Monday, 15 June 2026

SINDH in history today (16th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz Ali

Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner***** SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {16th JUNE}. Author Dr.Pathan and Translator his son Mumtaz Ali*******EVENTS 1939: Sj.Subhas Chandra Bose, in a Press interview at Lahore, says that times are so opportune that we shall be committing political suicide if we do not avail ourselves of opportunities by taking the initiative and forcing the issue of Purna Swaraj /Complete freedom.(Source: The Indian Annual , Vol-1, 1939). 1942: ‘We are not going to walkout of India right in the middle of the war, though we have no wish to remain there for any imperialistic reasons’, says Sir Stafford Cripps in interview in London. (Source: The Indian Annual Register, Vol-1, 1942). 1947: M.A.Jinnah in a statement, appeals to every Muslim to contribute to the ‘Pakistan Fund’ to be set up and utilized for various tasks connected with the partition including referendum in two areas- Sylhat& NWFP- and to the work of the Constituent Assembly of Pakistan.[It is amazing to note that no any reference is made about the utilization of this Fund in the History of the Muslim League]. (Source: The Indian Annual Register, Vol-1, 1947). 1948: Khan Abdul Gaffar Khan is sentenced to three years rigorous imprisonment. (Source: ‘Source-Material on ANP’, compiled by Gul Hayat Institute). 1949: Sindh Government agrees to provide the Federal Government with one lac tons of Wheat. (Source: Newspapers). 1950: MoulanaMoudoodifavoursJagirdari System and indicates participation of his party in contesting polls. (Source: Ibid). 1952: State Unions of Balochistan are merged in the Balochistan Province. (Source: Ibid). 1957: G.M.Syed, the leader of West Pakistan Awami Party holds talks with Moulana Abdul Hameed Bhashani of East Pakistan (Source: Ibid). 1977: PNA-PPP Government accord will be signed after my Middle East visit, says Z.A.Bhutto, Premier of Pakistan. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1988: Zia-ul-Haq promulgates ‘Shaiat Ordinance’. Muftis to advise courts and Ulema to be appointed as judges. (Source: Ordinance). 1991: Federally funded ‘Tameer-i-Watan’ program is announced. MNAs are entitled to initiate development schemes worth Rs.10 million per year. (Source: Newspapers) Dr.Pathan wishes you Good Day. [If you are not accepted and owned, so what? Accept and respect all others without discrimination. Be useful, purposeful and more kind to those, who cannot accept and own you. Be for the love, beauty & peace. Be of the beauty, peace & love. Because, you are Beauty, Love & peace. Don't hunt for it. But, share it. ] جي گذري تنهنجي حیاتي ٿي هن ھوت سواء، تون ڪوہ نہ ڪرین سا ئي حياتي ھوتن لاء؟ دکن سکن ۽ عیب ثوابن دورين مجبورين جا، ڏینھن ۽ رات جا تون کڻي فرضي فرق مٽاء، نینھن-نیاپو سرت-سندیشو، سي گیت سٹاء، ڇیر ڇمڪاء وک وڌاء, دوستن در سلام سان SINDHI TRANSLATION OF THE POST: اسان ان دور مان گذري رهيا آھيون, جنهن ۾ علم, عقل ۽ حسن جي بک ڪنهن وٽ ڪونهي. پر علم عقل ۽ حسن جي تلاش جا در ايئن بند ڪري ڇڏيا آھن جو پنهنجي گروء ۽ گروپ کان سواء نه ڪنهن کي پڙھون نه ٻڌون. ڪنهن کي پنھنجي گروپ ۾ پوسٽ رکڻ نه ڏينداسين ۽ جنهن گروپ ۾ سنڌ جي تاريخ يا مفادن جي غيرجانبدارانه ۽ مستند پوسٽ هوندي ان گروپ مان ڀاڄ ڪنداسين. مايوس ٿيڻو ناهي, پر پڪي ارادي سان ڪم ڪرڻو آھي. ڪو پڙھي نه پڙھي, ان محتاجئ کان آزاد ٿي مان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ" سنڌئ ۾ ونڊيندو آھيان. منهنجو پٽ ممتاز علي وري اها "واقعاتي تاريخ" انگريزئ ۾ لکندو آھي. هتي ممتاز علئ جي انگريزئ ۾ لکيل ۽ پنهنجي سنڌئ ۾ لکيل "واقعاتي تاريخ“ گڏي پيش ڪريان ٿو. جن کي سنڌي نه ٿي اچي, اهي انگريزئ ۾ پڙھن. *1939ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي لاهور ۾ ڪانگريس اڳواڻ سڀاش چندر بوس پريس ڪانفرنس ڪندي چيو ته جيڪڏهن اسان هن وقت آزادي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪوششون نه ڪيون ته پوءِ اهو اسان لاءِ سياسي آپگهات هوندو، اسان کي موقعو ملي رهيو آهي، جنهن مان فائدو حاصل ڪرڻ گهرجي ۽ آزادي حاصل ڪرڻ لاءِ اڳتي وڌڻ گهرجي. ** 1947ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي قائداعظم محمد علي جناح هڪ بيان جاري ڪري مسلمانن کي اپيل ڪئي ته اهي پاڪستان فنڊ ۾ رقمون جمع ڪرائين ته جيئن مختلف معاملا حل ڪري سگهجن. ** 1948ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي خان عبدالغفار خان کي 3 سال سخت پورهئي سان سزا ٻڌائي وئي. ** 1949ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ حڪومت وفاقي سرڪار کي هڪ لک ٽن ڪڻڪ فراهم ڪرڻ تي راضپو ظاهر ڪري ڇڏيو. ** 1950ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي جماعت اسلامي جي اڳواڻ مولانا مودودي جاگيرداري نظام جي حمايت ڪئي، جڏهن ته هن اهو به چيو ته سندس پارٽي ايندڙ چونڊن ۾ ڀرپور حصو وٺندي. ** 1952ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي بلوچستان جي رياستي يونينز کي بلوچستان صوبي ۾ ضم ڪيو ويو. ** 1957ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ويسٽ پاڪستان عوامي پارٽي جي اڳواڻ جي ايم سيد ايسٽ پاڪستان جي اڳواڻ مولانا عبدالحميد ڀاشاني سان ڳالهيون شروع ڪيون. ** 1963ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سوويت يونين پهرين عورت کي خلا ۾ موڪليو، اڳوڻي ٽيڪسٽائل ورڪر ويلنٽينا جي عمر 26 سال هئي، جنهن پهريون ڀيرو خلا جو سفر ڪيو ۽ ڪاميابي سان واپس زمين تي موٽي آئي. ** 1977ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي وزيراعظم ذوالفقار علي ڀٽو پي اين اي کي خاطري ڪرائي ته وچ اوڀر جو دورو ڪرڻ کانپوءِ آئون معاهدي تي صحيح ڪرڻ لاءِ تيار آهيان. ** 1988ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي جنرل ضياءُالحق ملڪ ۾ شريعت آرڊيننس لاڳو ڪري ڇڏيو، جنهن ۾ مفتي صاحبان کي هدايت ڪئي وئي ته اهي ڪورٽون لڳائين ۽ عالم انهن ڪورٽن ۾ جج مقرر ڪن. ** 1991ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي وفاقي سرڪار طرفان تعمير وطن ترقياتي پروگرام شروع ڪرڻ جو اعلان ڪيو ويو، هن پروگرام ذريعي هر ايم اين اي کي هڪ سال ۾ هڪ ڪروڙ رپين جا فنڊ ڏنا ويا. ************* اڄوڪي ڏينهن 16 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 16 جون 1451ع صوفي بزرگ حضرت مخدوم بلاول جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 16 جون 1942ع سُگهڙ گُل حسن بروهي جي پيدائش ٿي. 16 جون 1947ع شاعر نور رضوي (روهڙي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 16 جون 1950ع باليووڊ اداڪار مٿن چڪروتي جو جنم ڏينهن آهي. 16 جون 1951ع ليکڪ سُريا مخدوم (درٻيلو) جو جنم ڏينهن آهي. 16 جون 1969ع شاعر واحد انصاري (ڳاڙهي موري) جو جنم ڏينهن آهي. 16 جون 1970ع صحافي خالد ڪمبوهه (شهداد ڪوٽ) جو جنم ڏينهن آهي. 16 جون 1975ع ليکڪ شفيق مسڻ (ڪراچي) جي پيدائش ٿي. 16 جون 1984ع شاعر بشير بخت جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 16 جون 1815ع مذهبي اسڪالر قاضي محمد عاقل سنڌي جو انتقال ٿيو. 16 جون 1817ع حضرت محمد راشد شاهه روضي ڌڻي (پير جو ڳوٺ) جو لاڏاڻو ٿيو. 16 جون 2005ع ماٽا جي باني ممتاز مهر جو انتقال ٿيو. 16 جون 2009ع راڳي اسحاق فقير عرف ڪارو مڱڻهار جو انتقال ٿيو. 16 جون 2011ع نوجوان شاعر حسن درس روڊ حادثي سبب لاڏاڻو ڪري ويو

Sunday, 14 June 2026

SINDH in history today (15th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

(Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner***** SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {15th JUNE} (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {15th JUNE}. Author Dr.Pathan and Translator his son Mumtaz Ali*******Dr. Pathan wishes you Good Day. [ A society having no system of man-making and charecter-building, can't understand human-values, integrity and unity. Those people, who will claim to be dears, leaders and opinion - makers, will not be straight forward, clear in their minds & hearts. They will not listen and understand, but will be bent upon to make others to follow them with blind faith. They will not care about sorrows & longings and problem & needs of others, but their own desires will be their only agenda. Love & beauty, respect & peace can't be found in society. Dear! If society has not made you, make the society and make yourself, because, you are worth and worthy ] سنئون سڌو سولو جي سچو نہ ڳالهائن, سي صاحب, سهڻا, سياڻا, رهبر سڏائن, مجبوري نہ ڄاڻن, پنهجي مرضئ هلائن, چڙيو پون چاهت سان ڀر پيار نہ پڏائن, ٻول نہ ٻڌن ٻڌائن,سرت سونهن سلام جا. ************* EVENTS: 1836: Colonel Pottenger is active in Sindh, he meets Mir Noor Muhammad Khan Talpur at Hyderabad so as the matter regarding establishment os British Agent in Sindh be discussed. (Source: Colonel Pottenger’s letter No.48, sent to the Government of India). 1857: The Collector of Hyderabad submitts Annual report of Hyderabad Municipality for the year 1856-57 to the Commissioner of Sindh. (Source: Letter No.849 of the Collector of Hyderabad) 1914: Shriman Mahatma Munshiramji, Governor of the Guru Kula Kangri, Hardwar delivers his lecture on the topic of ‘Our Educational Needs’ at Khalikdina Hall. Yesterday, on the invitation of Arya Samaj, he delived lecture on the topic ‘What is Arya Samaj?’. (Source: The Daily Gazette, Karachi) 1918: The Direcot of Criminal Intelligence, Simla reports to the Government that alarmist rumours were rife in Sindh that an invasion of India from Persia was imminent and that many Sindhi Hindus were migrating to Native States. (Source: ‘ Source-Material on Sindhworkis’, compiled by Gul Hayat Institute). 1920: The Citizens’ Association of Shikarpur elects its office-bearers and they are: Diwan Vishindas Jethmalani (President), Seth Gonshamdas Naraindas Rajpal (Chairman of the Managing Committee),Balwantsing Likaram (Secretary) and Ramchand H.A (Joint Secretary).- (Source: The Daily Gazette, Karachi) . 1948: Khan Abdul Ghaffar Khan is arrested on charges of advising his partymen not to attend ‘Independence Day ‘ function. (Source: Various Newspapers). 1951: Lt. Colonel Sidik Raja and Major Khowaja Mumahhad Yousif become approvers in the Rawalpindi Conspiracy Case in which Sajad Zaheer, Faiz Ahmad Faiz and others are accused. (Source: Ibid). 1952: Pakistan recognises Shah Farooq as King of Eygpt and Sudan (Source: Ibd). 1970: Islamic Socialism is big threat to Islam and people must join hands to oppose its preaching in Pakistan, Jamhori Party advises people. (Source: Newspapers). 1992: General Officer Commanding Hyderabad is replaced, sequel to confession of killing nine innocent persons in Tando Bahawal (Source: All major Newspapers of that date). SINDHI TRANSLATION OF THE POST: **** منهنجو ڪم آھي ماروئڙن کي تاريخي ڄاڻ ڏيڻ. ان ڪري آئون سنڌئ ۾ ”واقعاتي تاريخ“ لکندو آھيان. جن دوستن کي سنڌي نه ايندي آھي, انهن لاء پنهنجي پٽ ممتاز علئ جي انگريزئ ۾ لکيل "واقعاتي تاريخ" هن پوسٽ سان شامل ڪريان ٿو.] EVENTS FROM SINDH HISTORY (15th June) By: Dr. Pathan ** 1836ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي انگريز عملدار ڪرنل پوٽينجر سنڌ ۾ سرگرم ٿي ويو، هن مير نور محمد ٽالپر سان حيدرآباد ۾ ملاقات ڪئي ۽ ساڻس مختلف معاملن تي ڳالهايو، ڪرنل پوٽينجر سنڌ جي حڪمرانن کي ٻڌايو ته کيس هندستاني حڪومت طرفان سنڌ ۾ پوليٽيڪل ايجنٽ مقرر ڪيو پيو وڃي. ** 1857ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي حيدرآباد جي ڪليڪٽر حيدرآباد ميونسپالٽي جي سال 57-1856ع جي رپورٽ سنڌ جي ڪمشنر کي پيش ڪئي. ** 1914ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي گرو ڪولا ڪانگري جو گورنر شريمان مهاتما منشي رام جيت سنڌ جو دورو ڪيو، جنهن دوران هن ڪراچي ۾ آريا سماج جي عنوان هيٺ ليڪچر پڻ ڏنو ** 1918ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪرمنل انٽيليجنس شملا پنهنجي سرڪار کي ٻڌايو ته اهي افواهه آهن ته سنڌ ۾ پرشيا مان هندستان مداخلت ڪري سگهي ٿو، جنهن ڪري سنڌي هندو لڏپلاڻ ڪري رهيا آهن. ** 1920ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي شڪارپور سٽيزن ايسوسيئيشن طرفان نوان عهديدار چونڊيا ويا، جن ۾ ديوان ڪشنداس ڄيٺملاڻي کي صدر، سيٺ گهنشام داس نارائڻ داس راجپال کي مئنيجنگ ڪاميٽي جو چيئرمين ۽ رامچند ايڇ اي کي جوائنٽ سيڪريٽري چونڊيو ويو. ** 1948ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي خان عبدالغفار خان کي گرفتار ڪيو ويو. ** 1951ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ليفٽيننٽ ڪرنل صديق راجا ۽ ميجر خواجه محمد يوسف کي پڻ راولپنڊي سازش ڪيس ۾ شامل ڪيو ويو، جنهن ۾ سجاد ظهير، فيض احمد فيض ۽ ٻين کي به نامزد ڪيو ويو هو. ** 1952ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان شاهه فاروق کي مصر ۽ سوڊان جو بادشاهه تسليم ڪري ورتو. ** 1992ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي حيدرآباد جنرل آفيسر ڪمانڊنگ کي تبديل ڪيو ويو، ڇو ته ٽنڊو بهاول ڳوٺ ۾ 9 ڳوٺاڻن کي ڌاڙيل ڄاڻائي مارڻ وارو واقعو سڀني جي سامهون اچي چڪو هو ۽ خود فوجي عملدارن پڻ اعتراف ڪيو ته اهي ڌاڙيل نه هئا پر بيگناهه ڳوٺاڻا هئا. ************* اڄوڪي ڏينهن 15 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 15 جون 1895ع شاعر غلام احمد نظامي (لاڙڪاڻو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 جون 1916ع شاعر هري دلگير (لاڙڪاڻو / عادلپور) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 جون 1916ع اردو جي ناليواري اديب، محقق ۽ نقاد پروفيسر ابو الليث صديقي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 جون 1919ع سياستدان غلام شبير رضوي جي پيدائش ٿي. 15 جون 1920ع شاعر ڪنعيا لال ڪن (سکر / بمبئي) جي پيدائش ٿي. 15 جون 1927ع اردو جي مشهور ليکڪ ۽ شاعر ابن انشاء جو جنم ڏينهن آهي. 15 جون 1929ع شاعر جمال الدين جمال جي پيدائش ٿي. 15 جون 1929ع سياستدان ڄام قرارالدين جي پيدائش ٿي. 15 جون 1930ع شاعر حسن علي شاه نياز (نوابشاهه) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 جون 1934ع ليکڪ هولا رام حاسيجا جي پيدائش ٿي. 15 جون 1946ع ليکڪ منير احمد چنا جي پيدائش ٿي. 15 جون 1946ع شاعره ۽ ليکڪا آپا مريم مجيدي جو جنم ڏينهن آهي. 15 جون 1954ع صحافي جمال لغاري جو جنم ڏينهن آهي. 15 جون 1954ع اداڪار گوپال کيماڻي (ناگپور) جي پيدائش ٿي. 15 جون 1957ع اداڪار ڪشور لالواڻي (ناگپور) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 جون 1958ع اداڪار ڪشنچند پريمي جي پيدائش ٿي. 15 جون 1959ع ليکڪ حبيب ڏيرو (ميهڙ) جو جنم ڏينهن آهي. 15 جون 1961ع شاعر حافظ نظير عباسي جي پيدائش ٿي. 15 جون 1965ع شاعر ، ليکڪ ۽ اديب منٺار سولنگي جي پيدائش ٿي. 15 جون 1968ع صحافي هاشم واڍيلا جو جنم ڏينهن آهي. 15 جون 1983ع ليکڪ عبدالغفار ملڪ (دادو) جو جنم ڏينهن آهي. 15 جون 1989ع شاعر حبيب لغاري جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 15 جون 1922ع شڪارپور جي قاري محمد هارون جو انتقال ٿيو. 15 جون 1925ع سچل سرمست جي سجاده نشين سخي قبول محمد فاروقي جو انتقال ٿيو

Saturday, 13 June 2026

SINDH in history today (14th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH (Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]***** SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {14th JUNE} (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {14th JUNE}. Author Dr.Pathan and Translator his son Mumtaz Ali**************** Dr. Pathan wishes you Good Day. سج اچي اڀري رات پٺيان پر تون اڀرين رات ۽ ڏينهن، ساجن تو سان جنهنجو نينهن، سو پڻ سدا سوجهرو. Sun rises daily at the end of night. But, you are ever shining in the Sky of my heart and have never set since ages. In the light of your love, I have been witnessing my beauty . It is very bright and very charming. *********** 14th June EVENTS: 1916: The Young Amils’ Association of Karachi elects its Managing Committee composing of Durgdas B.Advani, Hotchand Chdomal, Khanchand Parmanand; Chandiram Manikraj; Bulchand Khemchand; Gobindram Dharamdas; Shamdas Partabrai; Khanchand Gopaldas; and Rewachand Wasanmal. (Source: Annual Report of the Association). 1948: Army is responsible to protect people and the country, says Quaid-i-Azam, while addressing military officers in Quetta.(Source; Quaid-i-Azam Papers) 1949: Prime Minister, Liaquat Ali Khan visits Muhajir Camp at Wah and assures them very support. (Source: Newspapers). 1950: Karachi and Tahran are connected with Radio Telegram service (Soure: Ibd). 1955: Accused in Rawalpindi Conspiracy case are granted bail. Sajjad Zaheer, Faiz Ahmad Faiz and others get relief. (Source; Ibd) 1961: Government of Pakistan takes over Associated Press of Pakistan-APP (Source: Ibd). 1970: All-Pakistan Suni Conference demands declaring of Socialism and Communism as unlawful (Source: Ibd). 1972: Urdu is made an official language in Punjab (Source: Ibd). 1973: Balochistan ANP defers its Civil Disobedience Movement in response to Wali Khan’s intervention. (Source: “ Source-Material on ANP’. Compiled by Gul Hayat). 1978: A Division Bench of the Sindh High Court holds Benazir’s detention illegal (Source: “Source-Material on Bhutto Family’ , compiled by the Gul Hayat Institute). 1982: Pakistan Mourns demise of King Khalid of Saudi Arabia (Source: Newspapers). SINDHI TRANSLATION OF THE POST: واقعاتي تاريخ (14 جون). *************** 14.6.1835: ڪرنل پاٽينجر اڄ پنهنجئ سرڪار کي پنهنجئ ڪامياب سفارتڪارئ بابت رپورٽ ٿو ڏياري موڪلي ته مير نور محمد کوسن کي چيو آھي ته اوهان فرنگي ماڻھن کي ڦرڻ لٽڻ کان باز نه ٿا اچو, ان ڪري جتي ويٺا آھيو, اتان لڏي اڀرندي سرحد طرف لڏي وڃو. پاٽينجر اهو به لکي ٿو ته مير حڪمرانن ايراني واپارين تي به ڪرڙي نظر رکڻ شروع ڪئي آھي ۽ کين وڌيڪ رعايتون ڏيڻ لاء ھاڻي تيار ناهن. [فرنگي سفارتڪارئ جي چالبازئ سان سنڌ جي اوڀر وارا رستا به پاڻ لاء بي خطر بڻائڻ لڳا ۽ پنهنجي واپارين جي سنڌ ۾ هڪ هٽي قائم ڪرائڻ لاء ٻين ملڪن جي واپارين جا دڳ به روڪيندا رهيا] 14.6.1843: مير نصير خان جا ٻه ملازم هر هڪ مير محمد ۽ مير يار محمد به جلاوطن ۽ قيدي بڻايا ويا هئا. اهي اڄ ”ڪورٽ آف ڊائريڪٽرس" کي گذارش نامو موڪلي عرض ٿا ڪن ته مير نصير خان اسان مان هر هڪ کي 4000 روپيا ماهوار پگهار ڏيندو هو. اسان کي پگهار به وڌائي ڏيو ۽ قيد مان آزاد ڪري وطن واپس موڪليو. 14.6.1916: سنڌواسين کي جڏهن يقين ٿيو ته انگريزن کي عوامئ ڀلائئ جو اونو ڪونهي, پر حڪومت کي پنهنجي مطلب وارو پيٽ جو سور آھي ته ساڃھ-وند ماڻھن سماجي تنظيمون ٺاهڻ شروع ڪيون. سنڌ ۾ سماجي تنظيمن جو آغاز "سنڌ سڀا" قائم ٿيڻ سان 1882ع کان ٿيو ۽ 1947 تائين سوين سماجي تنظيمون جڙيون. اهي سنڌ جي مفادن جي بنياد کان وٺي مذھب ۽ برادرئ جي بنياد تي قائم ٿيون. گل حيات انسٽيٽيوٽ انھن مان ڪيترين سماجي تنظيمن بابت معلومات ڪٺي ڪئي آھي. ڪراچئ جي "ينگ عاملس ائسوسيئيشن" به انھن مان هڪ آڳاٽي سماجي تنظيم هئي. اڄ نئين سال لاء ان جيڏ هن ريت مئنيجنگ ڪميٽي چونڊي وئي: درگداس بي.آڏواڻي, هوتچند چانڊومل, خانچند پرمانند, چنديرام ماڻڪ راج, بولچندکيمچند, گوبندرام ڌرمداس ۽ شامداس پرتاب پرتابراء. 14.6.1948: ڪوئٽيا ۾ ملٽري آفيسرن کي خطاب ڪندي پاڪستان جي بانئ چيو ته عوام جي جان, مال ۽ عزت جي حفاظت ڪرڻ فوجين جي ذميواري آھي. [اڳتي هلي ملڪي تاريخ ۾ ھنن عملدارن گهڻا ڪم ڪيا. ٽيه پنجٽيه سال سڌي حڪمراني ڪئي ۽ اوترو , بلڪ ان کان وڌيڪ وقت سياسي حڪومتن ٺاهڻ هلائڻ تي ڏنو. ميان محمد نواز شريف کان وٺي ويندي عمران خان تائين سندن انھئ ڪردار تي سخت تنقيد ٿي] 14.6.1949: ملڪ جي وزير اعظم لياقت علي خان کي مهاجرن/پناهگيرن جي آبادڪارئ جو وڏو اونو هوندو هو. هن ملڪ ۾ جيڪي دورا ڪيا, انهن ۾ پناهگير ڪئمپن جي دورن جو وڏو تعداد آھي. اڄ هن "مهاجرن جي واه ڪئمپ" جو دورو ڪيو. 14.6.1950: ڪراچئ ۽ تهران وچ ۾ اڄ کان "ريڊيو ٽيليفون" ۽ ”ريڊيو ٽيليگرام" ذريعي رابطو قائم ٿيو. 14.6.1955: "راولپنڊي سازش ڪيس" جي سمورن ملزم قيدين جي ضمانت ٿي. 14.6.1969: اوڀر پاڪستان ۾ مارشل لا اختيارين وارن بنيادي جمهوريت جي 300 ميمبرن ۽ ڪيترن سرڪاري ملازمن کي گرفتار ڪيو.[ سنڌ ۾ سياستدانن/سياسي ورڪرن/عملدارن تي اهڙي نموني سان ڏکيا ڏينھن گهٽ آيا. ٻڌ سڌ ٿيندي رهي آھي, پر ٿورن ماڻھن جي. هڪ وقت اوڀر پاڪستان وانگر سوين ماڻھون گرفتار نه ٿيا آھن] 14.6.1970: ذوالفقار علي ڀٽي ۽ مولانا ڀاشانئ سوشلزم جون ڳالهيون ڪرڻ شروع ڪيون ته اڄ ”آل پاڪستان سني ڪانفرنس" حڪومت کان مطالبو ڪيو ته سوشلزم ۽ ڪميونزم کي غير قانوني قرار ڏنو وڃي. 14.6.1972: پنجاب سرڪار اردوء کي صوبي جي سرڪاري زبان قرار ڏنو. [ٻين صوبن جي اهڙي قدم سنڌ ۾ لساني بي چينئ کي هٿي ڏني ۽ سنڌ ۾ سنڌي ٻولئ واري تحريڪ کي ڇيهو رسيو] *************** {14 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 14 جون 1746ع اسڪالر آخوند عزيز الله ميمڻ (مٽياري) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 14 جون 1935ع شاعر الله رکيو ڳورڙ جي پيدائش ٿي. 14 جون 1935ع شاعر قاضي اميد علي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 14 جون 1935ع سماجي اڳواڻ استاد الهه رکيو ڳورڙجي پيدائش جو ڏينهن آهي. 14 جون 1940ع ليکڪ قمر عباسي (شهداد پور) جو جنم ڏينهن آهي. 14 جون 1943ع شاعر الهه ڏنو دکي (باڊهه) جي پيدائش ٿي. 14 جون 1948ع صحافي جيوت رام (گهوٽڪي) جو جنم ڏينهن آهي. 14 جون 1960ع شاعر منظور مسافر جو جنم ڏينهن آهي. 14 جون 1961ع اداڪار ڪمار گهنشياڻي (احمد آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 14 جون 1974ع ليکڪ احسان زنگيجو (ميهڙ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. [وڇوڙو:] 14 جون 1914ع مذهبي عالم ۽ بزرگ پير صاحب ڏنو جو انتقال ٿي

Friday, 12 June 2026

SINDH in history today (13th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

Author Dr. Pathan & Translator his son Mumtaz Ali Pathan SINDH (Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]***** SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {13th JUNE}cluding Pakistan)IN HISTORY TODAY {13th JUNE}. Author Dr.Pathan & Translator his son Mumtaz Ali EVENTS 1843: The Governor-General of India writes to Secret Committee telling that Major Outram has been sending me his notes but he never read before. Therefore, he do not know that what happened between Talpur Rulers and Charles Napier, and the role was played by Major Outram. (Source: “Correspondence related to Sinde”.-Papers presented to Parliament in 1843) 1844: The Government of India intends to establish dispensaries as an experimental measure at Shikarpur, Sukkur, Hyderabad and Karachi. Charles Napier, the Governor of Sindh is asked to submitt specific propositon, the plan and cost of buildings. (Source: Letter No.359 of the Govt. of India). 1943: The meeting of the Council Muslim League is held at Karachi with Quaid-i-Azam Muhammad Ali Jinnah in chair. G.M.Syed and Yousif Haroon are appointed as President and Secretary of the Sindh Muslim League respectively. (Source: Al-Waheed, Daily and other Newspapers). 1949: East and West Punjab Governments held meeting to discuss large scale kidnappinf of women. (Source: Newspapers). 1954: Arrests of political workers and leaders is condemned. Most of arrested were opposing One-Unit Scheme. (Source: Ibd). 1959:I have not killed Dr.Khan on my own, but, I was asked for the action, says Atta Muhammad, main accused in the murder. (Source: Newspapers). 1962:President Ayub’s cabinet takes oath. Muhammad Ali Bogra, Abdul Munam Khan, Z.A.Bhutto, Khan Habibullah Khan, Fazal Qadir Choudri and Waheed-u-Zaman are new ministers. (Source: Ibd). 1964: Pakistan will not take dictation from U.S.A. Her military aid to India is serious matter for Pakistan, says Foreign Minister, Z.A.Bhutto. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’ , compiled by Gul Hayat). 1973: NWFP Government indicates imposition of ban on ANP, if the party is inclined to work against the integration of Pakistan. 1977: PPP Government and PNA, both are hopeful of positive results of talks. SINDHI TRANSLATION OF THE POST ******* توجه طلب واقعا *************** 13.6.1835: سنڌوندئ جي سروي ڪرڻ لاء فرنگين ڪڇ جي راء کان ٻيڙو ورتو هو. اهو ٻيڙو سنڌوندئ ۾ لاٿو ئي مس ويو ته ميرن ان تي قبضو ڪيو. پاٽينجر ڳالهيون هلايون ۽ نتيجي ۾ اهو ٻيڙو فرنگين کي واپس مليو. پاٽينجر جي سفارتڪارئ جو اهڙو ته جادو هئو جو جيڪا ڳالھ ميرن کي چوندو هو, سا هو قبول ڪري وٺندا هئا. اهي تفصيل سڀاڻي واري "واقعاتي تاريخ" ۾ پڙھي سگهندا. 13.6.1843: چارلس نيپيئر ٺڳئ ۽ فريب سان ميرن کي شڪست ڏئي سنڌ جو گورنر ٿي ويو. پر ميجر آئوٽرام سنڌ بابت هن جي پاليسئ تي تنقيد ڪندو رهيو تان جو ڳالھ وڃي اخبارن تائين پهتي. ان تي ايسٽ انڊيا ڪمپنئ جي سيڪريٽ ڪميٽئ گورنر جنرل کان پڇيو ته ماجرا ڪهڙي آھي ۽ آئوٽرام مخالفت جي باه ڇو ٻارري آهي. ان تي اڄ گورنر جنرل پنهنجي صفائي پيش ڪندي لکيو ته ميجر آئوٽرام سنڌ جي قبضي ڪرڻ کان اڳ مون ڏي برابر کوڙ خط لکيا. پر انھن جي پڙھڻ جو مون کي موقعو نه مليو. هن پنهنجي خطن ۾ نيپيئر جي مير حڪمرانن سان ڏاڍائئ واري هلت جي ڳالھ لکندو هو. 13.6.1844: انگريزن جي اچن کان اڳ سنڌ ۾ وڏا حڪيم ته هوندا هئا, پر انهن جون جديد طريقي سان ڊسپينسريون نه هونديون هيون. اڄ ڪمپني حڪومت سنڌ جي گورنر کي لکيو ته شڪارپور, سکر ۽ حيدرآباد ۽ ڪراچئ ۾ آزمائشي طور تي ڊسپينسريون کوليون وڃن. ان لاء ھر ڪنهن ڊسپينسرئ جي عمارت ۽ ٻين ڳالهين تي جيڪو خرچ اچي سگهي ٿو, اهو تخمينو ٺاهي موڪل. 13.6.1943: ڪراچئ ۾ قائد اعظم محمد علي جناح جي صدارت ۾ سنڌ مسلم ليگ جي ڪائونسل جو اجلاس ٿيو, جنهن جي فيصلي موجب جي.ايم.سيد کي سنڌ مسلم ليگ جو صدر ۽ يوسف هارون کي سيڪريٽري مقرر ڪيو ويو. 13.6.1949: گڏيل هندستان جي ورهاڱي ۽ ٻن آزاد ملڪن جي قيام کان پوء پنجاب جي ورهاڱي ۽ ان جي نتيجي ۾ ٿيل لڏپلاڻ عورت-ذات تي قهر ڪيا. وڏي پئماني تي عورتون/ڇوڪريون اغوا ٿيون ۽ قتل به ڪيون ويون. اڄ انھئ خطرناڪ صورتحال تي بحث ڪرڻ ۽ ڪو تدارڪ ڪرڻ لاء اوڀر پنجاب ۽ اولھ پنجاب جي حڪومتن جي گڏجاڻي ٿي. ياد رهي ته سنڌ ۾ عورتن جي اغوائن ۽ قتل جا واقعا نه ٿيا. سنڌ ۾ يڪ طرفي وڏي لڏپلاڻ ٿي ۽ سنڌي ماڻھن سرحد تي وڃي پناهگيرن جي پرگهور لڌي. 13.6.1954: سنڌ ۾ ون-يونٽ مخالف سياستدانن ۽ ڪارڪنن جي وڏي پئماني تي گرفتاريون شروع ڪيون ويون. 13.6.1962: صدر ايوب پنهنجي نئين ڪابينه جوڙي. سنڌين مان وزير ٿيڻ جو موقعو ذوالفقار علي ڀٽي کي مليو. هو صدر ايوب جي اڳوڻئ ڪابينه ۾ به وزير هو. 13.6.1977: پي.پي.پي ۽ پي.اين.اي وارا ڳالهين مان مطمعن هئا. پر ڄاڻون ڄاڻن پيا ته حالتون ڪاڏي پيون وڃن. *************** {13 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 13جون 1908ع ناليواري صحافي، ليکڪ ۽ عالم محمد عثمان ڏيپلائي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 13جون 1924ع شاعر نثار بزمي جي پيدائش ٿي. 13جون 1935ع شاعر عبدالقيوم طراز (شڪارپور) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 13جون 1939ع شاعر عبدالحڪيم ارشدجي پيدائش ٿي. 13جون 1942ع اداڪار ڪنعيا لال ميٺواڻي (دولتپور / جئپور) جي پيدائش ٿي. 13جون 1982ع ليکڪ ارشاد کوسو جو جنم ڏينهن آهي

Wednesday, 10 June 2026

SINDH in history today (11th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {11th June}. Author Dr.Pathan & translator his son Mumtaz Ali Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]*****SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {11th JUNE}**Dr.Pathan wishes you Good Day. [To depend upon others is not only an act of exploitation but, is some sort of denying of self-trust, worth & strength. It will compel to please others, and it is impossible to please any body. Dear! Please yourself and make others to depend upon you] ماٹھن جي محتاجئ بدران، بھتر پنھنجي من جي محتاجی . جي چاھین دوکن کان دل آجي، تہ سمجھ سور ۽ سر سلام جا.‏‎ ‎ ************ SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {11th JUNE} EVENTS: 1917: In the election, Karachi Citizens' Association elects it following office - bearers: Harchandrai Vishindas (President), Wadhomal Udharam & Mir Ayub (V.Ps), Durgdas B.Advani & R.K.Sidhva (Hon.Secretaries), Dr.D.G.Advani (Public Health Incharge), Jeramdas Doulatram (Education Incharge). Jamshed Mehta, Abdul Rahman, G.G.Chagla, Framroze and seven others are taken as members of the Managing Committee. (Source: A Chronology of the British Sindh, compiled by Gul Hayat Institute) 1927: Harchandrai Vishindas while giving an interview to a representative of 'The Hindu' reiterates his opposition to the separation of Sindh from Bombay Presidency. Irony of fate is that he was the first Sindhi politician, who projected the idea of separation of Sindh from Bombay Presidency! (Source: Janab Guzaryam Jan Seen, by G.M.Syed) 1943: The Congress decides to contest the bye - election to the Frontier Assembly and the Peshawar Municipal elections. (Source: Indian Annual Register, Vol -1) 1948: Sindh Muslim League Council asks Assembly members and ministers to resign in protest, if, the Federal Govt. seems to be determined to separate Karachi from Sindh.. In real, it was a some sort of face-saving, Karachi stood snatched and no body resigned. (Source: Newspapers). !949: Tribal Confederation boycotts 'Baluchistan Advisory Committee' constituted by the Pakistan Government. (Source: Iibd) 1954: Arbab Abdul Ghafoor of NWFP Awami league is arrested under section 40 of the FCR. It is irony of fate that political leaders of NWEP, Sindh and Bengal (East Pakistan) got very tough time at early stage. (Source:Ibid) SINDHI TRANSLATION OF THE POST: ** 1917ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي سٽيزن ايسوسيئيشن جي ٿيل چونڊن ۾ هرچند راءِ وشنداس کي صدر، واڌو مل اڌارام کي نائب صدر، مير ايوب کي نائب صدر، درگداس بي آڏواڻي ۽ آر ڪي سڌوا کي اعزازي سيڪريٽري، ڊاڪٽر ڊي جي آڏواڻي کي پبلڪ هيلٿ انچارج، جئه رام داس دولترام کي تعليمي انچارج، جمشيد مهتا، عبدالرحمان، جي جي ڇاگلا ۽ ٻين ستن ڄڻن کي مئنيجنگ ڪاميٽي جو ميمبر چونڊيو ويو. ** 1948ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ مسلم ليگ اسيمبلي ميمبرن ۽ وزيرن کي هدايت ڪئي ته جيڪڏهن وفاقي حڪومت ڪراچي کي سنڌ کان ڌار ڪري ڇڏي ته اهي احتجاج طور استعيفا ڏئي ڇڏين، واضح رهي ته ڪراچي کي جڏهن وفاقي گادي وارو شهر بڻايو ويو ته ڪنهن به ان جي مخالفت نه ڪئي هئي. ** 1954ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي اين ڊبليو ايف پي (خيبرپختونخوا) جي عوامي ليگ جي اڳواڻ ارباب عبدالغفور کي ايف سي آر قانون تحت گرفتار ڪيو ويو، واضح رهي ته سنڌ، اين ڊبليو ايف پي ۽ بنگال جي اڳواڻن خلاف ڪيتريون ئي ڪارروايون ٿينديون رهيون ۽ انهن کي گرفتار پڻ ڪيو ويو. ** 1991ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي جنرل آصف نواز کي آرمي چيف ۽ جنرل شميم عالم کي جوائنٽ چيفس آف اسٽاف ڪاميٽي جو چيئرمين نامزد ڪيو ويو. اعلان ڪيو ويو ته چيف آف آرمي اسٽاف جنرل مرزا اسلم بيگ هلندڙ سال 16 آگسٽ تي رٽائر ٿي ويندو. ** 1996ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سپريم ڪورٽ اليڪشن ڪميشن کي نيون ووٽر لسٽون جاري ڪرڻ کان روڪي ڇڏيو، عدالت جو چوڻ هو ته ووٽر لسٽن ۾ وڏي گڙٻڙ آهي، وفاقي سرڪار ۽ اليڪشن ڪميشن کي نوٽيس به جاري ڪيو ويو. ** 1998ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي وزيراعظم نواز شريف ٽن صوبن جي اسيمبلين پاران رد ڪيل تڪراري منصوبي ڪالاباغ ڊيم ٺاهڻ جو اعلان ڪري ڇڏيو، نواز شريف قوم کي خطاب ڪندي چيو ته ڪالاباغ ڊيم ٺاهي ٻيو مورچو فتح ڪنداسين، پ پ ، اين اين پي ۽ ٻين جماعتن سخت ردعمل ظاهر ڪندي چيو ته نواز شريف حڪومت ڪالاباغ ڊيم ٺاهڻ جو اعلان ڪري ملڪ ٽوڙڻ جي شروعات ڪري ڇڏي آهي.هاڻي ننڍن صوبن کي پنجاب سان گڏ رهڻ يا نه رهڻ جو فيصلو ڪرڻو پوندو. جڏهن ته حڪومتي وزيرن وزيراعظم جي اعلان جو دفاع ڪيو. ** 2003ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي ۾ هٿياربندن جي فائرنگ ۾ سنڌ اسيمبلي جو اڳوڻو اسپيڪر عبدالرازق خان مارجي ويو، عبدالرازق کي نيوچالي ٽريفڪ سگنل وٽ هٿياربندن گوليون هڻي قتل ڪيو هو، هو ڪيس اڪلائي گهر وڃي رهيو هو، حملي ۾ سندس ڊرائيور به مارجي ويو.رازق خان ٻه ڀيرا ايم پي اي رهيو، هن اٽڪل 30 سالن تائين سياست ڪئي. ************ اڄوڪي ڏينهن 11 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 11 جون 1919ع شاعر صوفي قربان علي “قربان” (بوزدار وڏا) جي پيدائش ٿي. 11 جون 1926ع ليکڪ ڪالا رائيسنگهاڻي (ڪراچي / بمبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 11 جون 1935ع ليکڪ ميان غوث محمد گوهر پيرزادو (ڪوٽڙي ڪبير) جي پيدائش ٿي. 11 جون 1957ع ليکڪ جڳديش لاکياڻي جي پيدائش ٿي. 11 جون 1959ع شاعر سلطان احمد علوي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 11 جون 1978ع صحافي شهمير خان گاڏهي جي پيدائش ٿي. وڇوڙو: 11 جون 1982ع اداڪار سنتوش ڪمار (سيد موسى رضا) جو لاڏاڻو ٿيو. 11 جون 2011ع ناليواري ليکڪ، شاعر ۽ مصور طارق عالم ابڙوجو لاڏاڻو ٿيو

Tuesday, 9 June 2026

SINDH in history today (10th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {10th June}. Author Dr.Pathan & translator his son Mumtaz Ali Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]*****SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {10th JUNE} Dr. Pathan wishes you Good Day. [ We are passing through an era of relationship that is to be kept and maintained unilaterally. You will never be recognized or accepted due to your experience & age, vision & wisdom and talents & potentialities. Because, everybody believes that only and only he/she is second to none in all these qualities, besides beauty. Hence, Ground Reality is that to what extent you are useful or of use for others] پاڻ رکي پيو پاڻ نڀائج هلي رشتن جو ايئن جهان, نہ تہ ڪم نہ دم دنيا کي هرڪو هتڙي خانئ خان پنهنجي مطلب غرض طمع ۾ ماڻھون هت مستان متان ڪرين ارمان, تہ ناهي قدر سرت سلام جو. ************* EVENTS: 1916: 'Sindh needs Autonomy' is the topic of lecture, followed by discussion, today. The NGO of Karachi, the Karachi Citizens' Association has arranged the program for creating political awareness and making minds to launch Movement for separation of Sindh from Bombay Presidency. Idea about separation was given by the British Commercial community, promoted by Hindu leader Harchandrai Vishindas and translated by Sindhi Muslim Upper class and rigorously opposed by Sindhi Hindus including Harchandrai Vishindas. (Source: various issues of the 'Kosid' and the 'Daily Gazette' & Dr.Pathan's 'Chronology'. 1949: Sindh Hari Committee decides to observe 'Mai Bhakhtawar Day' on 22th of June. (Source: Newspaper) 1970: 'Pakistan Muhajir Mahaz' is formed at Karachi with Aims & Objects to protect rights of Muhajiren in changing situation (Source: Newspapers) 1971: Soviet Premier call for creating conducive conditions for return of millions of Bengalis who have flooded into India (Source: leading Newspapers) 1972: President Bhutto offers to pull out from CENTO & SEATO immediately if India renounce’s her defense agreement with Soviet Union. (Ref:'Source-material on Bhutto family', compiled by Gul Hayat). 1974: Bangladesh, once part of Pakistan, becomes member of U.N.O. 1977: No any deadlock in talks. We are moving towards positive results, say PNA & PPP. Somewhere this positive approach is giving birth to a big even & move, that will take place within a month SINDHI TRANSLATION OF THE POST: .********* 10.6.1843: ايسٽ انڊيا ڪمپني حڪومت سنڌ جي فرنگي گورنر کي تاڪيد ڪيو ته سنڌين کي هٿين خالي ۽ غير مسلح ڪيو وڃي ۽ ٻروچن کي سولجرن طور ڀرتي ڪيو وڃي ته جيئن غير سنڌي ۽ فرنگي راڄ جي واپارين جي جان ۽ مال جي حفاظت ڪئي وڃي. 10.6.1916: انگريزن جي ابتدائي ڏهاڙن ۾ سرڪاري ملازمن ۽ سماجي سڌارڪن کي سياست ڪرڻ جي اجازت هوندي هئي. انھئ زماني ۾ سنڌ جون سماجي تنظيمون ماڻھن ۾ سياسي شعور پيدا ڪنديون هيون ۽ سرڪار کان سياسي نوعيت وارا مسئلا حل ڪرائڻ جا جتن ڪنديون هيون. شڪارپور, سکر, حيدرآباد ۽ ڪراچئ ۾ اهڙيون کوڙ سماجي تنظيمون هونديون هيون. اڄ ڪراچئ جي "ڪراچي سٽيزنس ائسوسيئيشن" پنهنجي پليٽفارم تان " سنڌ کي خودمختياري گهرجي" جي موضوع تي ليڪچر ڪرايو ته جيئن عوام ۾ سنڌ کي ممبئئ کان جدا ڪرڻ واري سوچ پيدا ڪئي وڃي. 10.6.1949: "سنڌ هاري ڪميٽئ" فيصلو ڪيو ته 22 جون تي وڏي پئماني تي "مائي بختاور جو ڏينھن" ملهايو ويندو. 10.6.1970: ڪراچئ ۾ ”پاڪستان مهاجر محاذ" جي نالي سان هڪ سياسي تنظيم جوڙي وئي ته جيئن انڊيا کان آيل پناهگيرن جي حقن جي نئين سياسي صورتحال مطابق حفاظت ڪئي وڃي. مطلب ته سنڌ يا پاڪستان جي سياست جي حصي ٿيڻ بدران پنهنجو الڳ سياسي تشخص قائم ڪيو وڃي. 10.6.1972: صدر ذوالفقار علي ڀٽي چيو ته جيڪڏهن انڊيا روس سان دفاعي ٺاه تان هٿ کڻي ته پاڪستان "سينٽو" ۽ "سيٽو" معاهدن مان هٿ پٽي ويندو. 10.7.1977: پي.اين.اي ۽ پي.پي.پي وارا مطمعن آھن ته ملڪ ۾ ھاڻي ڪو جمود ڪونهي. صورتحال افهام و تفهيم ۽ بهترئ طرف وڌي رهي آھي. ** 1916ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي ۾ سٽيزن ايسوسيئيشن طرفان ليڪچر پروگرام ڪرايو ويو، جنهن ۾ مقررن ”سنڌ کي خودمختياري کپي“ جي عنوان تي ليڪچر ڏنا، اهو پروگرام عوام ۾ سياسي جاڳرتا پيدا ڪرڻ لاءِ ڪوٺايو ويو هو ۽ خاص طور تي سنڌ کي بمبئي کان ڌار ڪرڻ بابت عام راءِ ٺاهڻي هئي. ** 1967 ۾ اڄوڪي تاريخ تي وچ اوڀر ۾ جاري ويڙهه کي روڪيو ويو، اسرائيل گڏيل قومن جي مداخلت تي شام سان جاري جنگ کي ختم ڪرڻ جو اعلان ڪيو، آخري ڇهن ڏينهن دوران اسرائيلي فوجين والاريل بيت المقدس جي وڏي حصي تي قبضو ڪري ورتو، اسرائيلي وزيراعظم شام سان جنگ کي صحيح قرار ڏنو، جڏهن ته روس ۽ گڏيل قومن مداخلت ڪري جنگبندي ڪرائي. ** 1974ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي بنگلاديش کي گڏيل قومن جو ميمبر ملڪ بڻايو ويو، واضح رهي ته ان کان اڳ ۾ بنگال پاڪستان جو صوبو هو، آزادي بعد گڏيل قومن کيس الڳ ملڪ جي حيثيت سان تسليم ڪري ورتو. ** 1977ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پيپلزپارٽي ۽ پي اين اي جي اڳواڻن ۾ جاري ڳالهين دوران اڳواڻن چيو ته ڪو به ڊيڊلاڪ ناهي، اسان جلد ڪنهن مثبت نتيجي تي پهچي وينداسين، واضح رهي ته ذوالفقار علي ڀٽو جي سرڪار ۽ مخالف ڌر جي اتحاد پي اين اي وچ ۾ معاهدو ٿي ويو هو، وزيراعظم ذوالفقار علي ڀٽو آڪٽوبر ۾ چونڊون ڪرائڻ تي راضپو پڻ ظاهر ڪيو پر پوءِ به ڊڪٽيٽر ضياءُالحق جمهوري حڪومت جو تختو اونڌو ڪري اقتدار تي قبضو ڪري ورتو. ** 1996ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ هاءِ ڪورٽ جو اڳوڻو جج نظام الدين صديقي ڪراچي ۾ پٽ سميت مارجي ويو، ٻئي ڄڻا هاءِ ڪورٽ کان گهر اچي رهيا هئا ته گهر جي در تي موٽرسائيڪل سوارن مٿن فائرنگ ڪري ڏني، جنهن ۾ اهي موقعي تي ئي مارجي ويا.نظام صديقي جسٽس ناصر اسلم زاهد جو ڀيڻويو هو. ** 2004ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي ۾ ڪور ڪمانڊر جي قافلي تي حملو ٿيڻ جي نتيجي ۾ 10 اهلڪار شهيد ٿي ويا، ليفٽيننٽ جنرل احسن سليم حيات صبح جو آفيس وڃي رهيو هو ته ڪلفٽن پل وٽ سندس قافلي تي دهشتگردن فائرنگ ڪري ڏني، جنهن ۾ هو پاڻ محفوظ رهيو، آءِ ايس پي آر 10 اهلڪارن جي شهادت ۽ 13 ڄڻن جي زخمي ٿيڻ جي تصديق ڪئي. ************ {ڏينهن 10 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 10 جون 1894ع شاعر ۽ سياسي ڪارڪن ابو شوڪت حمزه جي پيدائش ٿي. 10 جون 1913ع شاعر گوهر سروري جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جون 1920ع شاعر تيرٿ پريتم هنڱوراڻي (ڪراچي / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1920ع شاعر ڪشنچند مسرور (جيڪب آباد / اندور) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1924ع شاعر نارائڻ سمتاڻي (جوهي / دهلي) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1925ع شاعر علي محمد خالدي (ٺٽو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جون 1925ع شاعر رام معصومي (سنڌ / آگره) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1933ع ليکڪ عبدالڪريم لغاري جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1933ع موسيقي جي خدمتگار ڀڳت چيلا رام چاولاجو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1939ع گلوڪار سترام روهڙا (سکر / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1944ع شاعر کيمڻ مولائي جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1948ع شاعر هارون امرت جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 جون 1957ع گلوڪار اشوڪ شاولاڻي (ناگپور) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1962ع شاعر سڪندر علي خمار جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1963ع ليکڪ يونس جويو (آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 10 جون 1971ع ليکڪ ۽ صحافي اقرار پيرزادي جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو:] 10 جون 1923ع سيد علي اڪبر ثاني (روهڙي) جو لاڏاڻو ٿيو. 10 جون 1975ع عبدالفتاح شاهه مجذوب جو لاڏاڻو ٿيو.

Monday, 8 June 2026

SINDH in history today (9th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {9th June}. Author Dr.Pathan & translator his son Mumtaz Ali Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]*****SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {9th JUNE} EVENTS: 1910: Prof. T.L.Vaswani leaves for Barlin to participate in 'World Congress of the Free Christianity and Religious progress'.