KNOW MY SINDH
Friday, 4 September 2026
Sindh in history today (5th September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
Sindh in history today (5th September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
5th September. The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (5th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation.
EVENTS: 1844: Lieut. Colonel Outram had started giving tough time to Sir Charles Napier and raised very serious questions and objections on Napier’s Sindh policy before fall of Hyderabad. Today, The Governor-General informs Charles Napier that his appeal had been transmitted to the Home authorities and that Outram had been already called upon through the Bombay Government for an explanation of his conduct. (Letter No.586) 1922: In a meeting of Religious Scholars at Shikarpur, presided over by Moulana Taj Mahood Amroti, the District branch of Sindh Jamiat-ul-Ulema is opned and Moulana Hamadullah (President), Moulvi Hafiz Noor Muhammad (Vice President), Moulvi Ali Sher (Assistant Secretary) and Moulvi Muhammad Hashim (Treasurer) are elected as its office-bearers. (Source: Al-Wahid, Karachi). 1947: riots erupt in Delhi. Thousands of Muslims take protection in old fort. (Source: Newspapers). 1951: Sindh Chief Court orders release of Ghulam Muhammad Laghari and Moulvi Azizullah Jarwar. (Source: Newspapers). 1959: Another sea port near about 90 miles away from Karachi is under consideration, says President Ayub. (Source: ibid). Perhaps closer of Suez Canal was the reason to make the country Gate-Way to Hot-Waters for Russia, China and Central Asia, and it created problems, those we are facing now a days from North to South , from Afghanistan to Baluchistan. 1964: Pakistan is an independent country. We will not take dictation from any country, says Z.A.Bhutto.[Not dictation, but he got Death ] 1971: Some of Assembly Members belonging to Awami League meet Z.A.Bhutto in Karachi. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat AMINA Institute).
Dr.Pathan wishes you Good Day. [Life cannot be allowed to drag us as it desires, but we must set direction and select colours for it. Let us make it 'motive & 'pressure-free'. Let it be symbol of sincerity & sacrifice. Dear! Let it be your beauty and my love]
من محبن یا مطلب جو، ڪنهن جو رهندين تون محتاج؟
یا برھ بي لوثئ ایثار جو، پنھنجي سر تي رکندي تاج؟
یا سرت سلام جو سماج، ڪندين قائم پرين پیار سان؟
SINDHI TRANSLATION:
"سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(5 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ ڪي واقعا ] 5.9.1844: نيپيئر افغانستان وارئ شرمناڪ موٽ کان پوء پنهنجي پت بچائڻ لاء سنڌ کي پنهنجي ڏاڍ, ڏمر ۽ ٺڳئ جو نشانو بڻايو. سنڌ تي جنگ مڙھڻ جو هن وٽ ڪو واضح جواز ڪونه هو. ليفٽيننٽ ڪرنل آئوٽرام هن کي صلاحون ڏيندو رهيو ته سنڌ تي جنگ مڙھڻ بدران حڪمرانن سان ڳالهيون ڪجن. نيپيئر نه مڙيو ۽ سنڌ تي قبضو ڪيائين. آئوٽرام هن جي انھئ پاليسئ تي سخت تنقيد ڪئي ۽ هندستان جي اخبارن ۾ ليک لکيا. اڄ گورنر جنرل نيپيئر کي خط لکي آٿت ڏنو ته دلجاء ڪر ۽ آئوٽرام تي سرڪاري طور تي قدم کنيو پيو وڃي. (حوالو: گورنر جنرل جو مراسلو نمبر 586). 5.9.1848: سيٺ نائونمل انگريزن جي ڏکيئي وقت ۾ وڏي مدد ڪئي. افغانستان ويندڙ فرنگي فوج لاء اناج ۽ گاه ورتو, اٺ ورتا ۽ جاسوسي ڪئي. انگريزن سنڌ تي قبضو ڪيو ته نائونمل کي نيپيئر نشانو بڻايو. نائونمل ۽ سندس مائٽ ڪاردار هئا. نيپيئر هنن کان نوڪريون کسيون ۽ ڪرپشن جي الزام ۾ مٿن وڏا ڏنڊ مڙھيا. نيپير ويو ته نائونمل سک جو ساه کنيو. هن جي ڪيس جي وري جاچ پڙتال ٿي. اڄ ڪراچئ جي ڪليڪٽر سرڪار کي ٻڌايو ته نائونمل تي مڙھيل الزام ڪوڙا آھن.(حوالو: ڪليڪٽر جو مراسلو نمبر 999). 5.9.1922: ڪراچئ ۾ “ڪراچي سوشل سروس ليگ" نالي هڪ اين.جي.او هوندي هئي. اها هر سال رپورٽ پڌري ڪري عوام کي پنهنجي ڪارڪردگئ کان واقف ڪندي هئي. اڄ به انھئ رپورٽ شايع ڪئي, جنھن جي پڙھڻ مان پتو پئي ٿو ته مڪران ۾ وڏو ڏڪر آيو ۽ اتان ڪيترا مڪراني لڏي اچي ڪراچئ ۾ آباد ٿيا. هن تنظيم انھن جي مدد ۽ آبادڪارئ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو. گذريل سال ڪراچئ جي ملير ۾ وڏي ٻوڏ آئي هئي. ان وقت به هن ليگ متآثر ماڻھن جي مدد ڪئي. (حوالو: تنظيم جي سالياني رپورٽ). 5.9.1922: مولانا تاج محمود امروٽئ جي صدارت ۾ شڪارپور شھر ۾ اتر سنڌ جي ناميارن ديني عالمن جو ميڙاڪو ٿيو, جنهن ۾ “جمعيت العلماء سنڌ" جي شڪارپور ضلعي جي شاخ کولي وئي. ان لاء مولانا حمادالله کي صدر, مولوي حافظ نورمحمد کي نائب صدر, مولوي علي شير کي نائب سيڪريٽري ۽ مولوي محمد هاشم کي خزانچي مقرر ڪيو ويو.(حوالو: الوحيد اخبار). 5.9.1947: هندستان جو ورهاڱو ٿيو ۽ ٻه ملڪ وجود ۾ آيا. دهلئ جي لال قلعي ۾ اتان جا مسلمان اچي مڙيا ته جيئن پاڻ بچائڻ لاء پاڪستان وڃي سگهن. (حوالو: اخبارون). 5.9.1951: سنڌ ۾ هاري ڪميٽئ جا اڳواڻ سرڪاري عتاب جو نشانو بڻيا. ڇو ته اهي جاگيرداري نظام خلاف ڪم پيا ڪن ۽ حڪومت تي وري جاگيردار ۽ سرمائيدار حاوي ھئا. ڪامريڊ غلام محمد لغاري ۽ مولوي عزيزالله جروار کي ٻڌو ويو هو. اڄ سنڌ جي چيف ڪورٽ سندن آزادئ جو حڪم جاري ڪيو. (حوالو: هاري تحريڪ تي گل حيات طرفان گڏ ڪيل مواد). 5.9.1959: تڏهوڪي پاڪستاني صدر اعلان ڪيو ته ڪراچئ کان 90 ميل اولھ ۾ اسان ھڪ نئون بندر ٺاهينداسين. (حوالو: اخبرون).
Thursday, 3 September 2026
SINDH in history today (4th September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (4th September).Author Dr.Dur Muhammad & Translator Mumtaz Pathan
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (4th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation.
Dr.Pathan wishes you Good Day. [Me, my Motherland and her people are not on the agenda of your heart. Hence, our all requests & appeals, demands & desires are in vain. It is irony of fate that you are not ready to pay heed but, terrible conditions have started weeping on it ]
پرين پنھنجئ مرضئ جو مختيار اسان جيئن ليکي منجھ ناھيون.
چري دل ڪنھن جي در دانھيون؟ سور سٹايون سرت سلام سان؟
************** SINDH IN HISTORY TODAY {4th Sept} EVENTS: 4th September 1841: Lieutenant Terry is assigned duty to carry out the survey in Shikarpur district. (Source: letter No.918). This may kindly be note that in those days Sindh was still under rule of Talpurs, but Political Agents and Assistant Agents like Lieutenant Postans and Major Outram were given free hand to that extent that they were taking policy decisions like conducting of survey and investigating merits of Indus for navigation, etc. 1843: The Governor-General in Council asks Sir Charles Napier that one of three guns be captured after the battle of Miani would be sent to England to be kept on the terrace at Windsor and other two to be placed at the foot of the monument at Bombay and also send fourth one which would be placed in front of the Government House at Calcutta. (Source: letter No.359). 1954: Feroz Khan Noon, Chief Minister of Punjab suggests Federation of West Pakistan. (Source: Newspapers). 1959: Basic Democracy system will ensure participation of people in power, claims President Ayub. (Source: Newspapers). 1965: The Secretary General of the U.N.O doubts a big clash between India and Pakistan. (Source: ibid). 1973: Release of political workers is inter-related with political dialogue, declares Z.A.Bhutto. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Amia Institute)
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
************ SINDH IN HISTORY TODAY {4th Sept} "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(4 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ ڪجھ واقعا ] 4.9.1841: سنڌ تي انگريزن اڃان قبضو ڪونه ڪيو آھي ۽ سنڌ هڪ آزاد ملڪ آھي, پر فرنگي وڌيڪ آزاد آھن ته اهي سنڌ جي ڳوٺن ۽ شھرن جي پنهنجئ مرضئ مطابق سروي ڪن. ليفٽيننٽ ٽيري شڪارپور ۽ ان جي ڀرپاسي جي سروي ڪرڻ لاء مقرر ڪيو ويو. (حوالو: ليفٽيننٽ پوسٽن جو ميجر آئوٽرام ڏانھن موڪليل مراسلو نمبر 918). 4.9.1843: اڄ گورنر جنرل نيپيئر کي آگاه ڪيو ته مياڻئ جي جنگ ۾ ميرن جون جيڪي توبون اسان کي هٿ آيون آھن, انھن مان هڪ انگلنڊ موڪليو ته اتي ونڊسر جي آڳڙ تي رکي ويندي, هڪ اسان ممبئئ ۾ رکنداسين ۽ هڪ ڪلڪتي ۾ گورنمينٽ هائوس ۾ رکبي. (حوالو: گورنر جنرل جو مراسلو نمبر 359). 4.9.1954: جمهوريت ۾ اڪثريت جي حڪمراني ٿيندي آھي. جڏهن به پاڪستان ۾ چونڊن جي ڳالھ ٿيندي ته بنگالين جي اڪثريت اوس ئي ٿيندي. ان ڪري بنگالين کي اقتدار-ڌڻي ڏسڻ وارا سياستدان گهٽبا ويا. هر ڪو انھئ پس منظر ۽ نيت سان ٻولڻ لڳو. اڄ پنجاب جي وڏي وزير فيروز خان نون حاڪمن کي صلاح ڏني ته اوله پاڪستان جي فيڊريشن قائم ڪئي وڃي. (حوالو: اخبارون). 4.9.1959: پاڪستان ۾ جنهن به اقتدار تي قبضو ڪيو, ان پنهنجو نظام آندو. ايوب "بنيادي جمهوريت" جو نظام آندو. ان لاء اڄ چئي ٿو ته هئ نظام عوام جي اقتدار ۾ شرڪت جي ضمانت آهي. (حوالو: اخبارون). 4.9.1973: "منھنجئ سرڪار جيڪي سياسي ورڪر قيد ڪيا آھن, انهن جي آزادي مخالف ڌر جي سياستدانن سان ڳالهين سان مشروط آھي."- ذوالفقار علي ڀٽو. { 4 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1936ع ليکڪ امداد علي سرائي. 1941ع گلوڪار گرمک نانڪاڻي (نوابشاهه / هندستان). 1942ع اداڪار منگهو ڌرمداساڻي (ڪنڊيارو / احمد آباد). 1951ع صحافي ۽ ليکڪ فقير محمد لاشاري. 1951ع ليکڪ علي محمد رمدي 1961ع شاعر ڪنعيو شيواڻي(ڀوپال). 1958ع صحافي محمد عاشق پٺاڻ. [وفاتون]: 1906ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد آگرو. 1936ع شاعر علي اڪبر مجروح. 1955ع شاعر مرزا امام علي بيگ. 1967 شاعر سيٺ محب علي محب. 1987ع شاعر سليم ڳاڙهوي. 1984ع لوڪ گلوڪار مصري فقير. 2002ع گلوڪاره فوزيه سومرو
Wednesday, 2 September 2026
SINDH in history today (3rd September). By. dr.Pathan & his son Mumtaz
SELECTION OF EVENTS, ACTIVITIES OF SOCIAL/ POLITICAL/ RELIGIOUS/ LITERARY/ & CULTURAL ORGANIZATIONS OF SINDH PERTAINING TO THREE IMPORTANT ERAS OF SINDH HISTORY (TALPUR, BRITISH & PAKISTAN) BY DR DUR MUHAMMAD PATHAN, Foundr Gul Hayat Institute. Translated by his son Mumtaz Ali. SINDH IN HISTORY TODAY (3rd September).
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {3rd September} and my Good Day Wish for YOU. ************** Dr.Pathan wishes you Good Day. [ We all believe that we are second to none in beauty, vision and wisdom. In spite of that most of us are illiterate in Human-love, trust and dedication. Love and peace is not in our hearts, minds and society. Because, Everybody believes that not others, but only he/she is fault -free, without mistakes and above limitations. Therefore , we don't unite on common agenda of love & peace. ]
ڪوتاھیون ڪمزوریون ۽ ھي جي سورن جا مذڪور،
جڙیل ھر ڪنھن جئ سان ۽ آھن انھن جا سڀ کي پور،
وڃڻان نہ آھن اھي ناسور، سرت سونھن سلام سواء.
************** EVENTS from history. 1832: Colonel Pottenger sends letter to Lieutenant Colonel Litchfield, Commanding Sindh Force advising him some ways and means for taking action against free booters of Parkar. Provides him some contact so as to get help/information/cooperation during expedition and informing him that strength of the enemy was estimated at 2000 fighting men and the Khosas were adherents of the Kalhora Rulers and will not bow before Talpurs are our Force and can give tough fight during expedition. That Meanas, who formed the most infamous body of Parkar robbers, lived in Wands –temporary villages along the Northern edge of Parkar. (Source: letter No.164). This may kindly be noted that Thar and Parkar remained burning places for East India Company Government. Though, some of people were involved in criminal activities, but most of people like Khosas, Thakurs and Means gave tough time to the East India Company Government to make way for entering in Sindh. It is still untold history of our freedom movement. 1843: Government of India approves the orders of Sindh Governor that the allowances of Deputy Collectors be Rs. 700 without any special remuneration when travelling. It is also advised that uncontrolled authority of the Kardars [Mukhtyarkars] be checked properly. (Source: letter No.353). 1844: Government of India replies to the complaint made by Sindh Governor, Sir Charles Napier against Lt. Colonel Outram. The Governor is told that Outram’s conduct and his own had been placed in the hands of Government and in those of the highest authorities in England. (Source: letter of dated 3rd Sept.1844). 1921: ‘Gujrati Literary Society’, formed recently organizes lecture program in the D.J.Sindh College where Professor Tridev delivers lecture on the history of Gujrati Literature. 1922: Local Khilafat Committee holds public meeting at Shah Jo Goth near Naudero. Moulvi Khuda Bux presided over the function. (Source: Al-Wahid, Karachi). 1955: For the first time people will use Sui gas. Supply to Karachi starts. (Source: Newspapers). 1964: Urdu is made official language by the Punjab University. (Source: ibid). 1971: 144 members of the East Pakistan Provincial Assembly and 44 High ranking officers from East Pakistan are asked to appear before Military Court. (Source: Newspapers). 1977: Z.A.Bhutto, ex-President, Prime Minister and Chief Martial Law Administrator is arrested in the Nawab Muhammad Ahmad murder case. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute).
TRANSLATION OF THE POST INTO SINDHI:
( 3 سيپٽمبر جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 3.9.1832: فرنگي, سندن جاسوس ۽ واپاري ٿرپارڪر ۽ اوڀر سنڌ کان زميني رستي ذريعي سنڌ ۾ داخل ٿيندا هئا. کوسن ۽ ٺاڪرن من سنڌ دوست ۽ ڪن ڦورو ماڻھن ھنن کي ڦريندا هئا ته جيئن فرنگي ۽ سندن ڪارندا سنڌ ۾ پير نه پائن. کوسا سنڌ جي سابق حڪمرانن ڪلهوڙن جا شيدائي هئا ۽ هنن تي ٽالپورن جو ايترو حڪم نه هلندو هو. فرنگين ۽ سندن ماڻھن کي ڦرڻ جا واقعا وڌي ويا ته ڪرنل پاٽينجر مير حڪمرانن کي مڃرائي ورتو ته کوسن ۽ ٺاڪرن خلاف فرنگي فوجي آپريشن ڪن. پاٽينجر کي سندس سرڪار به اهڙي اجازت ڏني ۽ کيس فوجي مهم جو اڳواڻ مقرر ڪيو. پاٽينجر اڄ سنڌ ۾ موجود فرنگي فوج جي ڪمانڊر ليفٽيننٽ ڪرنل لچفيلڊ کي کوسن ۽ ٺاڪرن خلاف فوجي آپريشن ڪرڻ جو حڪم ڏنو ۽ کيس ٻڌايو/صلاح ڏني ته کوسن ۽ ٺاڪرن جي ويڙهاڪن جو تعداد ٻن هزار ماڻھن کان مٿي به ٿي سگهي ٿو ۽ اسان جي سرڪار خواه ميرن جي چوڻ تي انھئ پاسي جا ڪيترا سردار/قبيلائي اڳواڻ انھئ فوجي مهم ۾ فرنگين جي مدد ڪندا. 3.9.1843: ڪمپني حڪومت سنڌ جي گورنر کي اجازت ڏني ته سنڌ ۾ مقرر ڪيل ڊپٽي ڪليڪٽرن 700 روپيا در ماه الائونس/پگهار ڏيو. کيس تاڪيد ڪيو ويو ته ڪاردار/مختيارڪار وڏي پئماني تي پنهنجي اختيارن جو ناجائز استعمال ڪن ٿا, انھن تي ڪرڙي نگاه رکي وڃي. 3.9.1922: رتيديري لڳ شاه جو ڳوٺ ۾ اتان جي خلافت ڪميٽئ طرفان عوامي ميڙاڪو ٿيو, جنهن جي صدارت مولوئ خدا بخش ڪئي. جلسي ۾ عوام کي تاڪيد ڪيو ويو ته قول ۽ فعل ذريعي فرنگي حڪومت جي مذمت ڪن ۽ سرڪار سان ڪنهن به قسم جو سهڪار نه ڪن. 3.9.1955: ڪراچئ کي سئي گيس جي سهولت ڏني وئي. 3.9.1971: اوڀر پاڪستان اسيمبلئ جي 144 ميمبرن ۽ 44 وڏن عملدارن کي حڪم ڏنو ويو ته اهي ملٽري ڪورٽ اڳيان پيش پون. [اهي غيرتمند ۽ بنگال پرست جوڌا هئا, جن پنهنجي صوبي جي مفاد لاء ڏک ڏوجهرا ڏٺا. سنڌ ۾ صورتحال ان جي ابتڙ رهي آھي. سنڌ ۾ جڏهن به بارش, ٻوڏ ۽ وبا عوام کي آزاريو آھي ته صوبائي ميمبرن جي اڪثريت عوام يا صوبي جي پرگهور ته نه لڌي آھي, پر فند ۽ امداد کي پاڻ هڙپ ڪري, پنهنجئ ملڪيت ۾ اضافو ڪيو آھي ۽ عوام جي آزارن ۾ وڌيڪ اضافو ڪيو آھي] 3.9.1977: ملڪ جي اڳوڻي صدر, وزير اعظم ۽ چيف مارشل لا ايڊمنسٽريٽر ۽ 90 هزار جنگي قيدي واپس گهرائيندڙ ذوالفقار علي ڀٽي کي نواب محمد احمد کي مارائڻ واري الزام هيٺ گرفتار ڪيو ويو. *************** 3 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون *************** جنم ڏينهن: 3 سيپٽمبر 1936ع گلوڪاره رام نواڻي (ميرپور خاص / هندستان) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1946ع شاعر ڪوثر ناٿن شاهي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1957ع صحافي غلام سرور سنجراڻي (جيڪب آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1967ع ليکڪ حفيظ سرمد (گهوٽڪي) جو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1967ع شاعر فدا سنجراڻي جو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1964ع پاڪستاني گلوڪار / نعت خوان جنيد جمشيدجو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1969ع شاعر غلام حسين بيتاب (نئون ديرو) جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 3 سيپٽمبر 1941ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد عاقل جو لاڏاڻو ٿيو
Tuesday, 1 September 2026
SINDH in history today (2nd September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (2nd September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
2nd September The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
SINDH IN HISTORY TODAY (2nd SEPTEMBER) 2nd September BIRTH DATES Moulana Dur Muhammad ‘Khak’ (Kandhra/Religious Scholar, Poet & Freedom Fighter/ birth 2 September 1895), Sakhomal Bagai (Tando Bago>Mombai/Poet/ birth 2 September 1917), Totaram Valechha (Ratodero>Adhipur/Journalist/ birth 2 September 1921), Mangharam ‘Dewano’ (Matli>Jetpur/Poet/ birth 2 September 1939), Ali Muhammad Parvez (Lakha/Poet/ birth 2 September 1945), LeloPanjwani (Sukkur>Mumbai/Singer/ birth 2 September 1945), Ali Murtaza Dharejo (Larkano/Writer/ birth 2September 1950), Muhammad RafiqMemon (Mirpurkhas/Journalist/ birth 2 September 1957), Ali Dost ‘Ajiz’ (Fareedabad/Poet/ birth 2 September 1964) Razaq Sarohi (Ali BuxSarohi/Journalist/ birth 2 September 1965) DEATH DATES Mian Noor Muhammad Kalhoro (Sindh Ruler/ death 2 September 1762), Makhdoom Muhammad Zaman ‘Sarkar’ (Hala/Saint & Poet/ death 2 September 1913), Usman Ali Ansari (Shikarpur/Educationist & writer/ death 2 September 1962). EVENTS 1846: Captain Scott, Superintendent of Canals submits his report to the Government of Sindh on the method of clearance of Canals in Sindh. He suggests that Deputy Collectors and Kardars should have opportunity to interfere with the Canal Department and laborers working on the clearance of Canals be made payment half in money and half in grain. (Source: letter No.225). 1845: Malik Boola Khan Noomrio submits his petition to the Collector of Karachi for compensation of losses sustained by him due to abolition of town duties in Unarpur. He claims the ‘Kana’ [weighing fees] as well as ‘Dhull’ on measurement. (Source: Dy.Collector of Kotri’s letter No.257) 1857: The Government of Bombay asks Sindh Commissioner to prepare report on the ‘Commercial Fairs in Sindh and their effects on Sindhi society’. It is advised that Brigadier General Jacob be asked to give his input. (Source: 4039). 1919: On the victory of the Allies, Karachi Municipality sends its resolution as a message to the Government of Bombay. It is history in a way that such type of Institutions also wanted to please Government. The Resolution reads: ‘That Karachi Municipality express profound thankfulness and heartfelt joy and tenders sincerest congratulations to His Majesty the King-Emperor on the successful termination by the Allied Nations of the gigantic World War and the conclusion of a just and glorious treaty of Peace which they trust usher in a long era of peace, prosperity, and progress throughout the world in which the city of Karachi and whole of the country will participate.’ (Source: KMC record). 1921: Vishno Sharma, editor of ‘Hindu’ is arrested under Section 124 of the Indian Penal Code for writing against the Government. He was awarded two years imprisonment in this case. (Source: The Daily Gazette, Karachi). Sindh Journalism played a vital role in the Freedom Movement but, it has been ignored while compiling history. 1922: The Sindh Khilafat Tahreek proved to be most popular and active political party. Three important and big public functions are held in Goth Panhwar, near Nasirabad; Goth Talh and Tando Muhammad Khan. Function at Tando Muhammad Khan is presided over by Qazi Asadullah Shah. (Source: Al-Wahid, Karachi). 1924: “Hindi Sahtya Bhavan’, an organization for the progress and development of Hindi literature formed in 1912, celebrates if Annual function with T.L.Vaswani in Chair. (Source: The Daily Gazette, Karachi). 1932: First ever ‘Sindh Bar Council’ takes birth. Election was held yesterday evening in the Judicial Commissioner’s Court premises. The Registrar is its Presiding Officer. 218 votes were recorded. Result is notified today. Mr. Dipchand Chandumal tops the list and other elected members are: Fatihchand Assudomal, Tolasing K. Advani, Kimatrai Bhojraj; Khanchand Gopaldas ; Motiram Idanmal [all from Karachi]; Parsram Tolaram Bhavnani; Gopaldas Jhamatmal,; Tejomal Hassamal and Santdas Mangharam [all from Hyderabad]. None from Sukkur and Larkano get elected. (Source: The Daily Gazette, Karachi).
Dr.Pathan wishes you Good Day. [Either it is door of dear, or desert or sea. It seems to be beautiful, but terrible in experience. You will not find your dear near to you. No will be there to save your soul. Only sorrows and longings will be with you. Day & night, sin & crime will lost their traditional identification there. Only sacrifice can protect you in trouble situation there] برہ، بحر، بر ۽ ھو جو چون سونھن-نگر،
پھتین تان ڏسندين پنھنجو حشر نشر،
نيڻان وسائیندین وڏ-ڦڙو ھوندء غم گذر،
سک، سور جو تون کٹجان خلوص ثمر،
اتي ملي ھڪ ٿین ڏینھن رات پل پھر، ا
ت نہ ھوت نہ موت نہ گناھ ثواب ڏمر
، متان ٿئي اثر، جي لونين لات سلام جي.
TRANSLATION INTO SINDHI:
سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(2 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ ڪجھ واقعا ] 2.9.1839: فرنگي گورنر جنرل جي سيڪريٽرئ اڄ سنڌ ۾ مقيم پنھنجي ريزيڊنٽ تي خط لکي هدايتون ڏنيون, جن مان ڪي هي آھن: 1. مير فرنگي سرڪار کي سنڌ ۾ فوج رکڻ لاء ٽي لک روپيا ساليانو خرچ ڏيندا. اهو "حيدرآبادي روپيئي" ۾ نه هوندو پر “ڪمپني روپيئي" ۾ هوندو, 2. مير ڪنهن خوشفهمئ يا اميد ۾ نه رهن ته ڪو ڪراچي شهر هنن کي واپس ملندو. ڪراچي هاڻي اسان انگريزن جو شھر آھي, 3. نئين معاهدي تي دستخط ڪرڻ ۾ ڪن ميرن ڪيٻايو آھي, ان تي پريشان نه ٿبو. اڳي پوء سڀ دستخط ڪندا, 4. شاه شجاء لاء ڪن ميرن ڏن/خراج جي پهرين قسط ڏني آھي, کين هوشيار ڪر ته باقي رهت ڏيڻ ۾ ٽال مٽول نه ڪن. (حوالو: گورنر جنرل جي سيڪريٽرئ جو خط- متن گل حيات ۾ موجود آھي). 2.9.1857: اڄ صوبائي حڪومت سنڌ جي ڪمشنر کي لکيو ته هو سنڌوندئ ذريعي واپاري ۽ تجارتي سامان آڻڻ نيڻ تي ڪيترو ڀاڙو ورتو وڃي ٿو ۽ ان جا واپار ۽ تجارت تي ڪهڙا منفي يا مثبت اثر پون ٿا. (حوالو: صوبائي حڪومت جو مراسلو نمبر 4039). 2.9.1919: برطانيه ۽ ان جي اتحادين طرفان ترڪئ تي فتح ۽ پنهنجئ مرضئ مطابق ٺاه مڙھڻ تي اڄ ڪراچي ميونسپالٽئ ٺھراء پاس ڪري, فرنگي سرڪار کي مبارڪ ڏني. (حوالو: ڊيلي گزيٽ اخبار). 2.9.1921: وشنو نئنارام شرما ڪانگريس جي ڌر سان واسطو رکندڙ تحريڪ آزادئ جو پرچارڪ صحافي ۽ سياسي ڪارڪن هو. هن پنهنجي اخبار “ھندو" ۾ سرڪار خلاف ايڊيٽوريل لکيو. کيس گرفتار ڪري I.C.P جي قلم 124 موجب ڪيس هلايو ويو. اڄ کيس ٻن سالن جي ٽيپ ڏني وئي. (حوالو: ڊيلي گزيٽ). 2.9.1922: اڄ ڳوٺ پنھور لڳ نصيرآباد, ڳوٺ ٿالھ ۽ ٽنڊي محمد خان ۾ اتان جي مقامي خلافت ڪميٽين طرفان عوامي ميڙاڪا ٿيا. هنن جلسن ۾ ٻين ڳالهين سان گڏ عوام کي مقامي صنعت کي زور وٺرائڻ جو تاڪيد ڪيو ويو. ٽنڊي محمد خان واري جلسي جي صدارت قاضي اسدالله شاه ٽکڙائئ ڪئي.(حوالو: الوحيد اخبار). 2.9.1924: ڪراچئ ۾ 1912 ۾ “ھندي ساهتيه ڀون" نالي ادبي تنظيم قائم ٿي ته جيئن هندي ادب ۽ ٻولئ جي خدمت ڪري سگهجي. اڄ ان جو ٻارهون سال ملهايو ويو. هن فنڪشن جي صدارت ٽي.ايل.واسواڻئ ڪئي. (حوالو: ڊيلي گزيٽ). [جنم ڏينهن]: 1879ع مذهبي اسڪالر مولانا خليل الله مهر. 1895ع شاعر در محمد خاڪ ڪانڌيلوي. 1917ع شاعر سکو مل باگائي (ٽنڊو باگو / بمبئي). 1921ع صحافي طوطا رام وليچا (رتوديرو / آديپور). 1924ع مشهور لائبريرين ۽ ليکڪ پروفيسر ڊاڪٽر انيس خورشيد. 1939ع شاعر منگهارام ديوانو (ماتلي / انڊيا) . 1941ع سنڌ ڄائي باليووڊ اداڪاره ساڌنا شوداساڻي. 1945ع شاعر علي محمد پرويز . 1950ع ليکڪ علي مرتضى ڌاريجو (لاڙڪاڻو). 1957ع صحافي محمد رفيق ميمڻ (ميرپور خاص). 1964ع شاعر علي دوست عاجز(فريد آباد). 1965ع صحافي رزاق سروهي. 1976ع شاعره ۽ آرٽسٽ بختاور پليجو. [وڇوڙو]: 1762ع سنڌ جي اڳوڻو حڪمران ميان نور محمد ڪلهوڙو . 1913ع شاعر مخدوم محمد زمان سرڪار. 1962ع تعليمي ماهر عثمان علي انصاري
Monday, 31 August 2026
SINDH in history today (1st September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (1st September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
!st September The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY{1st September} and my Good Day.
************* Dr. Pathan wishes you Good Day. [Beautiful world has become seat of sorrows & longings and unhappy valley for all, including you & me. Because, it is minus your love & beauty, vision & wisdom. As for as you will avoid to share but, insist to occupy, my world will remain ugly] دنيا ڳولھي دادلا جي دلين کي ڏين دان،
مون جئين ماروئڙن کي اھنج گھٹا ارمان.
ڌرتي دک جي نگري ھت غربت ٻيا گھمسان،
خوشيون گھرجن خان, سرت ۽ سلام سان
************* SINDH IN HISTORY TODAY {1st SEPTEMBER} EVENTS: 1843: Following appointments are made by the new British Government of Sindh: Sukhramdas (Brother of Naumal, as Mukhtyarkar of Ghorabari), Diwan Chandiram of Tilti (Mukhtyarkar of Sehwan), Diwan Pohomal of Thatta (Mukhtyarkar of Laki), Diwan Jethmal of Hyderabad (Mukhtyarkar of Manjhand), Munshi Lalchand of Thatta (Mukhtyarkar of Jherk), Assomal Munshi of Thatta (Mukhtyarkar of Thatta), Bharimal (Mukhtyarkar of Sakro) and Hassomal Kardar of Petaro. 1851: His Highness Mir Ali Murad Khan of Khairpur is facing unwanted treatment from new rulers of Sindh. Shaikh Ali Hassan, ex-minister is encouraged to make petitions about Mir Ali Murad Khan and the Collector of Shikarpur is assigned duty to call upon Shaikh Ali Hassan and submit detailed report. (Source: Letter No.1717). 1885: Hassan Ali Effendi with cooperation of his friends forms ‘Sindh Muhammadan Association’. Prior to this he was an active leader of ‘Sindh Sabha’, but due to his serious differences with Diwan Dayaram Jethmal and Sadhu Hiranand, he left ‘Sindh Sabha’ and opted for separate path. Sindh Muhammadan Association established ‘Sindh Madressah-tul-Islam’ and remained active political party till 1936. (Source:Dr.Mumtaz Bukhari’s Ph.D thesis). 1909: Sindh Acting Commissioner advises the Collector of Larkano not to recommend applications of Landlords of Larkano and Ratodero for any grant but, make them belive that to serve the Government is the honour for them and they must not pray for any grant.(Source: Letter No.3456). 1921: At a big public meeting attended by about 4,000, the Ubauro Aman Sabha is formed with Diwan Girdharimal as its Chairman. (Source: The Daily Gazette, Karachi). 1922: Local Khilafat Committees of Garhi Yaseen, Jacobabad and Ghogharo hold public meetings in respective places. (Source: Newspapers). 1939: It has been told that 14942826 people were killed in Second World War. Sindh was also badly affected by this war and our research scholars have not researched this topic yet
TRANSLATION OF THE POST IN SINDHI
*********** SINDH IN HISTORY TODAY {1st SEPTEMBER} "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(01 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق". [ڪجھ واقعا] 1.9.1851: هز هائنيس مير علي مراد خان پنهنجن سان ڦٽائي انگريزن سان ياري رکي ۽ سندن ڏکيئي وقت ۾ مدد ڪئي. اٺ جنھن وڻ هيٺان ويهي, تنهن کي کائي. انگريزن به ان وانگر مير علي مراد کي تنگ ڪرڻ شروع ڪيو. خيرپور جي سابق وزير شيخ علي حسن فرنگي سرڪار اڳيان مير علي مراد خلاف سلطاني گواه ٿي بيٺو ته مير انگريزن کي گهٽ ڏن ڏنو هو. ڪمشنر اڄ شڪارپور جي ڪليڪٽر کي لکيو ته شيخ علي حسن جي بيان جي روشنئ ۾ چاج ڪريو. (حوالو: ڪمشنر جو مراسلو نمبر 1771). 1.9.1885: ڪراچئ جي "سنڌ مدرسي" جو افتتاح ٿيو. هي تعليمي ادارو خانبھادر حسن علي افندئ پنھنجي هم خيال دوستن سان گڏجي قائم ڪيو. مدرسي جو پهريون پرنسپال پنجاب-واسي مقرر ٿيو. (حوالو: سنڌ مدرسي تي لکيل هالن واري ڊاڪٽر ممتاز بخارئ جي ٿيسز). 1.9.1909: فرنگي سرڪار اپر ڪلاس جي وفادارين خريدڻ لاء کين مختلف قسمن جون جاگيرون ڏيندي هئي. انهن مان جاگير جو هڪ قسم "سيري گرانٽ“ هو. لاڙڪاڻي جي ڪليڪٽر لاڙڪاڻي ۽ رتيديري جي زميندارن کي "سيري گرانٽ" ڏيڻ جي سفارش ڪئي هئي. سنڌ جي وقتي ڪمشنر اها سفارش رد ڪندي, لکيو ته :" ڏوهن گهٽائڻ ۽ امن امان قائم ڪرڻ ۾ زميندار سرڪار جي مدد ڪن ٿا ته ان مان سندن به فائدو آھي. سرڪار جي وفاداري ئي زميندارن لاء اعزاز برابر آھي." (حوالو: ڪمشنر جو مراسلو نمبر 3456). 1.9.1921: اڄ اوٻائڙي ۾ سرڪار-پرست پارٽئ " امن سڀا" طرفان عوامي ميڙ ٿيو ۽ تقرير ڪندڙن ماڻھن کي صلاح ڏني ته سرڪار خلاف هلايل ڪنهن به تحريڪ ۾ حصو نه وٺو. هن جلسي ۾ چار هزار ماڻھون شريڪ ٿيا. اتي امن سڀا جي شاخ ديوان گرڌاري مل قائم ڪئي هئي, جيڪو انهئ جو چيئرمن پڻ ھو. (حوالو: ڪراچي جي انگريزي اخبار "ڊيلي گزيٽ“). 1.9.1922: ڳڙھي ياسين, جيڪب آباد ۽ گهوگهاري ۾ اتان جي خلافت ڪميٽين طرفان عوامي جلسا ٿيا. انھن جلسن ۾ مصطفا ڪمال پاشا جي حق ۾ دعائون گهريون ويون ته کيس اتحادين خلاف جنگ ۾ فتح نصيب ٿئي. (حوالو: "الوحيد" اخبار). 1.9.1932: اڄ سنڌ جي پهرين "بار ڪائونسل" جون چونڊون ٿيون. جڊيشل ڪورٽ ۾ ٿيل هنن چونڊن ۾ 218 وڪيلن 36 اميدوارن مان 10 اميدوار چونڊيا. ڪراچي بار تي ڏيپچند چانڊومل, فتحچند آسودومل, تولاسنگ, ڪي.آڏواڻي, قيمتراء ڀوڄراج, خانچند گوپالداس ۽ موتيرام عيدن مل چونڊجي آيا. حيدرآباد مان وري پرسرام تولارام ڀاوناڻي, گوپالداس جهمٽمل, تيجومل هاسامل ۽ سنتداس منگهارام چونڊيا ويا. (حوالو: ڊيلي گزيٽ اخبار). { پهرين سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: پهرين سيپٽمبر 1899ع سياستدان سيٺ پرتاب راءِ (ميرپور خاص) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1914ع شاعر ليلارام ڇتو مل (پنواڙي / اجمير) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1929ع شاعر محمد آچر مخمور (نئون ديرو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1930ع نامياري آبپاشي ماهر ۽ ٽيڪنوڪريٽ اي اين جي عباسي (سوڀو ديرو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1933ع موسيقار سي ارجن (ڪراچي / هندستان) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1934ع شاعر صوفي غلام مصطفى عاصم جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1934ع شاعر علي دوست صابر جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1939ع ليکڪ ڊاڪٽر عبدالغفور ميمڻ (لاڙڪاڻو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1942ع صحافي محمد اقبال دلجي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1945ع اداڪار نند سچديو (الها نگر) جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1950ع ليکڪ مظهر جلباڻي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1950 ليکڪ محمد عظيم رند جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1951ع ليکڪ غلام اڪبر سولنگي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1951ع اسڪالر ڊاڪٽر عبدالغفار سومرو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1954ع شاعر يار محمد عاصم کوسو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1954ع سگهڙ موريل مهر جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1956ع شاعر غلام اڪبر آزاد جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1957ع ليکڪ ڪامريڊ عبدالڪريم بلوچ (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1958ع ليکڪ، شاعر ۽ براڊڪاسٽر ڪوثر ٻرڙو(خيرپور) جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1958ع شاعر محمد اسماعيل ارم جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1959ع شاعر رحيمداد راهي سومرو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1961ع شاعر پيار علي پريمي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1961ع سماجي ورڪر ۽ ڪونج رسالي جي باني محمد خان شيخ (ميهڙ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1963ع ليکڪ نظام الدين ڀاڳت جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1964ع ليکڪ محمد صديق مهر جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1966ع ليکڪ ذوالفقار گاڏهي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1966ع ليکڪ محمد ابراهيم ڀنڊ جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1967ع سگهڙ گل ملڪ جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1968ع ليکڪ عزيز ڪاڇيلو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1973ع شاعر امتياز علي ساقي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1974ع شاعر فضل الله عاصي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1982ع شاعر نذر محمد نياز تنيو جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو]: پهرين سيپٽمبر 2007ع آواز جي دنيا جي مشهور ڪمپيئر، انائونسر ۽ لطيف جي پارکو سيد صالح محمد شاهه جو انتقال ٿيو. پهرين سيپٽمبر 2010ع قانوندان ۽ سياستدان جسٽس عبدالرزاق ٿهيم جو لاڏاڻو ٿيو. پهرين سيپٽمبر 2013ع ٽي وي پروڊيوسر منظور مگسي وفات ڪري ويو
Sunday, 30 August 2026
SINDH in history today (31st August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SELECTION OF EVENTS, ACTIVITIES OF SOCIAL/ POLITICAL/ RELIGIOUS/ LITERARY/ & CULTURAL ORGANIZATIONS OF SINDH PERTAINING TO THREE IMPORTANT ERAS OF SINDH HISTORY (TALPUR, BRITISH & PAKISTAN) BY DR DUR MUHAMMAD PATHAN, Foundr Gul Hayat Institute. Translated by his son Mumtaz Ali. SINDH IN HISTORY TODAY (31st August). . .
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {31st August} and my Good Day Wish. ************** Dr.Pathan wishes you Good Day. [Whenever the heart is not allowed to make decisions, the mind starts implementing its ideas & interests. In this situation love & beauty, peace & progress lose their importance. Ideals always make the heart queen to rule your mind]
سوچن منجھ جي غیر ۽ ڦیر، پوء سونھن بہ ڄڻ ڪي گند جو ڍیر، جي ذھن جي بدران دل سان سوچن، پاء بہ تن لاء آھي سیر، محبت لاھي من جو میر، سینا سینواري سرت سچ سلام سان. ************** SINDH IN HISTORY TODAY {31st August} EVENTS: 31st August 1939: Colonel Pottenger advises his Government for concentration of force at Sukkur. (Source: Letter No.635-A). 1844: The Sindh Governor asks the Government of India for permission to open a school at Hyderabad for teaching the English language to the children of Baloch chiefs. He requested for approving annual grant of Rs.3,000 for the same purpose. (Sindh Governor’s letter No 213). 1920: Posters and Banners are visible on main spots of big cities. Sindh Khilafat has given a call for a strike on 1st August. Sindhi Muslims are advised to took part in the strike and prove wort as Muslim and lover of the Motherland. (Poster published by Sindh Khilafat). 1946: Liaquat Ali Khan, in a statement asked Muslims throughout India to observe ‘ Black Day’ by hoisting black flags on houses and places of business on September 2, to register the Muslims’ silent contempt at the installation in the office the Hindu Congress. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1946) 1947: Boundary Award is unjustified and has been imposed upon us, says the Governor-General of Pakistan (Source: Newspapers). 1949: The First ever Convocation of Sindh University is held. The Prime Minister of Pakistan presides over. (Source: ibid). 1972: We are ready to sit on opposition benches, if Mujeeb is ready to make modifications in his 6-points, says Z.A.Bhutto, Chairman of the PPP. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1991: Benazir Bhutto meets Chief of Army Staff Asif Nawaz Junjua. (Source: ibid) SINDHI TRANSLATION OF THE POST: ************ SINDH IN HISTORY TODAY {31st August} "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(31 آگسٽ)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ ڪجھ واقعا ] 31.8.1839: ڪراچي شھر ۽ ٻيٽ فيبرورئ 1839 ۾ انگريزن پنهنجي هٿ ڪيا. هاڻي سندن نظر سکر تي آھي. اڳ ۾ راس بيل صلاح ڏني ته سکر ۾ فرنگي فوج گڏ ڪرڻ شروع ڪجي. اڄ پاٽينجر پنهنجئ سرڪار کي خط لکي انھئ صلاح جي تائيد ڪئي. (حوالو: پاٽينجر جو خط نمبر A-635). 31.8.1842: انگريز راڄ جي واپارين سنڌ ۾ واپار شروع ڪيو ته انھن مان ڪن ٺڳئ جو ٺاه ڪري سنڌ جي حڪومتن کي محصول نه ڏنو. سيٺ نربرام به انھن مان هڪ هو. جنھن پتڻ تي کيس محصول ڏيڻ گهربو هئو, هي اتان پنھنجو سامان خشڪئ کان ٽپائي وٺندو هو. خيرپور حڪومت جي عملدارن کيس پڪڙي سوگهو ڪيو ته ليفٽيننٽ برائون مير رستم خان سان خط و ڪتابت ڪئي. مير جواب ڏنس ته محمد تنيئي کي توڏي موڪليان ٿو, جيڪو مامري تي تو سان ڳالهائيندو. اوهان جي واپارئ ٺڳئ سان محصول بچائڻ گهريو آھي ۽ اهو ثابت ٿيو ته کيس ڀرڻو پوندو. (حوالو: مير رستم علئ جو مراسلو. ڊاڪيومينٽ نمبر 23). 31.8.1844: سنڌ جي فرنگي گورنر نيپيئر ڪمپني حڪومت کان منظوري گهري ته حيدرآباد ۾ ٻروچڻ جي ٻارن ۽ ٻين کي انگريزي پڙھائڻ لاء اسڪول کولڻ جي اجازت ڏني وڃي. (حوالو: گورنر جو مراسلو نمبر 213). 31.8.1946: لياقت علي خان هندستان جي مسلمانن کي اپيل ڪئي ته اهي 2 سيپٽمبر تي پنهنجي گهرن ۽ دوڪانن تي ڪارا جهنڊا هڻي خاموش احتجاج ڪن ته اسان "هندو ڪانگريس" جي مڙھيل حڪومت کي ڪو نه ٿا مڃون. (حوالو: انگريزئ ۾ نڪرندو ڇهماهي رسالو "انڊين ائنيوئل رجسٽر", سال 1946 واليوم 2). 31.8.1949: اڄ سنڌ يونيورسٽئ جو پهريون ڪانوڪيشن ٿيو, ۽ ان جي صدارت پاڪستان جي وزير اعظم ڪئي. 31.8.1972: " اسان مخالف ڌر جي بئنچن تي ويهڻ لاء تيار آھيون, رڳو مجيب الرحمان پنهنجي ڇهن نقطن تي نظرثاني ڪري"- ذوالفقار علي ڀٽي جو بيان. {31 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1916ع هندستاني شاعره ۽ ليکڪا امرتا پريتم. 1915ع سياستدان ۽ اڳوڻو وفاقي وزير مير علي احمد ٽالپر. 1920ع ليکڪ لوڪ نوتاڻي (ڀريا / بڙودا). [وڇوڙو]: 1909ع مذهبي اسڪالر مولانا عبدالقادر ڇڇر. 1940ع بزرگ حاجي پير شاهه. 1943ع مذهبي اسڪالر مولوي عبدالغفور مهر. 1971ع ليکڪ رام چند ڀوراڻي. 1982ع مشهور تاريخدان، آرڪيالاجسٽ ۽ انگريز عملدار ايڇ ٽي لئمبرڪ. 1997ع دلين تي راڄ ڪندڙ برطانوي شاهي گهراڻي جي ملڪه ليڊي ڊيانا. 2007ع سياستدان ڄام علينواز خان انڙ
Saturday, 29 August 2026
SINDH in history today (30th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (30th August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
30th August The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {30th August} and my Good Day wish.
************** Dr. Pathan wishes you Good Day. [In spite of all efforts, sincerity & sacrifices my love is experiencing longest waiting for only reflection of your beauty. I have lost myself, but you are still beyond my reach. To whom I should search? You or myself?]
پاڻ کي ڳولھیان یا پرین کي، آھي حاضر غائب ڪیر؟
جاڏي پسان جوت جانب جي، آئون تاڏي ئي پایان پیر،
تان جو رکان نہ من ۾ میر، ساریان سرت سان سلام چئي.
************** SINDH IN HISTORY TODAY {30th AUGUST} EVENTS: 1835: It is decided between Colonel Pottenger and Mir Noor Muhammad Khan that survey of Indus shall not stop. However, it will be conducted on boats and vessels will not be used for that purpose. (Source: Colonel Pottenger’s letter No.58 to his Government). 1933: Central Literary Group organizes lecture program in Hopeful School at Arambagh. M.U.Abbasi delivers his on the History and importance of Drama. Abbasi was from Muhabatdero and Education officer in Karachi. He wrote biographies of Sir Agha Khan, quaid-i-Azam and others. I interviewed him for so many times. He was witness to our history. He told me that he has visited Jhirk School and saw General Register of School and name of M.A.Jinnah in it also. He wrote that fact in his book, biography of Jinnah. (Source: Interview with M.U.Abbasi). 1951: India refutes allegation that she is creating conditions to compel Indian Muslims to migrate. They are leaving country on their own, the Government of India declares. (Source: Newspapers). 1959: Consequent upon introducing Basic Democracy system in the Pakistan, all Municipalities are divided/reorganized into Wards. (Source: Newspapers). 1977: Probe into the case regarding murder of Nawab Muhammad Ahmad is completed. PNA demands trial of Z.A.Bhutto. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1979: Gen.Zia promulgates new political parties’ law making it compulsory for all political parties to get themselves registered with Election Commission. (Source: Government Notification). 1990: In politics of our society, everything is right. Asghar Khan never recognized PPP Government of Z.A.Bhutto, but PPP today enters into alliance with Tahrik-i-Istaqlal. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1991: Benazir Bhutto and Nawabzado Nasrullah Khan to take combined steps against IJI Government. Decision is taken in their meeting. (Source: ibid
SINDHI TRANSLATION OF THE POST: ****
( 30 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 30.8.1835: اڄ پاٽينجر ۽ نور محمد خان جي وچ ۾ طئي ٿيو ته سنڌوندئ جي سروي/جاچ پڙتال جو ڪم بند نه ڪبو. اهو فرنگي سرڪار جاري رکندي, پر ان ڪم لاء ويزلس/آگبوٽ ڪم نه آڻبا. ڇو ته ان سان بندن کي نقصان ٿئي ٿو. اهو ڪم هاڻي ٻيڙين تي چڙھي ڪبو. [اسان جي حڪمرانن فرنگين کي اختيار ۽ ايڏي آزادي ڏني, پر اهو نه سوچيائون ته ان مان پنهنجي ملڪ جي آزادي به خطري ۾ پئجي سگهندي. اڄوڪي دور ۾ ٿر مان ڪوئلو ڪڍرائڻ, ٻيٽن تي شھر اڏڻ ۽ گيسن جا کوه کوٽائڻ جي اجازت ڏيڻ به سنڌ جي حڪمرانن جي ساڳئ نفسيات جو پڙاڏو آھي] 30.8.1841: ڪجھ ڏينھن ٿيندا جو اتر سنڌ جو پوليٽيڪل ايجنٽ بيل مري ويو. هن جي جاء تي ڪجھ وقت کان پوء آئوٽرام کي سنڌ سان گڏ بلوچستان جو پوليٽيڪل ايجنٽ مقرر ڪيو ويو. 30.8.1843: ڪمپني حڪومت جي سيڪريٽرئ پنهنجئ حڪومت کي راء ڏني ته نيپيئر جيڪا مير علي مراد خان جي ڌر وٺي سندس تائيد ڪري ٿو ته مير رستم خان هن کي پڳ ۽ ملڪيت ڏئي واپس وٺي نه ٿو سگهي, سو سندس فيصلو درست آھي. ڇو ته پنهنجئ مرضئ سان تحفي ۾ ڪا ملڪيت زال يا اولاد کان ته واپس وٺي سگهجي ٿي, پاڻ جهڙي حيثيت واري ڀاء کان واپس نه ٿي وٺي سگهجي. مير رستم علئ پڳ ۽ ملڪيت پنهنجئ رضا خوشئ سان مير علي مراد کي ڏئي, جهڙوڪ پنهنجا هٿ وڍي ڇڏيا. هاڻي هو ڪجھ به واپس نه ٿو وٺي سگهي ۽ مير علي مراد هاڻي قانوني طور تي خيرپور جو حڪمران ۽ کيس ڏنل ملڪيت جو وارث آھي. 30.8.1848: سنڌ جي ڪمشنر اپر سنڌ جي پوليٽيڪل سپريڊنٽ کي هدايت ڪئي ته بگٽي ۽ مزاري جنگي قيدين کي تڪڙو آزاد نه ڪبو. بلڪ, انھن تي سختئ سان نظر رکبي ته هو ڀڄي نه وڃن. [ياد رهي ته انھن جنگي قيدين مان ڪيترا ٽنڊي غلام علئ ۾ لوڙھن ۾ رکيا ويا هئا. ڪنهن وقت کان پوء سندن چال چلت کي ڏسي, کين ٻني ٻاري لاء زمينون ڏئي آزاد ڪري, سنڌ ۾ آباد ڪيو ويو هو] 30.8.1951: انڊيا گورنمينٽ کليل لفظن ۾ وضاحت ڪئي ته هتي مسلمانن کي زورئ لڏائي پاڪستان ڪونه پيو اماڻيو وڃي. پر هو پنھنجي شوق ۽ مرضئ سان هي ملڪ پيا ڇڏين. 30.8.1959: صدر ايوب "بنيادي جمهورت" جو نظام لاڳو ڪيو ته ان سان ميونسپالٽين جو وجود ختم ڪيو ويو. ان جي جاء تي ميونسپالٽين کي وارڊن ۾ ورهايو ويو. 30.8.1979: ضياء الحق جي مارشلائي حڪومت حڪم نامو جاري ڪيو ته سياسي پارٽيون اليڪشن ڪميشن وٽ پنهنجي رجسٽريشن ڪرائن. 30.8.1991: بينظير ڀٽو ۽ نوابزادي نصرالله خان وچ ۾ سياسي مامرن تي ڳالھ ٻولھ ٿي ۽ اهو فيصلو ڪيو ويو ته آء.آء.جي حڪومت خلاف گڏجي ڪوشش ڪنداسين. *************** 30 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون *************** جنم ڏينهن: 30 آگسٽ 1899ع شاعر محمد موسى راز جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1948ع شاعر غلام قادر دلدار جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1953ع شاعر شاد ڪولاچي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1956ع شاعر گُل حسن ساٿي (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1965ع ليکڪ، سماجي ۽ سياسي ورڪر ڊاڪٽر اسلم آزاد جو جنم ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1980ع ليکڪ نور محمد ڪنڀر جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 30 آگسٽ 1968ع سماج سڌارڪ پير محمد پانڌياڻي جي وفات ٿي
Subscribe to:
Posts (Atom)






