KNOW MY SINDH
Wednesday, 1 July 2026
SINDH in history today (2nd July). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
Sindh [ including Pakistan] in history today (2nd July). Chronological Selection of Events from two Centuries of Sindh History. By. Dr. Dur Muhammad Pathan, Founder Gul Hayat instituteand translated by his son Mumtaz Ali.
EVENTS
1843: Charles Napier writes to the Secretary to Government of Bombay informing him that ‘the Sinhian population detest the Amirs (Ex-Rulers);the Hindu population rejoice in their overthrow; and Baloches are perfectly indifferent to their late Chiefs.(Mir) Sher Muhammad’s troops completely plundered him the other day, and then ran away,-‘ (Source: ‘Correspondence related to Sinde’).
1921: Aman Sabha is formed at Manjhand with Tejomal Khanchand as its president and Seth Tahilram-merchant & Municipal Councilor-as secretary. This Sabha arranged so many functions and public gatherings to make people realize that launching any movement, or participate in that movement is not in interests of people. (Source: The Daily Gazette, Karachi).
1922: On the eve of 12th of Rabi-ul-Awal a public meeting is held by the local branch of Khilafat Committee of Dhoro Naro.Speakers in their speeches praised valuable political services rendered and sacrifices made by Din Muhammad Alig, Jamaluddin Bukhari, Moulana Taj Muhammad Nasrpuri and Moulvi Muhammad Musa of Kotri.(Source: The Daily Al-Wahid, Karachi).
1949: Chowdri Khaliq-u-Zaman blames Moulvi Fazul Haq of Bengal that he is working against the interests of Muslim League. This may kindly be noted that Moulvi Fazul Haq played a vital role in proposing ‘Pakistan Resolution’ in the Annual Session of the All-India Muslim League, in 1940. (Source: Newspapers).
1950: Hari Tahrik creates history. It is decided that on next day procession will be taken out before the Sindh Assembly and Memorandum will be presented to MPAs. On second day Hari Tahrik did it and next day ‘Tenancy Bill’ is adopted by the Sindh Assembly. (Source: ‘Source-Material on Hari Party’, compiled by Gul Hayat Institute).
1951: Sindh Government withdraws ban on political activities of Pir Illahi bux. This may be noted that he was disqualified for six years by the Election Tribunal in 1949. (Source: Newspapers).
1959: Services of 739 First Class and Second Class officers are terminated. (Source: Ibid).
1972: Sindhi Type-writer is made available in market for sale. (Source: Ibid).
SINDH TRANSLATION OF THE POST:
سنڌي قوم جي ڪارنامن ۽ فردن جي ڪوتاهين جي واقعاتي تاريخ-(2 جولاء)-ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق".
[ڪجھ واقعا]
2.7.1832
ايسٽ انڊيا ڪمپني حڪومت سنڌ ۾ موجود ڪرنل پاٽينجر کي لکيو ته هو سرحد جون خبرون هٿ ڪري موڪلي ۽ انھئ ڳالھ بابت به پڪي خبر ٻڌائي ته ڇا حيدرآباد واري مير مراد علي خان جي ايران جي بادشاه جي ڌئ سان ڪي شادئ جون ڳالهيون ته نه هلي رهيون آهن.
[هئ ڳالھ ذھن نشين ڪرڻي آھي ته فرنگي سنڌ ۽ ايران جي دوستئ مان پنهنجي حڪومت لاء خطرو محسوس ڪندا هئا.]
2.7.1843
سنڌ جي گورنر نيپيئر اڄ ممبئي حڪومت کي هوشيار ڪيو ته سنڌ جا جنگي قيدي مير خطن ذريعي ۽ نياپن سنيهن ذريعي پنهنجي مائٽن يارن سان رابطي ۾ آھن ۽ انھئ جي ممبئي حڪومت کي خبر ئي ڪا نه پئي يا ڪونھي. ان ڪري اوهان اهڙي خط و ڪتابت تي ڪرڙي نظر رکو ۽ انھئ ڳالھ تي توجھ ڏيو ته جيئن سابق حڪمرانن جي نيتن جي خبر ملندي رهي. نيپيئر سابق حڪمرانن بابت راء ڏيندي لکي ٿو ته ميرن جي حڪمراني وئي ته ان تي عام سنڌي ڪا راء نه ٿو ڏئي, ڇو ته عوام سندن حڪمرانئ ۾ ڪنهن ڳڻپ ۾ ئي ڪونه هو. هندن مان ڪيترا ميرن جي حڪمرانئ ختم ٿيڻ تي خوش آهن ۽ ٻروچ هن ڳالھ کان هاڻي جهڙوڪ لاتعلق نظر اچن ٿا.
2.7.1921
مانجهند ۾ سرڪار-دوست پارٽي "امن-سڀا" قائم ڪئي وئي. تيجومل خانچند ان جو صدر ۽ ميونسپل ڪائونسلر سيٺ ٽهلرام ان جو سيڪريٽري ٿيو. امن سڀائون سرڪار کي راضي ڪرڻ لاء ھندن به ٺاهيون ته مسلمانن به ٺاهيون. امن سڀائن جي قيام ۽ ڪارڪردگئ جو مڪمل احوال اوهان گل حيات ويب سائيٽ تي پڙھي سگهو ٿا. باقي ڪتابن ۾ انھن جو ذڪر ڪونه ٿو ملي.
2.7.1922
تحريڪ آزادئ خاطر ۽ انگريز-دشمنئ ۾ سنڌين مذھبي ڏڻن کي به سياسي مقصدن لاء ڪم آندو. اڄ 12 ربيع الاول جو ڏينهن ۽ جلسو آھي, پر ڍورو نارو خلافت ڪميٽئ ان کي سياسي ميڙاڪي ۾ تبديل ڪري ڇڏيو. هن جلسي ۾ سياسي قيدين جهڙوڪ دين محمد عليگ, جمال الدين بخاري, مولوي تاج محمد نصرپورئ ۽ ڪوٽڙئ جي مولوي محمد موسا جي قربانين ۽ وطن-دوستئ جي واکاڻ ڪئي وئي.
2.7.1948
وفاقي هوم منسٽر ۽ پناهگيرن جي وفد جي گڏجاڻئ ۾ وزير وعدو ڪيو ته پناهگيرن کي ڪٿي به امن امان جي مسئلي کي ڏسڻو نه پوندو. [ياد رهي ته پناھگيرن جي آبادڪارئ لاء وفاقي حڪومت هڪ الڳ کاتو/ڊپارٽمينٽ قائم ڪيو. سندن خاص طور خيال ان ڪري رکجڻ ۾ آيو جو ملڪ جو وزير اعظم پڻ انهن مان هو ۽ هو پاڪستان جي ڪنهن به صوبي جو رهواسي ڪونه هو]
2.7.1949
جن به پاڪستان ٺاهڻ ۾ مثالي ڪم ڪيو, انھن کي پاڪستان ٺھڻ کان پوء ڏکيا ڏينهن ڏسڻا پيا. بينگال جي مولوي فضل حق تي اڄ لڏي آيل ۽ مسلم ليگ جو اڳواڻ چوڌري خليق الزمان ڏمريو ۽ مٿس الزام هنيائين ته هو مسلم ليگ خلاف ڪم ڪري رهيو آھي. [مولوي فضل حق کي 1940 ۾ پاڪستان ٺھراء پيش ڪرڻ ۽ پاس ڪرائڻ ۾ اڳرن کان اڳرو هو.]
2.7.1951
جي.ايم.سيد کي ڌانڌلئ سان هارائڻ جي ڏوه ۾ اليڪشن ٽربينل 1949 ۾ پير الاهي بخش کي ڇهن سالن لاء سياست کان خارج ڪيو هو. اڄ سنڌ سرڪار پير الاهي بخش تان اها سياسي پابندي هٽائي.[اهڙي ٿوري ڪرڻ جو معاوضو اهو رکيو ويو ته پير الاهي بخش ڪراچي مرڪز حوالي ڪرڻ ۾ سهولتڪار ٿيندو ۽ ڪراچئ ۾ پناهگيرن جي آبادڪارئ ۾ مدد ڪندو. پوء اڳتي هلي پناهگيرن جي آبادڪارئ لاء ڪراچئ ۾ ”پير الاهي بخش ڪالوني" جڙي.]
2.7. 1972
سنڌي ٽائيپ رائيٽر مارڪيٽ ۾ وڪري لاء موجود ڪيو ويو.
2.7.1973
جنگي قيدين جي ٻارن ۽ مائٽن اسلام آباد ۾ قومي اسيمبلئ اڳيان مظاهرو ڪيو.[ نوٽ ڪرڻ جي ڳالھ اها آھي ته ذوالفقار علي ڀٽي 90 هزار جنگي قيدي ته واپس ڪرايا, پر وقت آيو ته هن جي ڪنهن به جان نه بچائي.
***************
[ولادتون]:
2 جولاءِ 1910ع شاعر صورت علي ڪورائي جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1933ع ليکڪ استاد علي شاهه جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1936ع ليکڪا سرلا تهلراماڻي (سکر / دهلي)جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1944ع اداڪاره سشيلا پنجابي (ڪراچي / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1956ع ليکڪ سڪندر عباسي (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1957ع صحافي عبدالمجيد اوڍو (ڳڙهي ياسين) جو جنم ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1966ع ليکڪ بهادر خان ٽالپر جو جنم ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1971ع ليکڪ ۽ سياسي، سماجي اڳواڻ بدر سميجو(پنو عاقل) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1972ع موسيقار عباس علي ٽالپر جو جنم ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1977ع ليکڪ ناچيز پاهي جو جنم ڏينهن آهي.
2 جولاءِ 1984ع شاعر سعيد راهي مهيسر (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي.
[وفاتون]:
2 جولاءِ 1997ع سياستدان آغا غلام نبي پٺاڻ(سلطان ڪوٽ) جو لاڏاڻو ٿيو.
2 جولاءِ 1998ع شاعر بشير بيوس اوٺوجي وفات ٿي.
2 جولاءِ 1998ع دنيا جي سڀ کان ڊگهي انسان طور مشهوري ماڻيندڙ عالم چنا جي وفات ٿي.
2 جولاءِ 2005ع ناليواري شخصيت حاجي علي بخش ڪولاچي جو لاڏاڻو ٿيو.
2 جولاءِ 2007ع ناليواري ٽي وي پروڊيوسر ۽ هدايتڪار هارون رندجو انتقال ٿيو
Tuesday, 30 June 2026
SINDH in history today (1st July). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {1st July}. Author Dr.Pathan & translator his son Mumtaz Ali
Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]*******Dr. Pathan wishes you a Good Day.
[ It is said that the time will come when there will be shadows in place of people. Nobody will be eye and ear and nobody will listen, see and understand sorrows and longings of others. People will not act and behave as they will be, but will love to dance as desired by others and required by others. Love and respect will be there only in books, but not in hearts and minds.
Dear! When you unfortunately face such a situation, be, what you are and behave as you are beauty & love, peace & respect.]
اهڙو وقت بہ ايندو يا آيو آھي جو هوندا ماڻهن بدران جت ڪٿ پاڇا,
اکين هوندي نہ ڏسندو ڪوئي ڪنهن جا ڪن نہ سڻندا درد جي ڀاشا,
پنهنجئ چال چلڻ جي بدران ڪي کين نچائي ڪندا وجهندا تماشا,
باز بره جا اڏري ويندا باقي انا ۽ نفرت جا وڃي پوء بچندا باشا,
اهڙو وقت اچي تہ پوء آشا رکجان تون سرت سونهن سلام ۾.
EVENTS
1836: Colonel Pottenger informs Government of India that Ranjitsing has asked Sindh Rulers to restore Shikarpur to him and serious disput has occurred between Mir Naseer Khan of Hyderabad and Mir Ali Murad Khan of Mirpur. (Source: Colonel Pottenger’s letter No. 59).
1839: Lieutenant Charles, Commanding the Indus Flotia asks Ross Bell to precede to Lower Sindh and collect on the way all information regarding location of fuel depots for use of Steam boats. He is also asked to make arrangements for conveyance of Dak (post) between Shikarpur and Dadhar, Dadhar and Quetta.(Source: Government of India’s letters).
1853: The new Sindhi alphabet is published. It has been deviced by Mr. Ellis- Revenue Assistant to the Commissioner-in Sindh in consultation with a committee of local people with equal number of Hindus and Muslims. The number of letters is increased from 29 to 52 to meet the requirement of Sindhi sounds.(Source: Dr. Pathan’s Ph.D. Thesis “Contribution of Karachi towards development of Sindhi Literature & Language’).
1928: In the meeting of Pro-Sindh Separation Muslim leaders held at Karachi, arrangements are finalized regarding holding of ‘Sindh Muslim Political Conferences’ in various districts of Sindh so as create awareness about the importance of separation of Sindh from Bombay Presidency.(Source: G.M.Syed’s book ‘Sindh ji Bombay khan azadi’)
1948: The Quaid-i-Azam inaugurates State Bank of Pakistan (Source: Newspapers).
1950: Urdu College will be affiliated with Sindh and Punjab Universities, Government assures Moulvi Abdul Haq. (Source: Ibid).
1961: Karachi becomes 12th Division in West Pakistan. Districts of Labella are included in it. (Source: Ibid).
TRANSLATION INTO SINDHI
Sindh in history today (01st JuLy). Slection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Reseach by Dr.Pathan.
01 جولاء جي حوالي سان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.)
[ ون-يونٽ, جيڪو ايسٽبلشمينٽ ٺاهيو هو, ان کي انھئ پاڻ ٽوڙيو. اڄ سنڌ کي وري صوبائي حيثيت ملي. سنڌ ۾ سياستدانن جي وڏي انگ وڏئ سرڪار جي سهولتڪار وارئ حيثيت ۾ ون-يونٽ ٺاهڻ ۾ مدد ڪئي. ون-يونٽ خلاف تحريڪ هلائيندڙن مان ڪي وري ون-يونٽ جي ڇانو ۾ ٺھيل مغربي پاڪستان اسيمبلئ جا وڃي ميمبر ٿيا. ون-يونٽ خلاف شاگردن ۽ سياسي ڪارڪنن مثالي قربانيون ڏنيون. اڄ انھن کي سلام ڪرڻ جو ڏينھن آھي]
***************
توجه طلب واقعا
***************
1.7.1836:
ڪرنل پاٽينجر اڄ سنڌ مان پنهنجئ سرڪار کي ٻڌائي ٿو ته سنڌ داخلي ۽ خارجي مسئلن جي ور چڙھيل ملڪ بڻجي چڪو آھي. هڪ طرف رنجيت سنگ جو ميرن تي زور آھي ته شڪارپور پنهنجئ رضا خوشئ سان منهنجي حوالي ڪريو, نه آئون شڪارپور تي چڙھائي ڪري اها فتح ڪندس. پاٽينجر وڌيڪ لکي ٿو ته حيدرآبادي حاڪم مير نصير خان ۽ ميرپوري حاڪم مير علي مراد وچ ۾ پرڳڻن جي مالڪئ تان شديد اختلاف پيدا ٿي چڪا آھن.
1.7.1839:
فرنگي عملدار راس بيل تي ڪم رکيو ويو ته هو ڏکڻ سنڌ ۾ سنڌوندئ ۾ ھلندڙ آگبوٽن لاء ڪي اهڙا هنڌ تجويز ڪري جتي پتڻ/بندر ٺاهجن. آگبوٽن کي ڪٿي ڪٿي تيل ۽ ٻرڻ لاء ڊيپو ٺاهڻ گهرجن. کيس اهو به چيو ويو ته هو شڪارپور کان ڍاڍر ۽ ڍاڍر کان ڪوئٽيا تائين سرڪاري ٽپال پهچائڻ جو سلسلو به جاري ڪري.
1.7.1839:
ڪمپني حڪومت سنڌ ۾ مقيم پنهنجي نمائندي جي اها گذارش قبول ڪئي ۽ منظوري ڏني ته ٻروچن کي فوج ۾ ڀرتي ڪجي. [جيئن سنڌي فوج ۾ ڀرتي نه ڪجن ۽ جيئن ان سان سنڌ ۾ نسلي يا ٻروچ غير ٻروچ تضاد/اختلاف وڌائي سگهجي. هن ڪوشش اڳتي هلي سنڌ ۾ بلوچ ريجمينٽ ٺاهڻ جو جواز پيدا ڪيو]
1.7.1853:
هندو ۽ مسلمان ڪميٽي ميمبرن جي مدد سان ايلس جي جوڙيل, ٻاونجاه حرفن واري سنڌي الفابيٽ سرڪار شايع ڪرائي.
1.7.1922:
خلافيتن جڏهن فرنگي حڪومت خلاف رڻ ٻاري ڏنو ته انگريزن پنهنجي وفادار پيرن ۽ وڏيرن کان "امن سڀا" جي نالي سان جماعتون ٺھرائڻ شروع ڪيون. سنڌ دوست ۽ فرنگي دشمن عوام انهن وڏيرن ۽ پيرن خلاف به زبان کولڻ شروع ڪئي ۽ سندن انھئ انگريز-دوستئ جي ندا ڪئي.
اڄوڪئ "الوحيد" جي پرچي ۾ ان حوالي سان هڪ خبر شايع ٿي, ڪنهن تبصري کان سواء اها هتي ڏجي ٿي:
" ڳوٺ ڇڄڙن, تعلقي قمبر مان پنجن شخصن محمد رمضان, حاجي مددالله, سائين رکيو, رحيداد ۽ پنجو لکن ٿا ته جنهن صورت ۾ پير صالح شاه راڻيپور واري کي اسلام سان همدردي ڪانه آھي, پر اٽلندو امن سڀا ۾ شريڪ ٿي اسلام جي چمڪندڙ بجلئ کي ڦوڪار ڏئي رهيو آھي, تنهن ڪري ان جي گمراهئ جي حالت ڏسي پنهنجي زبان بچائڻ واسطي اسان انھئ پير جي مريدئ تان استعيفا ٿا ڏيون ۽ اميد ٿا ڪريون ته ٻيا مسلمان ڀائر, اهڙن حقن کان گمراه ٿيل پير مرشدن کان استعيفا ڏئي پنهنجو ايمان بچائيندا"
1.7.1928:
ڪراچئ ۾ سنڌي مسلمانن جي گڏجاڻي ٿي, جنهن ۾ سنڌ کي ممبئئ کان الڳ ڪرڻ واري شعور ڏيڻ لاء ”سنڌ مسلم پوليٽيڪل ڪانفرنسن" سڏائڻ جو فيصلو ڪيو ويو ۽ اهڙئ پهرينء ڪانفرنس لاء ”آڌرڀاء ڪميٽي" پڻ جوڙي وئي.
1.7.1948:
پاڪستان جي بانئ ڪراچئ ۾ ”اسٽيٽ بينڪ آف پاڪستان" جو افتتاح ڪيو.
1.7.1950:
مولوئ عبدالحق پنهنجي بيان ۾ چيو ته اسان جيڪو " اردو ڪاليج" قائم ڪري رهيا آھيون, ان جو سنڌ ۽ پنجاب يونيورسٽين سان الحاق ڪرائبو. [اسان جي ڪنهن پير, وڏيري يا امير کي شايد قيامت تائين خيال نه ايندو ته ڪو سنڌ ۾ ”سنڌي ڪاليج" قائم ڪجي. جنهن ڪري سمورا علوم سنڌئ ۾ ترجمو ڪرڻ جو جواز پيدا ٿيندو ۽ سنڌي ٻولي ترقي ڪندي]
1.7.1959:
سرڪار "اردو انسائيڪلوپيڊيا آف اسلام" پراجيڪٽ لاء ڪثير تعداد ۾ مالي گرانٽ منظور ڪئي. ["سنڌي انسائيڪلوپيڊيا" مرتب ڪرڻ جو خيال "سنڌي لئنگويج اٿارٽئ" کي ڏاڍو دير سان آيو. اهو عملي جي تحقيقي تربيت ۽ منصوبه بندي سان نانئ ويڙهو بڻائي شروع ڪيو ويو. ان ڪري هن اهميت واري ڪم ۾ وڏا نقص رهجي ويا. مثال طور جيڪو ان ۾ مون بابت ذڪر آھي, اهو مون کان ڪونه ورتو ويو. هن ڪتاب لاء گڏ ڪيل واقعن جي ڇنڊ ڇاڻ نه ڪئي وئي.]
1.7.1961:
ڪراچئ کي لس ٻيلو ضلعو شامل ڪري, ان کي مغربي پاڪستان جي ٻارهين ڊويزن بڻايو ويو.
*************
{ پهرين جولاءِ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون}
[جنم ڏينهن:]
پهرين جولاءِ 1914ع شاعر موتي رام وليچا زندهه (سکر) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1923ع شاعر محمد خان مولائي (وڳڻ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1924ع ليکڪ رام ڪرشن هيرانند راهي جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1933ع آرٽسٽ هاشو شهدادپوري جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1934ع شاعر ڊاڪٽر عبدالخالق راز جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1939ع شاعر احمد بخش مسرور بدوي(شڪارپور) جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1940ع صحافي عبدالفتاح ابڙو جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1944ع شاعر آسنداس خوشنصيب (جاتي) جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1945ع شاعر رام بيلاڻي خمار (ٺارو شاهه) جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1948ع ليکڪ قابل ابڙو جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1949ع صحافي ممتاز علي مڱريو (جيڪب آباد) جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1934ع شاعر ڊاڪٽر عبدالخالق راز جو جنم ڏينهن آهي.
پهرين جولاءِ 1970ع سياستدان طارق مسعود آرائين(نوابشاهه) جو جنم ڏينهن آهي.
[وڇوڙو:]
پهرين جولاءِ 1892ع بزرگ فقير دريا خان عباسي جو لاڏاڻو ٿيو.
پهرين جولاءِ 1956ع مذهبي عالم مولانا عبدالحڪيم بروهي لاڏاڻو ڪري ويو.
پهرين جولاءِ 2005ع اداڪار ۽ صداڪار اي آر بلوچ جي وفات جو ڏينهن آهي.
Monday, 29 June 2026
SINDH in history today (30th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {30th June}. Author Dr.Pathan & translator his son Mumtaz Ali
Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]*********Dr. Pathan wishes you Good Day.
[ When anybody has lost faith in Self, People and God, in such a condition he/she can't follow and abide by any ideology, except self-interest. He/She becomes slave of ego and works for hatred and discrimination. He/She in the name of Independence and freedom, will easily snatch relations and affiliations. He/She will become a wandering soul and cannot stay in any heart for long time.]
جي مون تان خود پاڻ تان خدا تان ويساه کڄي ويندء،
پوء تہ عشق ماڻھپي سميت تو کان پرين ڀڄي ويندء،
تنهنجئ آزادئ جو مطلب منهنجي سلامي ۽ غلامي،
پوء هر ڪو قدر نظريو اصول تو کان ٿي لڄي ويندء
*************
SINDH (including Pakistan)IN HISTORY TODAY {30th JUNE}
EVENTS:
1857: Sindh Commissioner is requested by his subordinate officers concerned that a cause way be constructed at Rohri . It will cost Rs.3300, therefore expenditure be met partly from the Ferry Fund and partly from Municipal funds. (Source: The Collector, Upper Sindh’s letter No.242).
1922; Seth Suderdas Valabhdas presides over a public meeting held by the District Congress Committee of Larkano. Speakers throw light on the life & achievement of Dadabhai Nauroji. (Source: ‘Source-Material on Sindh Congress’, compiled by Gul Hayat Institute).
1929: Meetings of sympathy for Bhagatsing and Dutt are held in Sindh and day is observed as a special prayer Day. (Source: Newspapers).
1932: The meeting of Sindh Muslim leaders is held at Karachi at G.M.Syesd’s residence. It is resolved that if K.B.Khuhro is not proceeding to London on or before 5th of July, to present there the case of separation of Sindh, than Syed Miran Muhammad Shah will replace him. This may kept in mind that The election for the chairmanship of the Larkano School Board was due and K.B.Khuhro intended to take part. It gave impression that perhaps he may not procced to London. (Source: ‘Rihan’, by G.M.Syed).
1947: Demarcation and partition of Bengal and Punjab is announced by the Boundary Commission. (Source: Newspapers).
1956: The army is asked to take over control and administration of Food in East Pakistan. (Source: Ibid).
1962: Bill seeking formation and regulation of political parties is introduced in National Assembly of Pakistan. (Source: Newspapers).
1965: Pakistan and India sign an agreement for an immediate cease-fire in Rann of Kachh. (Source: Newspapers).
1970: Fifteen years of ‘One-Unit’ system ends.Merged provinces into West Pakistan are restored.(Source: Ibid).
1972: Indra and Z.A.Bhutto meet in Simla without aides. (Source; ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute).
1977: The meeting is held between Prof. Ghafoor Ahmad of PNA and Pirzado of PPP to discuss the PNA proposals. (Source: Ibid).
1992: Nawaz Sharif Government decides to part away with MQM, defends army Clean-up Operation. (Source: ‘Source-Material on Nawaz Sharif and his party’, compiled bu Gul Hayat Institute).
1993: Nawaz Sharif gets it approved from parliament to impose federal rule in Punjab. Opposition, particularly care-taker Chief Minister Manzoor Watto alleges that Nawaz Sharif intends to capture Governor House and C.M.House. (Source: Ibid).
*************
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
****
توجه طلب واقعا
***************
30.6.1849:
ڪراچئ کان حيدرآباد تائين فرنگين جي ٽپال پهچائڻ جو ٺيڪو جوکين جي ڄام کي ڏنو ويو هو. پر فرنگين خلاف سندس سرگرمين کي ڌيان ۾ رکندي سنڌ جي ڪمشنر فيصلو ڪيو ته هاڻي اهو ٺيڪو جوکين جي ڄام کي نه ڏجي. [ياد رهي ته سيٺ نائونمل معرفت هي شروعات ۾ 1839 ڌاري فرنگين جي يارئ نيازمندئ ۾ آيو ؤ پوء حالتن بدلجڻ سان پاڻ به بدلجڻ لڳو]
30.6.1929:
سنڌواسين پاڻ کي ملڪ جي سياسي حالتن کان ڪڏهن به ڪٽي نه رکيو. جيڪو سنڌ کان ٻاهر وهيو واپريو, ان تي سنڌين پنهنجو موقوف ۽ رد عمل ڏيکاريو. اڄ سنڌ ۾ ڀڳت سنگ ۽ دت جي همدردئ ۾ سندن نالي تي ڏينھن ملهايو ۽ سنڌ جي وڏن شهرن ۾ ھنن انقلابي قيدين جي حق ۾ ميڙاڪا ڪيا ويا.
30.6.1932:
سنڌ محمدن ائسوسيئيشن جو فيصلو هئو ته محمد ايوب کهڙو انھئ پارٽئ طرفان نمائندو ٿي لنڊن وڃي "گول ميز ڪانفرنس" جي ميمبرن اڳيان سنڌ جي جدائئ جو ڪيس پيش ڪري. ايوب کهڙي لاء مسئلو هئ پيدا ٿيو ته هو لاڙڪاڻه لوڪلبورڊ طرفان اسڪولبورڊ جي چيئرمن چونڊجڻ جي ڪوشش ڪري رهيو هو, ان ڪري ولايت وڃڻ ۾ سستي پيو ڪري. اڄ ڪراچئ ۾ سنڌي مسلمان سياستدانن جي گڏجاڻي ٿي, جنهن ۾ ايوب کهڙي کي چيو ويو ته 25 جولاء تائين ولايت وڃي سنڌ جي جدائئ جو ڪيس پيش ڪر. ٻئ صورت ۾ ميران محمد شاه کي ولايت موڪليو ويندو. [لاچاري هئي. محمد ايوب کهڙو جنهن جهاز ۾ وڃي پيو, ان جو ڪريش ٿي پيو. پر هي زنده بچي ويو ۽ ولايت وڃي پهتو]
30.6.1932:
"خلافت تحريڪ" جهڪي ٿي ته انھئ طرفان دکايل دونهين مان ڪانگريس فائدو ورتو ۽ حڪومت خلام "عدم تعاون جي تحريڪ" هلائي. هن تحريڪ کي ڪچلڻ لاء سرڪار پنهنجي عملدارن ۽ ماجسٽريٽن کي وڌيڪ اختيار ڏنا. انھئ سلسلي ۾ گورنر جنرل اڄ ”سال 1932 جو آرڊيننس نمبر 10" لاڳو ڪيو
30.6.1970:
پورا پنهرهن سال صوبن جي ڳچئ ۾ "ون-يونٽ" جو ڳچ رهيو. اڄ مغربي پاڪستان جو آخري ڏينھن آھي ۽ سڀاڻي نئين سج سان چارئي صوبا پنهنجي 15 سال اڳ وارئ حيثيت وٺندا. [ "ون-يونٽ“ خلاف سنڌ ۽ سرحد ۾ وڏي تحريڪ هلي. سنڌ وارئ تحريڪ ۾ ذوالفقار علي ڀٽو به شروع ۾ شامل ٿيو هو. هئ هڪ تاريخي حقيقت آھي ته وفاقي حڪومت ڪنهن تحريڪ جي دٻاء ۾ اچي "ون-يونٽ" ختم نه ڪيو. وس وارا "اوڀر پاڪستان" مان هٿ ڪڍي چڪا هئا. ان ڪري انهئ حصي جي وڃڻ کان پوء ”ون-يونٽ" جو رهڻ اجايو هو. جن ماڻھن سنڌ ۾ ”ون-يونٽ" خلاف تحريڪ ۾ حصو ورتو, تن جي سنڌ-دوستئ کي سلام آھي]
30.6.1956:
بنگالين جي باغي ٿيڻ جا ڪيترا ئي ڪارڻ ھئا. بک, بيروزڪاري ۽ ڏڪر به انھن مان اهم ڪارڻ هئا. بکيا بگهڙ ته شينھن سان وڙهي پوندا آھن. اوڀر پاڪستان. ان کان بچڻ لاء کاڌ خوراڪ جو انتظام ۽ ورهاست فوج حوالي ڪئي وئي.
30.6.1962:
ايوب ملڪ جو پهريون آمر هئو, جنهن چاهيو ته سياستدان سندس خواهشن ۽ شرطن مطابق پارٽيون ٺاهن. هن کان پوء ضياء الحق به اهڙي ڪوشش ڪئي.
اڄ نئشنل اسيمبلئ ۾ سياسي پارٽين ٺاهڻ ۽ ڪن شرطن مطابق هلائڻ لاء بل پيش ڪيو ويو.
30.6.1965:
رڻ ڪڇ جي وارثي ۽ مالڪئ تي انڊيا ۽ پاڪستان جيڪا جنگ جوٽي هئي, اڄ ٻنھي ملڪن جنگ بندئ جي ٺاه تي دستخط ڪيا. [ اهو ڪيس بين الاقوامي ٽريبيونل هلائي, ٻنھي ملڪن کي رڻ ڪڇ ورهائي ڏني هو]
30.6.1977:
پيپلز پارٽئ طرفان پيرزادي ۽ پي.اين.اي طرفان پروفيسر غفور نمائندگي ڪندي پي.پي.پي-پي.اين.اي ٺاه تي ڳالهيون ڪيون. پيپلز پارٽي محسوس ڪري چڪي هئي ته ڳالهيون هڪ بھانو آھي ۽ فيصلو ڪنهن ٻئي هنڌ ٿي چڪو آھي.
30.6.1993:
پنجاب ۾ نواز شريف ۽ سندس خاندان جو مخالف ڌر سان اڄ ۽ ڪلھ اقتدار جي ويڙھ تاريخي ۽ نفسياتي اهميت واري رهندي آھي. اڄ نواز شريف جو ڀائٽيو اها جنگ وڙھي رهيو آهي ۽ ڪالھ (1993ع ۾) نواز شريف پنجاب ۾ اقتدار جي جنگ وڙهي. هن منظور وٽو جي حڪومت خلاف قانوني جنگ شروع ڪئي ۽ پنجاب ۾ گورنر راڄ لاڳو ڪرڻ لاء پاريامينٽ کان اختيار ورتو.
**************
{30 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ معروف شخصيتون}
[جنم ڏينهن:]
30 جون 1857ع سماجي اڳواڻ، ليکڪ، فلاسافر ديارام گدومل شهاڻي (حيدر آباد) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
30 جون 1880ع سماجي اڳواڻ ۽ تعليم جي ميدان ۾ ڪم ڪندڙ آدمجي حاجي دائود ميمڻ جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
30 جون 1903ع شاعر ۽ فريڊم فائيٽر مولوي نذير حسين جتوئي جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
30 جون 1920ع ليکڪ بهاري ٽي مسند (شڪارپور / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي.
30 جون 1936ع صحافي محرم علي ڀٽي (نوابشاهه) جو جنم ڏينهن آهي.
30 جون 1940ع ليکڪ محمد عثمان ٽڳو (ٽڳا) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
30 جون 1955ع سماجي اڳواڻ نارائڻ ڪيسواڻي جو جنم ڏينهن آهي.
30 جون 1960ع اداڪار گورڌن نيناڻي (دهلي) جو جنم ڏينهن آهي.
[وڇوڙو:]
30 جون 1931ع بزرگ سيد حزب الله شاهه راشدي (پير ڳوٺ) جو لاڏاڻو ٿيو.
30 جون 1942ع مذهبي اسڪالر ۽ سياستدان پير محمد اسماعيل جان جو انتقال ٿيو.
30 جون 1979ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد ابراهيم بٺوي جي وفات ٿي.
30 جون 2004ع مشهور سنڌي افسانه نگار ۽ ليکڪ جمال ابڙو لاڏاڻو ڪري ويو
Sunday, 28 June 2026
SINDH in history today (29th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {29th June}. Author Dr.Pathan & translator his son Mumtaz Ali
Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]***********Dr. Pathan wishes you Good Day.
[Love is neither one-sided, nor an act of exploitation. It is mutual understanding without any condition. Though, human-beings are most beautiful, but none is without limitations, faults and mistakes. But It is love that encourages people to accept & respect human - beings without discrimination. Beauty can't reject love and love can't see limitations & drawbacks in and of beauty. The combination of love & beauty is natural and essential for peace of minds & hearts. Dear! Be beauty & love]]
سمجهائي ڪوئي ساجن کي تان عشق ناهي ڪائي راند,
ريت پريت جي دو طرفي وجهي ٻئي دليون هڪ پاند,
انا نفرت متڀيد سان سدائين حسن ۽ عشق جي ويڙهاند,
سونهن ۽ سرت ڪري هيڪاند, وٺي روپ سلام سندو.
*************
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {29th JUNE}
EVENTS:
1849: Major Jacob informs Sindh Commissioner that boundary between the territories of Khan of Kalat and those of Mir Ali Murad Khan are settled. This is kept in mind that Fort of Rajhan and Mamool at first were in undisputed possession of Mir Naseer Khan of Hyderabad and after the conquest of Sindh, confusion took birt and there was dispute between Mir Ali Murad Khan and Khan of Kalat and it was settled by Jacob. (Source: Jacob’s letter No.160).
1945: The leaders’ conference held in Simla is adjourned so as the delegates can avail the opportunity of consultations. It is aimed at to find common factors of interests and as can give proposals for transfer of power. (Source: Indian Annual Register, Vol-1, 1945).
1947: Baluchistan decides to join Pakistan. This may be kept in mind that Bengal and NWFP will double minded on the subject. Punjab, provided platform for Lahore Resolution, but it was Sindh that two times its Assembly decided to join Pakistan. (Source: Newspapers).
1977: It is decided in the meeting of PNA-PPP that assemblies will be dissolved on 10th of July. Talks are in progress. But, Martial Law is imposed four days before that date. (Resource: Newspaper).
**************
Sindh in history today (29th June). Slection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Reseach by Dr.Pathan.
29 جون جي حوالي سان سنڌ جي "واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.)
***************
توجه طلب واقعا
***************
29.6.1849:
روجهاڻ جو قلعو حيدرآبادي مير نصير خان جي قبضي ۽ حڪمرانئ ۾ ھوندو هو. پر جڏهن نيپيئر سنڌ تي قبضو ڪري حڪومت هلائي ته انھئ قلعي جي مالڪئ بابت مير علي مراد خان ۽ خان آف قلات وچ ۾ مامرو پيدا ٿيو ۽ ٻنھي ميجر جيڪب کي امين مقرر ڪيو ته هو فيصلو ڪري.
29.6.1945:
هندوستان جي وائسراء طرفان سڏايل شملي ۾ سياسي اڳواڻن واري ڪانفرنس ڪجھ ڏينھن لاء مهمل ڪئي وئي ته جيئن اڳواڻ پنهنجين پارٽين وارن اڳواڻن سان صلاح مشورو ڪن.
[ سياسي تاريخ سان دلچسپي ڪندڙن لاء هئ ڳالھ ڇرڪائيندڙ ثابت ٿيندي ته وائسراء لارڊ ويول جي مرضي هئي ته اقتدار جي منتقلئ لاء ”ڀلوڀائي ڊيسائي ۽ لياقت علي خان واري فارمولي تي عمل ڪجي. انھن ٻنهي جو فارمولو ۽ چوڻ هو ته هندستان ورهائڻ بدران مرڪز ۽ صوبن ۾ ڪانگريس ۽ مسلم ليگ جون حڪومتون قائم ڪيون وڃن. ان لاء ٻيهر نئين چونڊن ڪرائڻ جي ضرورت ڪانهي. لياقت علئ ۽ ڀلوڀائئ اهو فارمولو ڏنو ۽ لياقت علئ انھئ سلسلي ۾ پنهنجي اڳواڻ قائد اعظم سان صلاح ڪرڻ يا پڇڻ ضروري نه سمجهيو. انھئ فارمولي لارڊ ويول کي گهڻو متاثر ڪيو ۽ هو ان تي عمل ڪرڻ پيو گهري ]
29.6.1947:
پاڪستان ۾ شامل ٿيڻ لاء سنڌ جو هڪ واضح ۽ کليو کلايو موقوف رهيو. اڄ بلوچستان به پاڪستان ۾ شامل ٿيڻ جو فيصلو ڪيو. پر پنجاب ۽ بنگال سڄي جا سڄا صوبا پاڪستان ۾ شامل نه ٿيا. اهي ورهائجي پاڪستان ۽ انڊيا ۾ شامل ٿيا. تعجب جي ڳاله اها آھي ته پنجاب (لاهور) ۾ ئي "پاڪستان ٺھراء” پاس ٿيو, سڄو پنجاب پاڪستان ۾ شامل نه ٿيو.
29.6.1977:
پي.پي.پي ۽ پي.اين.اي وچ ۾ طئي ٿيو ته 10 جولاء تي اسيمبليون ٽوڙيون وينديون. پر 10 جولاء کان گهڻو اڳ حڪومت ٽوڙي مارشل لا لڳايو ويو. [ ڏٺو وائٺو سياسي خلفشار ختم ٿي رهيو هو ۽ معاملا طئي چڪا هئا. پر پاڪستاني سياست ۽ سياسي حالتن بابت تصديق سان پيشن گوئي ڪرڻ ناممڪن رهي آھي. سواء سگهارين قوتن جي, ڪنهن کي به خبر نه هوندي آھي ته سڀاڻي سياست جو اٺ ڪهڙي پاسي ليٽندو]
***************
{29 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ معروف شخصيتون}
[جنم ڏينهن:]
29 جون 1880ع ڪي بي نورالدين نانا جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
29 جون 1902ع شاعر سنتداس سنتل (نوشهروفيروز / پونا) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
29 جون 1933ع مير مراد علي خان ثاني (خيرپور) جو جنم ڏينهن آهي.
29 جون 1939ع مشهور ڪهاڻيڪار نسيم احمد کرل(خيرپور) جو جنم ڏينهن آهي.
29 جون 1947ع مشهور ٽي وي پروڊيوسر ۽ ڪهاڻيڪار بادل جماليجو جنم ڏينهن آهي.
29 جون 1965ع شاعر، ليکڪ ۽ ڪالم نگار مرتضى سيال جو جنم ڏينهن آهي.
[وڇوڙو:]
29 جون 1886ع صوفي شاعر ۽ بزرگ مخدوم امين محمد پکن ڌڻئ جو لاڏاڻو ٿيو.
29 جون 1947ع سياستدان ڪي بي غلام نبي شاهه (ميرپور خاص) جو انتقال ٿيو.
29 جون 1948ع مذهبي اسڪالر مولانا علي محمد مهيري جي وفات ٿي.
Saturday, 27 June 2026
SINDH in history today (28th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {28th June}. Author Dr.Pathan & translator his son Mumtaz Ali
Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. *****************[Dr.Pathan's unique work on Historical Research since last decade.All this is to create friendship between New Generation and the Past. It is a movement for creating awareness about importance of history and is not to earn appreciation from any Corner]****************
Dr.Pathan wishes you Good Day.
[Me with Good Wishes full of love & respect and Sun with Light, are duty bound to knock your door daily, regularly with punctuality. Though, most of friends never look at me and sun and we are not responded accordingly. Perhaps, it is difficult to face Sun and me. But, it is not our problem. People, those hate me from the core of their heart, have to admit that they also get enough love & respect, wishes & regards continuously. Because, I have to abide by Human-values and have to promote Human love and respect. I recognize only beauty and wish peace and progress to every friend and foe]
آئون ۽ سج سلامي پرين تو سان پيار جو کڻون پير,
عجب جهڙي ڳالهڙي مون ۽ سج کي ڏسي نہ ڪیر،
نفرت بدلي محبت ڏیان دل ۾ تون, پر رکان نہ غیر،
ملي نہ ملي موٽ محبت جي اگر ان جو آھي خیر،
آئون اڌ پاء پتل جو پرین تون سون جو سوا سیر،
تون من مان ڪڍي مير , قبولج سر هئ سلام سان.
*************
EVENTS from history:
1943: The Governor of Sindh apprise the Government of India of situation and his action taken upon the subject/issue of lands appertaining to the ‘Turban’ conceded to Mir Ali Murad Khan , as well as those belong to mir Rustam Khan which he had resigned to Mir Ali Murad Khan. (Source: Sindh Governor’s letter).
1844: Persian Chiefs request Government of Bombay Agha Khan be permitted to join them at Bampoor. This may be noted thar Sir Agha Khan had moved application for permission to visit Iran and other countries.He was treated as Persian Prince in those days. (Source: Bombay Government’s letter No.1967/139)
1921: The Sindh Swaraj Society is fored with Rais Ghulam Muhammad Bhugre as its President and Santdas Mangharam as Secretary. The Society is formed with double objects of combating official high handedness on one side and the evil aspects of Non-Co-Operation on the other. (Source: The Daily Gazette, Karachi).
1933: The meeting of Peoples Party is held at Karaci with Sir Shahnawaz Bhutto in chair and matters relating to its organization are discussed. (Source: ‘Source Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute).
1940: All the District Local Boards in Sindh are asked by the Government to contribute towards ‘War loan Fund’ (Source: Official Directive).
1942: In his paper ‘Harijan’, Mahatma Gandhi writes under the heading ‘The Hurs in Sindh’, as under:
“I have no doubt if I could have gone to Sindh, I might have been able to do something. I have done such things before, not without success. But I am too old for such missions. What little energy I have, I am storing up for what promises to be the last fight of my life”. (Source: “Harijan”)
1992: All MQM MNAs and MPAs resign in protest against army clean-up operation. (Source: Newspapers).
Dr.Pathan.
***************
توجه طلب واقعا
***************
28.6.1843:
سنڌ جي قابض گورنر چارلس نيپيئر اڄ ڪمپني حڪومت کي مير علي مراد خان جي حق ۾ گواهي ڏيندي لکيو ته مير علي مراد کي جيڪو پرڳڻو مليو آھي, ان ۾ هڪ حصو کيس پڳدار هجڻ ڪري مليو آھي ۽ ٻيو حصو سندس پنهنجي ذاتي ملڪيت جو آھي. سندس وڏو ڀاء مير رستم علي خان هن جي حق ۾ حڪومت ڪرڻ تان دستبردار ٿيو هو. ان ڪري مير علي مراد حڪمران ٿيو. [نيپيئر کان اهڙي پڇا ڳاڇا ٿيڻ جو هڪ ڪارڻ ھئ به هئو جو ميجر آئوٽرام سندس سنڌ بابت روين ۽ پاليسين تي سخت تنقيد ڪئي هئي. انھئ تنقيد ۾ نيپيئر تي اهو الزام به هو ته هن مير رستم علئ کي نظرانداز ڪري مير علي مراد جي همت افزائي ڪئي هئي]
28.6.1844:
آغا خان ۽ سندس مريدن انگريزن جي سندن ڏکين ڏينھن ۾ دل ورتي هئي. هئ اهو زمانو هو جڏهن فرنگي فوج ٺٽي, جهرڪن ۽ ڀرپاسي تي پنهنجو تسلط قائم ڪري رهي هئي. انگريزن جهرڪن وٽ پنهنجي آگبوٽس جو بندر به بڻايو هو.
انگريز آغا خان کي "ايراني شھزادي" جي حيثيت ۾ تسليم ڪندا هئا ۽ کيس پينشن به ڏيندا هئا. آغا خان ايران وڃڻ لاء فرنگي سرڪار کي درخواست ڏني هئي. اڄ ايران مان به ممبئي سرڪار ڏي پارتون آيون ته کيس ايران اچڻ جي اجازت ڏيو.
28.6.1921:
رئيس غلام محمد ڀرڳڙئ جي ڪوششن سان "سنڌ سوراج سوسائٽي" قائم ٿي. پاڻ ان جو باني صدر ٿيو ۽ سنتداس منگهارام کي وري سيڪريٽري مقرر ڪيو ويو. هن سوسائٽئ ٺاهڻ جا ٻه مقصد هئا: 1). سرڪار جي اره زورائين ۽ عوام دشمنين خلاف آواز بلند ڪرڻ, ۽ 2). عدم تعاون تحريڪ جي منفي اثرن جي نشاندهي ڪري عوام کي جوش بدران هوش سان سياست ڪرڻ جو درس ڏيڻ.
28.6.1940:
سنڌ سرڪار سنڌ جي سمورن ڊسٽرڪٽ لوڪلبورڊ کي تاڪيد ڪيو ته اهي حڪومت کي "جنگي قرض فند" ڏين. [سنڌ جي گورنر سنڌ جي وڏي وزير خانبهادر الله بخش سومري تي بار رکيو ته هو سنڌ جي وڏيرن ۽ اپر ڪلاس وارن کان جنگي قرض/مالي مدد وٺي ڏئي. وڏي وزير جي چوڻ سان ڪيترن وڏيرن ڏوڪڙ ڏنا ۽ وڏي وزير کين پنهنجي دستخط سان کين "آفرين ناما" ڏنا]
28.6.1942:
سنڌ ۾ حڪومت ته سنڌين جي هئي, پر حرن خلاف انگريزن باه ٻاري ڇڏي هئي. هر ڪو زباني وات خرچ ڪري پنهنجي سياسي قرض لاهڻ ۾ پورو هو, ليڪن شدت سان انگريزن جي مخالفت ڪرڻ ۽ حرن جي مدد ڪرڻ وارا اٽي ۾ لوڻ برابر به ڪونه هئا.
اڄ گانڌئ پنهنجي "هريجن" اخبار ۾ حر تحريڪ ۽ حرن بابت جيڪو لکيو, ترجمي ڪرڻ کان سواء ان مان اقتباس هتي ڏجي ٿو:
"I have no doubt, if I could have gone to Sindh, I might have been able to do something . I have done such things before, not without success. But, I am too old for such missions. What little energy I have, I am storing up for what promises to be the last fight of my life".
28.6.1977:
ذوالفقار علي ڀٽي درست انديشو ڏيکاريو ته پي.اين. اي ڳالهين ۾ جمود کي جاري رکيو ته اهو جمهوريت ٽوڙي پاش پاش ڪندو.
28.6.1992:
چوندا آھن ته چور جي ماء ڪنڊ ۾ روئي ۽ مٿان پئي ته چور لوڙھا ٽپي ڀڄي وڃي. سو سنڌ ۾ فوج طرفان آپريشن ڪلين اپ شروع ٿيو ته احتجاج طور ايم.ڪيو.ايم جي سمورن صوبائي ۽ قومي اسيمبلئ جي ميمبرن استعيفائون ڏنيون [ گروهي ٻڌي انھئ کي چئبو آھي. پر ياد رکڻ جي ڳالھ هئ آھي ته ڪالاباغ ڊيم جي اڏاوت خلاف, درياه مان حصي جي پاڻي وٺڻ جي حق لاء, سنڌي ٻولئ جي تاريخي حق لاء ۽ کنڀي کنيلن جي واپس ڪرڻ لاء يا ڪوڙن ڊوميسائلن ٺھڻ خلاف اسان جو ڪو صوبائي يا قومي اسيمبلئ جو ميمبر احتجاج ڪندي استعيفا نه ڏيندو]
28.6.2009:
شڪارپور سنڌي ادبي سنگت ڪهاڻئ بابت ڪانفرنس جو اهتمام ڪيو ۽ ٻولين جو ڏينھن پڻ ملهايو. هن تقريب ۾ ممتاز بخارئ, ڊاڪٽر خادم منگئ, خليل مورياڻئ, ضياء شاه, وحيد محسن, نسيم بخارئ ۽ عديل مهر وغيره شرڪت ڪئي.
***************
{28 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون}
[جنم ڏينهن:]
28 جون 1948ع آرٽسٽ رام لال چنداڻي (اجمير) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
[وڇوڙو:]
28 جون 1866ع نواب غلام حيدر لغاري جو لاڏاڻو ٿيو
Friday, 26 June 2026
SINDH in history today (27th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
Author Dr.Pathan and Translator his son Mumtaz Ali**********
SINDH (INCLUDING Pakistan) IN HISTORY TODAY (27th June}
*Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation.***********
Dr. Pathan wishes you Good Day.
[ The trio of ego, interest and avoiding to listen, has terribly damaged the integrity and greatness of we people. Because of this we are neither ear and eyes, nor golden heart. Due to this we can't accept & respect truth & sincerity, vision & wisdom and human & natural values.
My Dear! Get rid of that trio, because you are source of inspiration and aspiration for peace & progress and love & beauty ]
هڪ مڳي ٻي مطلبپرستي ٽيون ڪن-لاٽار,
انهن اوڳڻن ئي پيدا کوڙ ڪيا ماڻھن لاء آزار,
انهن اوڳڻن جي ڪارڻ سچ وڃائيو سنسار,
انهن اوڳڻن وارا نہ تہ سرت-وند نہ ئي ڏاتار,
انهن اوڳڻن وڌا ملڪن ۾ ماڻھپي جا ڏڪار,
دوست مٺا دلدار, تون سار سونهن سلام کي.
*************
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {27th JUNE}
EVENTS:
1832: Colonel Pottenger is appointed as Political Agent for Sindh affairs. (Government of India’s letter).
1856: The Government intends to disband ‘Baloch Regiment” in Sindh. Collectors of Shikarpur and Sukkur are asked to give comments. (Source: Sindh Commissioner’s office letter No.64).
1933: Kumari Amrait Kaur, Mrs. Hamid Ali and other ladies addressing All-India Women’ Conference express strong dissatisfaction with the ‘White Paper’ Proposal for women’s franchise. They advocated equal rights to all citizens without any sex-bar and failing adult suffrage they urge that women’s vote should be based on simple literacy. (source: Indian Annual Register, Vol-1, 1933).
1957: The One-Unit is now of two years, but still political parties and some politicians are opposing it. Today, Republican Party strongly oppose and condemns the imposition of it. (Source: Newspaper).
1959: Auction of evacuee property stars in Karachi (Source: Ibid).
1960: Divisional Councils under Basic Democracy system start functioning in West Pakistan (Source: Pakistan Year Book)’
1965: Premier Harold Wilson of Britain sends a draft agreement to India & Pakistan on Rann of Kuch dispute. (Source: Newspapers).
1972: Z.A.Bhutto, President of Pakistan leaves for Simla.(Source: “Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute).
1973: National Assembly Special body suggests Friday as weekly holiday (Source: Newspapers).
1977: Government will not receive and accept new draft from PNA, says Abdul Hafiz Pirzado
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
*********
توجه طلب واقعا
***************
27.6.1832:
ڪرنل پاٽينجر کي اج سنڌ ۾ پوليٽيڪل ايجنٽ طور مقرر ڪيو ويو. هو انھئ تقررئ کان اڳ به سنڌ ۾ سفارتڪارئ جو ڪم ڪار ڪندو هيو. پاٽينجر جي نيت اها هوندي هئي ته فرنگي سنڌ تي قبضو ڪن. هن کي پنهنجئ حڪومت کي ڪراچئ فوج موڪلڻ جي صلاح ڏني ۽ هن ئي سنڌ جي اڀرندي سرحدي پٽئ تي کوسن ۽ سوڍن خلاف فوجي آپريشن ڪرايا, هن ئي مير حڪمرانن کان شروعاتي ٺاه ڪرايا. هن پنهنجئ ايمڪارئ ۾ سنڌ بابت يا سنڌ خلاف خطن ۾ لکيو, اهو تفصيل اوهان کي گل حيات جي ويب تي ملي ويندو.
27.6.1843:
مير حڪمرانن جا اهي ديرا (گهر-ڌياڻيون) جيڪي پنهنجي جنگي قيدي ورن سان گڏ سنڌ کان ٻاهر نه ويون, پر سنڌ ۾ رهڻ پسند ڪيائيون, تن مان هڪ هڪ کي سنڌ جي فرنگي سرڪار طرفان هر مهيني 4500 روپيا ڏنو ويندو هو. ديرن ڌاري حڪومت کان ڪجھ به نه پئي ورتو, پر نيپيئر لکي ٿو ته سرڪار ۽ ديرن وچ ۾ اهو مامرو هڪ بااثر ٻروچ ڪرايو.
27.6.1856:
فرنگي حرفتي ۽ چالاڪ حڪمران هئا. هنن پاڻ کي بچائڻ ۽ حڪومت کي بچائڻ لاء مقامي ماڻھن کي پنهنجي فوج ۾ شامل ڪرڻ لاء وڏي چال کيڏي. هنن ٻروچ حڪمرانن کان فريب سان سنڌ کسي هئي. ان ڪري ٻروچن جي مٿي تي هٿ رکڻ لاء ۽ جابلو ٻروچن کي مڪامي سنڌين خلاف استعمال ڪرڻ لاء ”بلوچ ريجمينٽ" ٺاهي. سنڌين کي بي هٿيار رکڻ ۽ فوج ۾ ڀرتي ٿيڻ کان فرنگي حڪومت وڏي ڪوشش ڪئي. حڪومت جي انھئ بدنيتئ سنڌ سماج تي ذات پات جو زنگ چاڙھيو. سنڌي ماڻھون "ٻروچ" ۽ "غير ٻروچ" کان سواء ”مارشل" ۽ ”غير مارشل" طبقن ۾ ورهائجڻ لڳا. انھئ حڪمت عملئ رد عمل ۾ نج سنڌين ۾ ”ويڙھاندي فرد ۽ گروه" پيدا ڪيا. ان ڪري خود سرڪار لاء امن امان قائم ڪرڻ جو مسئلو پيدا ٿيو. فرنگي حڪومت سوچيو ته "بلوچ ريجمينٽ" ۾ ڇانٽي آڻجي, پر ضلعي عملدارن ڪمشنر کي صلاح ڏني ته ڇانٽي وڏي پئماني تي ڪبي ته سرڪاري آفيسن جي حفاظت ڏکي ٿي پوندي. اهو تاثر/پتو اڄوڪئ انھئ لکپڙه مان ملي ٿو, جيڪا سنڌ جي ڪمشنر ۽ ممبئي سرڪار وچ ۾ ٿي آھي.
27.6.1957:
"ون-يونٽ" هڪ اهڙو منحوس ۽ ڏاڍ وارو ٽوڙھو هو, جنهن جي لڳ ڀڳ سمورن صوبن ٺھڻ کان اڳ ئي مخالفت ڪئي ۽ ان جي مڙھجڻ کان پوء به ان جي مخالفت ٿيندي رهي.
"ون-يونٽ" کي ٺھيئي مڙھيئي ٻه سال گذري ويا آھن. پر اڄ ”ريپبليڪيشن پارٽئ" مطلبو ڪيو ته "ون-يونٽ" ختم ڪيو وڃي. [ اسان سنڌي اها دعوا ڪري نه ٿا سگهون ته ڪو "ون-يونٽ" اسان جي تحريڪ ڪري ختم ٿيو. ڳاٽ اوچو ڪري اها ڳالھ ڪرڻ بدران اسان کي پنهنجي نئين نسل کي سمجهائڻو آھي ته "ون-يونٽ" ٺاهڻ ۽ ڊاهڻ جا مقصد ڪهڙا هئا. "ون-يونٽ" خلاف تحريڪ فقط سنڌ ۾ ڪانه هلي هئي. نه وري ڪنهن تحريڪ جي دٻاء ۾ اچي "ون-يونٽ“ ٽوڙيو ويو هو. اسان کي عوام کي اهو سچ ٻڌائڻ گهرجي]
27.6.1959:
ڪراچئ ۾ اويڪيو پراپرٽي (لڏي ويندڙ ھندن طرفان ڇڏي ويل پراپرٽي) جو نيلام شروع ڪيو ويو.
27.6.1960:
اولھ پاڪستان ۾ اڄ کان بنيادي جمهوريت جي نظام مطابق قائم ڪيل "ڊويزنل ڪائونسلن" ڪم شروع ڪيو. [پاڪستان جي ٽن وڏن آمرن ملڪ کي پنهنجو پنهنجو نظام ڏنو ۽ ان مطابق ملڪ هلايو. مشرف "ضلعي نظام" رائج ڪيو, ضياء الحق پنهنجئ مرضئ وارو "اسلامي نظام" لاڳو ڪيو ۽ آفيس وقت ۾ ملازمن کان ٻيپهرئ جي نماز پڙھرائي ۽ بينڪن ۾ رکيل ڏوڪڙن مان زورئ زڪوات ڪٽرائي, ايوب وري "بنيادي جمهوريت" وارو نظام قائم ڪيو]
27.6.1972:
1965 جي جنگ کان پوء ايوب شاسترئ سان "تاشقند معاهدو" ڪيو ۽ هن جو سياسي زوال شروع ٿيو. اوڀر پاڪستان آزاد ٿيڻ کان پوء ڀٽي اندرا سان "شملا معاهدو" ڪيو ۽ سندس سياسي زوال شروع ٿيو.
اڄ ملڪ جي صدر وارئ حيثيت ۾ ذوالفقار علي ڀٽو انڊيا سان معاهدو ڪرڻ لاء شملا روانو ٿيو هو.
27.6.1977:
پيپلز پارٽئ جي وزير ۽ اڳواڻ حفيظ پيرزادي بيان ڏنو ته هاڻي پي.اين.اي وارن جو ڪو نئون ٺاه قبول نه ڪبو.
***************
{27 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون}
[جنم ڏينهن:]
27 جون 1924ع ليکڪ نٿر مل چندناڻي (بهلاڻي / اجمير) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
27 جون 1939ع برصغير جي ناليواري موسيقار آر ڊي برمن جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
27 جون 1949ع سماجي اڳواڻ ۽ تعليمي ماهر ڊاڪٽر خان محمد پهنور جو جنم ڏينهن آهي.
27 جون 1970ع سماجي ورڪر امين الدين جوکيو جو جنم ڏينهن آهي.
[وڇوڙو:]
27 جون 1920ع مولوي عبدالقيوم رستماڻي جو لاڏاڻو ٿيو.
27 جون 1927ع مذهبي عالم مولوي غلام رسول شڪارپوري جو لاڏاڻو ٿيو.
27 جون 2003ع شاعر، ليکڪ ۽ سماجي ۽ سياسي ورڪر سيد اڪبر شاهه جي وفات ٿي.
27 جون 2010ع اديب ۽ ليکڪ احسان دانش ڀٽو(شڪارپور) جو لاڏاڻو ٿيو.
Thursday, 25 June 2026
SINDH in history today (26th June). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
Author Dr.Pathan ,Translator his son Mumtaz Ali**********
SINDH (INCLUDING PAKISTAN) IN HISTORY TODAY (26th June}*Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. SINDH (Including Pakistan) in history today (26th June)************* Dr.Pathan wishes you Good Day. TRANSLATION: [I find you more and more away and at distance, as I try to reach near to you my Dear. In spite of that I am not disappointed. Because, beauty without love and vision & wisdom without sacrifice are nothing. Because , they are two sides of same coin] جیئن جیئن تانگھیان ۽ طلبیان، تیئن پري پرین پنڌ، پوء بہ ھوتن جو در ھنڌ، منھنجو سرت ۽ سلام سندو SINDH (including Pakistan ) IN HISTORY TODAY {26th JUNE} EVENTS: 1857: The Collector of Shikarpur is asked by the Commissioner to submit report about ‘ferries service’ started between Sukkur and Rohri and Sadar Bazar and Pir Subra. ( Source: Sindh Commissioner’s letter No 1092). 1929: Sir Sankaran Nair criticisms status and work of the Simon Commission., says that members of its Central Committee had no knowledge of either the views of the members or of the lines on which they were likely to report. (Source: Indian Annual Register, Vol-1, 1929). 1940: The meeting of the Primary Muslim League of Goza is held with Moulvi Ghulam Muhammad Buriro in chair. The meeting congratulates the All-India Muslim League for adopting of ‘Pakistan Resolution’ at Lahore. (Source: Daily Al-Waheed, Karachi) 1947: The Sindh Legislative Assembly, at a special sitting, decided by 33 votes that Sindh should join the new constituent Assembly (Source: Indian Annual Register, Vol-1, 1947). 1950: Sindh Chief Minister announces Carpet Industry for Rohri. Whereas Punjab Chief Minister announces Engineering college in Mulatan. What difference it makes? (Source: Newspapers). 1977: PNA handed over its draft of demands to the Government and demands response as soon as possible. (Source: Ibid). 1991: Thirteen people including four women and seven children of a family are slaughtered in Lahore (Source: Newspapers). 1992: MQM top brass including Azim Tarq is arrested. (Source: ‘Source-Material on MQM’, compiled by Gul Hayat Institute). 1994: Country-wide strike is observed by Traders. The Business community is not happy with economic and financial policies of the Government. (Source: Ibid) .
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
SINDH (including Pakistan ) IN HISTORY TODAY {26th JUNE} EVENTS 1857ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ جي ڪمشنر شڪارپور جي ڪليڪٽر کي هدايت ڪئي ته سکر ۽ روهڙي توڙي صدر بازار ۽ پير سبرا وچ ۾ فيري سروس شروع ڪرڻ بابت تفصيلي رپورٽ پيش ڪئي وڃي. ** 1947ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ ليجسليٽو اسيمبلي جي خصوصي اجلاس ۾ 23 ووٽن جي حمايت سان اهو فيصلو ڪيو ويو ته سنڌ کي نئين آئين ساز اسيمبلي ۾ شموليت ڪرڻ گهرجي. ** 1950ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ جي وڏي وزير روهڙي ۾ ڪارپيٽ انڊسٽري قائم ڪرڻ جو اعلان ڪيو، جڏهن ته ساڳئي ڏينهن تي پنجاب جي وڏي وزير ملتان ۾ انجنيئرنگ ڪاليج ٺاهڻ جو اعلان ڪيو. ** 1977ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان نيشنل الائنس معاهدي جو مسودو ۽ مطالبا حڪومت حوالي ڪيا ۽ چيو ته جلد کان جلد مطالبا پورا ڪيا وڃن. ** 1991ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي لاهور ۾ چئن عورتن ۽ 7 ٻارن سميت هڪ ئي خاندان جي 13 ڀاتين کي ڪهي قتل ڪيو ويو. ** 1992ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ايم ڪيو ايم جي سربراهه طارق عظيم سميت اهم اڳواڻن کي گرفتار ڪيو ويو. ** 1994ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي واپارين وفاقي بجيٽ خلاف احتجاج ڪندي سڄي ملڪ ۾ هڙتال ڪري ڇڏي، واپارين جو چوڻ هو ته اسان سرڪار جي اقتصادي ۽ معاشي پاليسين مان خوش ناهيون، بجيٽ ۾ انهن جون تجويزون پڻ شامل نه ڪيون ويون آهن ۽ ڪيترائي ٽيڪس لڳايا ويا آهن. ** 1998ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ اسيمبلي ٺهراءُ منظور ڪندي صوبي ۾ امڪاني گورنر راڄ کي رد ڪري ڇڏيو، ٺهراءُ ۾ چيو ويو ته سنڌ جمهوري نظام ۾ ڪنهن به صورت ۾ گورنر راڄ کي قبول نه ڪندي. ٻئي طرف وڏي وزير لياقت علي جتوئي جو چوڻ هو ته وزيراعظم نواز شريف خاطري ڪرائي آهي ته سنڌ ۾ گورنر راڄ نه لڳايو ويندو. ** 2002ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي اڳوڻي وفاقي وزير عمر اصغر خان پاڻ کي ڦاهو ڏئي آپگهات ڪري ڇڏيو، ڪراچي جي گذري واري علائقي جي گهر مان سندس لاش مليو، هن خلاف نيب جي جاچ به هلندڙ هئي، عمر اصغر ايئر مارشل رٽائرڊ اصغر خان جو پٽ هو. ************* اڄوڪي ڏينهن 26 جون تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 26 جون 1893ع شاعر ۽ بزرگ سيد نجي الله شاهه راشدي (پير ڳوٺ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 26 جون 1927ع ليکڪ نور عباسي (ڀريا) جو جنم ڏينهن آهي. 26 جون 1944ع راڳي ڀڳت ارجن ڪنواڻي (گمبٽ / هندستان) جو جنم ڏينهن آهي. 26 جون 1953ع شاعر اقبال شينو (دادو) پيدائش جو ڏينهن آهي. 26 جون 1970ع شاعره پرهه سڪينه گاد (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 26 جون 1274ع مشهور اسلامي مفڪر ابو جعفر محمد نصير الدين طوسي جو انتقال ٿيو. 26 جون 1946ع سياستدان تهلرام لوڪومل جي ديهانت ٿي. 26 جون 1950ع موسيقار غلام علي چاڳلا (ڪراچي) جو انتقال ٿيو. 26 جون 1955ع صحافي تلوڪچند شرما (ڀريا / اجمير) جي ديهانت ٿي. 26 جون 1973ع شاعر محمد رمضان آزاد جو انتقال ٿيو. 26 جون 2005ع شاعر مجرم لغاري (جهڏو) جو انتقال ٿيو. 26 جون 2010ع مشهور شاعر احمد خان مدهوش (جوهي) جو لاڏاڻو ٿيو. 26 جون 2016ع صوفي راڳي جمال الدين فقير لاڏاڻو ڪري ويو. 26 جون 2020ع سياستدان ۽ اڳوڻو صوبائي وزير حاجي منور علي عباسي (لاڙڪاڻو) لاڏاڻو ڪري ويو. 26 جون 2020ع جماعت اسلامي جو اڳوڻو امير منور حسن وفات ڪري ويو
Subscribe to:
Posts (Atom)






