاهي وئي. ان کان سواء تقريرون ڪندڙن مولانا تاج محمود امروٽئ ۽ پير تراب علي شاه کي مبارڪون ڏنيون ته سندن ڪوششن سان خير سان هجرت ڪندڙن جو پهريون قافلو سنڌ مان روانو ٿيو. 8.7.1921: ڪراچئ ۾ ”آل انڊيا خلافت ڪانفرنس" شروع ٿي, انھئ جي صدارت مولانا محمد علي جوهر ڪئي. ڪانفرنس ٽي ڏينھن هلي. ڪانفرنس ۾ حڪومت خلاف سخت لهجي ۾ تقريرون ڪيون ويون ۽ حڪومت سان تعاون نه ڪرڻ بابت ٺھراء پاس ڪيا ويا. ان ڪري خلافتي اڳواڻن خلاف بغاوت جو ڪيس ڪيو ويو. انھئ ڪيس جي ڪاروائي گهڻو پوء انگريزئ ۾ ڪتابي صورت ۾ ڇپي هئي. 8.7.1938: تعلقي ميروخان جي ڳوٺ محبوب تونيئي ۾ رئيس ميان عبدالڪريم جي صدارت ۾ مسلم ليگ جو جلسو ٿيو. ان موقعي تي ٺھراء پاس ڪري 1). فرنگي حڪومت جي فلسطين بابت ظلم تي ٻڌل پاليسئ جي مذمت ڪئي وئي, 2). "جميعت العلماء سنڌ" جي اندروني اختلافن تي ڳڻتئ جو اظھار ڪيو ويو ۽ 3). الله بخش سرڪار جي مسلم ليگ دشمن پاليسئ جي ندا ڪئي وئي. [ پڙھڻدڙن جو توجه هن ڳاله تي ڇڪرائجي ٿو ته ڳوٺ محبوب تونيئي جهڙي هڪ ننڍڙي ڳوٺ جي ماڻھن جي سياسي شعور جو اندازو لڳايو. هتي مسلم ليگ ۽ پاڪستان جون ڳالهيون ٿين ٿيون. پر جيڪي 1947 کان پوء لڏي آيا, انھن اتي پاڪستان ٺاهڻ لاء جي ڪي ڪارناما سرانجام ڏنا ته انهن جي شاهدي نه ٿا ڏئي سگهن. جڏهن ته سنڌ جي وستئ ۽ واهڻ ۽ ڳوٺ ۽ شھر پاڪستان جي تحريڪ ۾ ڀرپور حصو ورتو ۽ تاريخ جا ورق انھن شاهدين سان ڀريا پيا آھن] 8.7.1945: سنڌي ڪانگريسي اڳواڻ جئرامداس دولترام اڄ ممبئئ ۾ ڪانفرنس جي صدارتي تقرير ۾ چيو ته مسلم ليگ سمورن مسلمانن جي واحد نمائنده پارٽي ناهي. 8.7.1948: گڏيل هندوستان جي مخلوط حڪومت ۾ لياقت علي خان فنانس جو وزير هئو ۽ غلام محمد انھئ کاتي ۾ وڏي عهدي تي فائز هو. لياقت علي خان جي ساڻس اتي ياري ٿي. پاڪستان ٿيو ته غلام محمد ملڪ جي پهرينء حڪومت ۾ مالي وزير مقرر ڪيو ويو. ملڪي مامرن هلائڻ ۾ ٻئي هڪ سڪي جا ٻه پاسا رهيا. غلام محمد جي سنڌ ۽ سنڌين لاء دل ٺريل ڪانه هوندي هئي. هو اڄ بيان ٿو ڏئي ته اسان لارڊ مائونٽ بيٽن کي پاڪستان جو به گورنر جنرل نه بڻايو, انھئ بدلي وٺڻ لاء ھن ھندو-مسلم فساد ڪرايا. 8.7.1949: پاڪستان ۾ نجڪاري/ادارن کپائڻ جي پاليسي سنڌ کان شروع ٿي. اڄ ڪراچئ ۾ سرڪاري گڏجاڻي ٿي, جنھن ۾ ”ايسٽ انڊيا ٽرام وي ڪمپنئ" کي کپائڻ واري مامري تي ڳالھ ٻولھ ڪئي وئي. 8.7.1961: وڏئ برسات سکر ۽ لاڙڪاڻي ۾ وڏي تباهي آندي ۽ ٻنھي ضلعن کي سرڪار اڄ آفتزده ضلعا قرار ڏنو. 8.7.1972: ڪراچئ ۾ ٻولئ جي مسئلي تي پناهگيرن رڻ ٻاري ڇڏيو. وڏي پئماني تي خوني هنگاما ڪيا ويا ۽ حڪومت امن امان قائم ڪرڻ لاء فوج گهرائي ورتي. هنگامن ۾ حيدرآباد ۽ ڪراچئ ۾ 12 بيگناه شهري ماريا ويا ۽ 150 کان مٿي سخت زخمي ٿيا. صدر ذوالفقار علي ڀٽي سنڌ مان ڪجھ سنڌي ۽ مهاجر نمائندا گهرائي ورتا ته جيئن انهن سان سنڌي ٻولئ واري بل تي نظرثاني ڪرڻ لاء ڳالھ ٻولھ ڪري سگهجي. 8.7.1973: صدارتي رفرنس تي سپريم ڪورٽ رايو ڏنو ته قومي اسيمبلي چاهي ته بنگلاديش کي تسليم ڪرڻ جو ٺھراء پاس ڪري سگهي ٿي. *************** {8 جولاء تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 8 جولاءِ 1922ع شاعر احمد خان آصف مصراڻي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 8 جولاءِ 1924ع صحافي عبدالڪريم سعدي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 8 جولاءِ 1925ع شاعر گورڌن ناٿاڻي (سڌوجا / ممبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 8 جولاءِ 1949ع شاعر بشير سيتائي جو جنم ڏينهن آهي. 8 جولاءِ 1973ع صحافي آڪاش چانڊيو (ڳورڙ) جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو:] 8 جولاءِ 1967ع فاطمه جناح جو انتقال ٿيو.

Sindh in history today (7th July). By. Dr.Pathan

[Sindh in history today (7th JuLy). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan.] 7th July BIRTH DATES Shaikh Abdul Majeed Sindhi (Thatto/Freedom Fighter, ex-Sindh Minster & Journalist/ birth 7th July 1889), Prof. Lalsing Ajwani (Khairpur> India/Scholar/ birth 7th July 1899), LiloJhangyani (Karachi > New Delhi/Singer/ birth 7th July 1942), Motiram ‘Sail’ (Hatho Nagar > Jaipur/Singer & Poet/ birth 7th July 1943), Mushtaq Memon (Hala/Journalist/ birth 7th July 1956) DEATH DATES MoulanaRustam Ali Bakhri (Religious Scholar/ date 7th July 1825), Mir Sobdar Khan Talpur (Ruler/ date 7th July 1846), BheromalMaharchandAdvani (Hyderabad > India/Scholar/ date 7th July 1950), ChoharmalHinduja (Phaka> India/Writer/ date 7th July 1973), Nisar Bazmi (Mirzapur/Poet/ date 7th July 2000), UmedKhairpuri (Poet/ date 7th July 2001). EVENTS 1858: Allah Rakhio and 24 others are killed by Umed Ali Chhuto and his comrades. Captain of Sindh police is directed by the Commissioner to ensure that they are captured. (Source: Sindh Commissioner’s letter No. 1429). 1910: The lodge of the Theosophical Society is chartered in Khairpur Mirs. Sardar Natha Sing becomes its founder president. (Source: The Report of the Theosophical Society ) 1918: His Majesty’s Minister at Panama, notifies that departure of on Parmanand Shewaram (Sindhi Hindu) from Colon to Cadiz on a Spanish steamer and describes him as VERY ANTI-BRITISH. It was reported that on arrival at Cadiz the man was seen to hand over some documents to the German Consul there. (Source: ‘Sour-Material on Sindhworkis’, compiled by Gul Hayat Institute). 1922: The services of the Newspaper of Sukkur, ‘Sindh Zamindar’ are lauded in the meetinh of Kazi Ahmad Aman Sabha. It is said that like Sindh Zamindar we must be voice of the Government and work effectively in combating Non-Co-Operation Movement. Diwan Teckchand Gurmukhdas and Sanwaldas are the leaders of local Aman Sabha. (Source: The Daily Gazette, Karachi). 1924: Bengal sets new example. Governor, on behalf of the Crown had dissolved Bengal Council. It was challenged in court by ministers. Today, the court grants injuction and it is declared in the judgment that Bengal Council shall stand prorogued. (Source: The Indian Annual Register, Voll-11, 1924) 1925: How to launch movement? Akalis set trend. Since last year they started their struggle for acceptance of political, social and religious demands. They sent Jatha (Group of volunteers) of 25 to Jaito, daily to participate in movement and prove their unity in streets and everywhere. Today, Gurdwara Bill is passed by the Punjab Council and prisoner Akalis are released. Hence agitation is withdrawn by Akalis. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1925). 1928: Shaikh Dr.Muhammad Alam presides over the Sindh Muslim Political Conference in Karachi. It is result of joint efforts of Sindhi Muslim Upper Class to introduce the issue of separation of Sindh at all India level. For this purpose president of Some Conferences were also brought from outside. This event was followed by four Azad Conferences, and they were held on 18th April, 1932 at Karachi; 15th November, 1932 at Hyderabad; 26th April, 1934 at Sukkur and 28th July, 1934 at Karachi. (Source: The India Annual Register, Vol-11, 1928/G.M.Syed’s book “Sindh Ji Bombay Khan Azadi’ and Gul Hayat Collection on the topic). 1938: Monin Jamiat is formed at Bihar. In its Conference, the resolution is passed condemning the Muslim League as trying to deprive the people of their rightful place and asserting that the Muslim League did not present them. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1938). 1943: An Appeal issued by G.M.Syed, the President of Sindh Muslim League is carried out by press. Sindhi Muslims are asked to observe ‘Local industry & trade promoting Day’ be observed on 16th of July. (Source: The Daily Al-Wahid, Karachi). 1950: No any Muhajir has been sent to jail. It is propaganda to bring bad name to the Sindh Government, says Kazi Fazlullah, Chief Minister, Sindh. (Source: An interview with Kazi Sahib, by Dr.Pathan) 1956: Red Shirt Party is declared unlawful in West Pakistan. (Source: Notification of the Government of West Pakistan). 1977: Official Notification regarding the removal of Prime Minister and ministers from their position is issued. (Source: Newspapers). TRANSLATION INTO SINDHI [ سلام, دعائون, نمستي ۽ نيڪ تمنائون. منھنجي سنڌ ڪشمير کان ڪراچئ تائين هئي. پنهنجن ۽ پراون دشمنن ان کي وڍي, ٽڪي ۽ کپائي اها ڪشمور کان ڪراچئ تائين وڃي بچائي آھي. مان سنڌ جي جاگرافيائي حيثيت ۽ هيئيت ته بچائي نه سگهيو آھيان, پر عظيم سنڌ جي تاريخ کي بچائڻ ۽ محفوظ ڪرڻ جا جتن ضرور ڪندو رهان ٿو. اچو تاريخ جي جهروڪن مان منھنجي سنڌ ڏسو] Sindh in history today (7th JuLy). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan. 7 جولاء جي حوالي سان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل نرالو سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 7.7.1910: اڄ ڪلھ جيئن ماڻھن کي روٽري ڪلب ۾ شريڪ ٿيڻ جو شوق آھي ۽ گهڻن دوستن کي ان جي مخفي بين الاقوامي مقصدن مان هڪ ظاهري مقصد جي خبر آھي ته انھئ ذريعي عالمگير برادري جوڙي پئي وڃي, تيئن انگريزن جي زماني ۾ ٿياسافئ به سنڌي ماڻھن کي پاڻ ڏانھن متوجه ڪيو. ان جا مقصد به لڳ ڀڳ ساڳيا هئا. اڄ خيرپور ميرس ۾ ٿياسافيڪل سوسائٽئ جي لاج/شاخ کولي وئي. سردار ناٿاسنگ انھئ جو باني صدر ٿيو. 7.7.1918: پئناما واري برطانوي سفير برطانيه ۽ هندوستان جي فرنگي حڪومت کي اطلاع ڏنو ته سنڌي واپاري (سنڌ ورڪي) پرمانند شيوارام هڪ اسپينش آگبوٽ ذريعي ڪولون مان هليو آھي. هو مختلف بندرن تي لهي شهر وڃي جرمنئ جي سفارتخاني ۾ ڪجه مخفي دستاويز ڏيندو ۽ وٺندو پيو وتي. [ انگريزن جي زماني ۾ ٻاهرين ملڪن ۾ رهندڙ سنڌين انگريزن خلاف ايئن ڪم ڪيو ۽ وطن جي آزادئ خاطر وڏي جوکم جا ڪم ڪيا. ٻاهرين ملڪن ۾ سنڌي اڄ به وڏي تعداد ۾ آھن. ڪن سنڌين اتي پنهنجون تنظيمون به ٺاهيون آھن. ڪي اتان جي قاعدي قانون مطابق سورن جا مذڪور به دنيا کي ٻڌائن ٿا. پر اهي گروهي سماجي ۽ ثقافتي ڀنور مان جند ڇڏائي سنڌ لاء انقلابي ۽ مثالي ڪم نه ٿا ڪري سگهن. هو جلوسن ڪڍڻ, ڪانفرنسن ڪرڻ ۽ آن لائين مذاڪرن ذريعي سنڌ جي درد جي دوا نه ٿا ڪري سگهن. مثال زورئ کنڀي کنيلن لاء واڪ به ڪن ٿا ۽ ٽاڪ به ڪن ٿا, ليڪن بين الاقوامي عدالت ۾ ڪيس داخل نه ٿا ڪن. ڏک جي ڳاله اها آھي ته "شھيدن جا ڏينھن" ملهائيندي فنڪشن جي پڄاڻي ناچ گاني سان ڪري شھيدن جو روح رنجائن ٿا. گم کي هو خوشئ سان ملهائن ٿا. مون ڪيترا دفعا لکيو آھي ته اهي جيڪڏهن وطن دوستئ وارو انقلابي ڪم نه ٿا ڪري سگهن ته 1). “سنڌ فند" قائم ڪري ٻوڏين, بارشن ۽ وبائن وقت متآثر سنڌين جي دوا درمل ۽ لٽي ڪپڙي ۽ تنبن ۽ شامينن پهچائڻ جو ڪم ڪن, 2). سنڌ بابت ٻاهرين ملڪن جي لائبرريز مان مواد/معلومات هٿ ڪري, پنهنجي ويب سائيٽ ٺاهي ان تي رکن ۽ سنڌ ۾ ھڪ لائبرري قائم ڪن.] 7.7.1920: اڄوڪئ "الوحيد" ۾ افغانستاني حڪمران جو تفصيلي اعلان شايع ٿيو. انهئ ۾ ھن افغاني باشندن کي پارت ڪئي ته سنڌي مهاجرن جو خيال ڪيو. [ سوين سنڌي گهراڻا مال ملڪيت,ٻني ٻارا ۽ گهر تڙ وڪڻي سنڌ ڇڏي افغانستان ويا ته اتي بي يار و مددگار ۽ تباه برباد ٿي ويا. اهي پر امن سنڌي هئا. پر انھن کي ايئن اتي آباد نه ڪيو ويو, جيئن اڄ ڪله دهشتگرد افغاني سنڌ جي ڪنڊ ڪڙڇ ۾ آباد ٿي رهيا آھن] 7.7.1925: حڪومتن کان پنھنجا حق ڪيئن وٺبا آھن, ان لاء سکن/اڪالين کان ڏانء سکڻ جهڙو آھي. گڏيل پنجاب جي حڪومت کين سندن مرضئ/ضرورت وارن مذھبي ۽ سياسي حقن کان محروم ڪيو ته هنن مسلسل سڄو سال 25 ماڻھن جو وفد/جٿو ٺاهي, روزانو سرڪار سان ملي پنهنجا مطالبا پيش ڪندا هئا. هنن ڪا رونشي بازي نه ڪئي, دهمان ۽ ڪوڪرا نه ڪيا. پر جٿا موڪلڻ کان به بس نه ڪيائون. نيٺ اڄ ”پنجاب ڪائونسل" کي بل پاس ڪري, سندن سياسي ۽ مذھبي حقن کي تسليم ڪرڻو پيو. 7.7.1928: سنڌ جي اپر ڪلاس "سنڌ جي ممبئئ کان علحدگئ" کي عوام ۾ روشناس ۽ مقبول ڀنائڻ لاء ”سنڌ مسلم پوليٽيڪل ڪانفرنسن" سڏائڻ شروع ڪيون. اڄ اهڙي ڪانفرنس ڪراچئ ۾ ٿي. 7.7.1938: لڏي آيل/ڀڄي آيل/ فاتح ٿي آيل دين-ڀائن جو چوڻ آھي ته هن پنهنجي اباڻن وٿاڻن تي پاڪستان ٺاهڻ لاء وڏو ڪم ڪيو. اڄ بهار جي "مومن جماعت" ڪانفرنس ۾ ٺھراء پاس ڪيو ته مسلم ليگ اسان مسلمانن کي پنهنجي حقن کان محروم پئي ڪري. اها جماعت مسلمانن کي گمراه پئي ڪري ۽ اها مسلمانن جي واحد نمائنده جماعت ناهي. [بھاري, جن کي اسان اکين تي رکيو آھي, اهي اتان جا/بهار جا آھن] 7.7.1943: سنڌ مسلم ليگ جي صدر جي.ايم.سيد اپيل جاري ڪري چيو ته سنڌ ۾ 16 جولاء تي "تجارت جو ڏينھن" ملهايو وڃي. 7.7.1950: "اسان سنڌ ۾ هڪ به پناهگير جيل ۾ نه وڌو آھي. ڪي بدخواه سنڌ حڪومت خلاف غلط پروپيگنڊا پيا ڪن"-سنڌ جي چيف منسٽر قاضي فضل الله جي وضاحت. 7.7.1956: ون-يونٽ خلاف مهاڏو اٽڪائڻ ۽ قومي مامرن تي پنهنجو موقوف رکڻ ۽ سياسي ڏوه ڪري خان غفار خان جي "ريڊ شرٽ پارٽئ" کي غير قانوني قرار ڏئي مٿس پابندي مڙھي وئي. [سنڌ ۾ ساڳين سياسي ڳالهين ڪري جي.ايم.سيد ۽ ٻين اڳواڻن کي انفرادي حيثيت ۾ تڪليفون ڏنيون ويون ۽ جيل موڪليو ويو, پر سنڌ جي ڪنهن سياسي پارٽئ تي پابندي نه لڳائي وئي] 7.7.1972: سنڌ اسيمبلئ طرفان سنڌي ٻولئ بابت بل پاس ٿيڻ تي حيدرآباد ۽ ڪراچئ ۾ پناهگيرن احتجاج شروع ڪيو. 7.7.1973: شديد بارشن سنڌ ۾ تباهي مچائي ڇڏي. سمورئ سنڌ ۾ آمد رفت جا ذريعا شديد متاثر ٿيا. 7.7.1978: اهي ڪي سهڻن خوابن جهڙا ڏينھن هئا. اڄ اي.جي.اين قاضئ کي اسٽيٽ بينڪ جو گورنر مقرر ڪيو ويو *************** { 7 جولاءِ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 7 جولاءِ 1889ع سنڌ جي اڳوڻي وزير ۽ آزاديء جي ويڙهه جي اڳواڻ شيخ عبد المجيد سنڌئ جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1899ع اسڪالر لال سنگ اجواڻي (خيرپور) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1909ع ليکڪ تيرٿ وسنت(خيرپور/ دهلي) جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1940ع نامياري ڪهاڻيڪار ۽ ڊراما نگار علي بابا جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1942ع گلوڪار ليلو جهانگياڻي (ڪراچي / دهلي) جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1942ع ليکڪ ايشور ڀارتي(ٽنڊو آدم) جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1943ع شاعر ۽ گلوڪار موتي رام سائل (سنڌ / جئپور) جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1947ع ليکڪ شوڪت راهي جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1947ع قومپرست اڳواڻ حسين بخش ٿيٻو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1949ع ليکڪ ڍولڻ راهي جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1949ع صحافي مشتاق علي ميمڻ (هالا) جو جنم ڏينهن آهي. 7 جولاءِ 1961ع گلوڪار رحمان مغل (سرمد سنڌي) جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو:] 7 جولاءِ 1825ع سيد رستم علي بکري جو لاڏاڻو ٿيو. 7 جولاءِ 1846ع سنڌ جي اڳوڻي ٽالپر حڪمران مير صوبدار خان ٽالپر جو انتقال ٿيو. 7 جولاءِ 1950ع اسڪالر ۽ ليکڪ ڪاڪو ڀيرومل مهر چند آڏواڻي ديهانت ڪري ويو. 7 جولاءِ 1973ع ليکڪ چوهڙ مل هندوجا ديهانت ڪري ويو. 7 جولاءِ 1986ع لوڪ گلوڪاره مائي ڀاڳئ لاڏاڻو ڪري وئي. 7 جولاءِ 2000ع شاعر ۽ اديب نثار بزميءَ جو لاڏاڻو ٿيو. 7 جولاءِ 2005ع اڳوڻو ايڊيشنل ڊائريڪٽر ليبر مير نور احمد ٽالپر لاڏاڻو ڪري ويو. 7 جولاءِ 2007ع شاعر اميد خيرپوري لاڏاڻو ڪري ويو. 7 جولاءِ 2012ع صحافي ۽ شاعر ارشاد گلاباڻئ جي وفات ٿي.