Sunday, 15 February 2026

SINDH in history today (16th ) February). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

Sindh in history today (16th February) Author Dr. Pathan & Translator his son Mumtaz Ali. سورنهين تاريخ فيبرورئ تي اچي پهتس آنء, تون به اچ ته پڇون تاريخ کان قوميت جو ڏانء. ************* پرين پيارا ! پهريون عجز ۽ نياز سان ڀريل سلام قبول ڪريو ته پوء اوهان کي سنڌ جي تاريخ جو نياپو پهچايان: Dr.Pathan wishes you Good Day. [If heart is not there in mind, then it is impossible to understand sorrows of souls. If there is no beauty & love in mind, then there will be neither peace, nor progress in hearts and society. In such a situation, people strive to know others, but never self and situation] جي ناھي دل دماغ اندر، تان پوء من مطلب سندو محتاج، دوکي دلبي فریب سواء، رانول سمجھي ڪين رواج، سو سورن منجھ سماج، جو پري سونھن سرت سلام کان.‏‎ ************* “واقعاتي تاريخ“ جي حوالي سان سوچڻ ۽ لوچڻ بابت اوهان کي سنڌ جي تاريخ جو سنهو: 16.2.1839: پاٽينجر اڄ پنهنجي گورنر جنرل کي هڪ تفصلي خط لکيو آھي, جنهن ۾ ھو لکي ٿو ته مير نور محمد خان نياپو ڪيو آھي ته منوڙو ٻيٽ اوهان انگريزن کي آيو ۽ اهو ڀلي موٽائي نه ڏيو. پر منهنجي اها ڳالھ هتي ڪنهن سان نه ڪجان. 16.2.1856: ممبئي سرڪار سنڌ جي ڪمشنر جي گذارش قبول ڪندي فيصلو ڪيو ته ڪو ڄاڻو تجربيڪار فوٽو گرافر سنڌ ۾ مقرر ڪبو, جيڪو سنڌ جي شاندار عمارتن جا فوٽو ڪڍندو ته سنڌ جي فن عمارتسازئ کي تصويرن ذريعي تاريخ جي ورقن ۾ محفوظ ڪجي. 16.2.1857: سنڌ جي ڪمشنر صوبائي حڪومت کان شڪاپور ۾ انگريزي اسڪول کولڻ جي منظوري ۽ مالي مدد وٺڻ لاء اڄ لکپڙھ ڪئي. 16.2.1857: سنڌ جي ڪمشنر ممبئئ جي صوبائي سرڪار کان اجازت گهري ته سنڌ جي ٻيلن کي واڍئ ۽ قبضن کان بچائڻ لاء نئين انتظامي جوڙڪ ڪري, سڌئ طرح ڪمشنر جي نگرانئ ۾ رکجن سندس ماتحت ” ٻيلن لاء اسسٽنٽ ڪمشنر“ مقرر ڪجي. 16.2.1969: ايوبي حڪومت ملڪ مان امرجنسي هٽائڻ جو فيصلو ڪيو ته مخالف ڌر وارن مطالبو ڪيو ته هاڻي سمورا سياسي قيدي آزاد ڪيا وڃن ته پوء سرڪار سان ڳالهيون ڪبيون. 16.2.1971: ذوالفقار علي ڀٽي شرط رکيو ته قومي اجلاس ۾ تڏهن وڃبو, جڏهن شيخ مجيب سان سندس ڇهن پوائنٽن واري سياسي فارمولا تي ڳالهيون ڪامياب ٿين. 16.2.1972: صدر ذوالفقار علي ڀٽي بلوچستان ۾ قائم عطاالله منيگل جي حڪومت ڊاٿي ۽ نئشنل عوامي پارٽئ سان واسطو رکندڙ ٻن گورنرن (بلوچستان وارو گورنر غوث بخش بزنجي ۽ سرحد جي گورنر ارباب سڪندر حيات) کي لاهي, اڪبر بگٽئ کي بلوچستان ۽ اسلم خٽڪ کي سرحد جو گورنر مقرر ڪيو. مفتي محمود احتجاج طور سرحد جي وڏ-وزارت تان استعيفا ڏني. 16.2.1977: ذوالفقار علي ڀٽي جو اڳوڻو سياسي عاشق اصغر خان اڄ چيو ته چونڊن جا نتيجا ڀلي ڀٽي ۽ سندس پارٽئ جي حق ۾ اچن, پر ڀٽي جي اختيار جو هي آخري سال آھي. ( مطلب ته فيصلو ٿي چڪو هو ته هاڻي ڀٽي ۽ سندس اقتدار جي پڄاڻي ٿيندي). 16.2.1993: نوڪرين ۾ ڪوٽا سسٽم کي ايندڙ ويهن سالن تائين برقرار رکڻ جو فليصلو ڪيو ويو. 16.2.1996: ڪراچئ جي ڪورنگي ٽائون ۾ ايم ڪيو ايم جي ورڪرن جي پوليس سان چڪري ٿي ۽ نتيجي ۾ 8 ايم ڪيو ايمي دهشتگرد ماريا ويا. ************* 16فيبروري تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 16 فيبروري 1916ع تعليمي ماهر غلام رضا ڀٽو پيدا ٿيو. 16 فيبروري 1920ع صحافي ۽ ايڊيٽر محمد عظيم مهر جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1929ع موسيقار، گلوڪار ۽ شاعر ڪشنچند ”غافل“ (سکر / مدراس) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1929ع شاعر مرزا سلطان بيگ (حيدرآباد) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1934ع صحافي ۽ شاعر پروانو ڀٽي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1934ع سگھڙ حسين بخش شر جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1938ع شاعر قادر بخش ”قلندر“ جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1941ع شاعر ”نواز“ عباسي جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1948ع ليکڪ دوست علي ڀٽي جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1948ع ليکڪ ۽ ريڊيو انائونسر وينا شرنگي (شهدادڪوٽ / دهلي) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1955ع اداڪاره راجني تيجاني (احمد آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1984ع شاعر آسي بدر چنا جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 16 فيبروري 1914ع بزرگ پير هدايت الله شاهه راشدي لاڏاڻو ڪري ويو. 16 فيبروري 1928ع فريڊم فائيٽر هرچند راءِ وشنداس ديهانت ڪري ويو. 16 فيبروري 1938ع سياستدان ڀوڄ سنگهه پهلاجاڻي (سکر) ديهانت ڪري ويو. 16 فيبروري 1965ع شاعر نور محمد شاهه ”نورل“ وفات ڪري ويو. 16 فيبروري 1966ع صوفي شاعر سنت رگهومل چوهڙ مل ديهانت گذاري ويو. 16 فيبروري 1988ع ناليوارو صحافي ۽ ليکڪ رشيد ڀٽي(سکر) لاڏاڻو ڪري ويو. 16 فيبروري 1997ع جوهي سان تعلق رکندڙ شاعر راهي چنا گذاري ويو. 16 فيبروري 2016ع ناميارو اديب پروفسر فتح الله صديقي لاڏاڻو ڪري ويو. سورنهين تاريخ فيبرورئ تي اچي پهتس آنء, تون به اچ ته پڇون تاريخ کان قوميت جو ڏانء. ************* پرين پيارا ! پهريون عجز ۽ نياز سان ڀريل سلام قبول ڪريو ته پوء اوهان کي سنڌ جي تاريخ جو نياپو پهچايان: Dr.Pathan wishes you Good Day. [If heart is not there in mind, then it is impossible to understand sorrows of souls. If there is no beauty & love in mind, then there will be neither peace, nor progress in hearts and society. In such a situation, people strive to know others, but never self and situation] جي ناھي دل دماغ اندر، تان پوء من مطلب سندو محتاج، دوکي دلبي فریب سواء، رانول سمجھي ڪين رواج، سو سورن منجھ سماج، جو پري سونھن سرت سلام کان.‏‎ ************* “واقعاتي تاريخ“ جي حوالي سان سوچڻ ۽ لوچڻ بابت اوهان کي سنڌ جي تاريخ جو سنهو: 16.2.1839: پاٽينجر اڄ پنهنجي گورنر جنرل کي هڪ تفصلي خط لکيو آھي, جنهن ۾ ھو لکي ٿو ته مير نور محمد خان نياپو ڪيو آھي ته منوڙو ٻيٽ اوهان انگريزن کي آيو ۽ اهو ڀلي موٽائي نه ڏيو. پر منهنجي اها ڳالھ هتي ڪنهن سان نه ڪجان. 16.2.1856: ممبئي سرڪار سنڌ جي ڪمشنر جي گذارش قبول ڪندي فيصلو ڪيو ته ڪو ڄاڻو تجربيڪار فوٽو گرافر سنڌ ۾ مقرر ڪبو, جيڪو سنڌ جي شاندار عمارتن جا فوٽو ڪڍندو ته سنڌ جي فن عمارتسازئ کي تصويرن ذريعي تاريخ جي ورقن ۾ محفوظ ڪجي. 16.2.1857: سنڌ جي ڪمشنر صوبائي حڪومت کان شڪاپور ۾ انگريزي اسڪول کولڻ جي منظوري ۽ مالي مدد وٺڻ لاء اڄ لکپڙھ ڪئي. 16.2.1857: سنڌ جي ڪمشنر ممبئئ جي صوبائي سرڪار کان اجازت گهري ته سنڌ جي ٻيلن کي واڍئ ۽ قبضن کان بچائڻ لاء نئين انتظامي جوڙڪ ڪري, سڌئ طرح ڪمشنر جي نگرانئ ۾ رکجن سندس ماتحت ” ٻيلن لاء اسسٽنٽ ڪمشنر“ مقرر ڪجي. 16.2.1969: ايوبي حڪومت ملڪ مان امرجنسي هٽائڻ جو فيصلو ڪيو ته مخالف ڌر وارن مطالبو ڪيو ته هاڻي سمورا سياسي قيدي آزاد ڪيا وڃن ته پوء سرڪار سان ڳالهيون ڪبيون. 16.2.1971: ذوالفقار علي ڀٽي شرط رکيو ته قومي اجلاس ۾ تڏهن وڃبو, جڏهن شيخ مجيب سان سندس ڇهن پوائنٽن واري سياسي فارمولا تي ڳالهيون ڪامياب ٿين. 16.2.1972: صدر ذوالفقار علي ڀٽي بلوچستان ۾ قائم عطاالله منيگل جي حڪومت ڊاٿي ۽ نئشنل عوامي پارٽئ سان واسطو رکندڙ ٻن گورنرن (بلوچستان وارو گورنر غوث بخش بزنجي ۽ سرحد جي گورنر ارباب سڪندر حيات) کي لاهي, اڪبر بگٽئ کي بلوچستان ۽ اسلم خٽڪ کي سرحد جو گورنر مقرر ڪيو. مفتي محمود احتجاج طور سرحد جي وڏ-وزارت تان استعيفا ڏني. 16.2.1977: ذوالفقار علي ڀٽي جو اڳوڻو سياسي عاشق اصغر خان اڄ چيو ته چونڊن جا نتيجا ڀلي ڀٽي ۽ سندس پارٽئ جي حق ۾ اچن, پر ڀٽي جي اختيار جو هي آخري سال آھي. ( مطلب ته فيصلو ٿي چڪو هو ته هاڻي ڀٽي ۽ سندس اقتدار جي پڄاڻي ٿيندي). 16.2.1993: نوڪرين ۾ ڪوٽا سسٽم کي ايندڙ ويهن سالن تائين برقرار رکڻ جو فليصلو ڪيو ويو. 16.2.1996: ڪراچئ جي ڪورنگي ٽائون ۾ ايم ڪيو ايم جي ورڪرن جي پوليس سان چڪري ٿي ۽ نتيجي ۾ 8 ايم ڪيو ايمي دهشتگرد ماريا ويا. ************* 16فيبروري تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 16 فيبروري 1916ع تعليمي ماهر غلام رضا ڀٽو پيدا ٿيو. 16 فيبروري 1920ع صحافي ۽ ايڊيٽر محمد عظيم مهر جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1929ع موسيقار، گلوڪار ۽ شاعر ڪشنچند ”غافل“ (سکر / مدراس) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1929ع شاعر مرزا سلطان بيگ (حيدرآباد) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1934ع صحافي ۽ شاعر پروانو ڀٽي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1934ع سگھڙ حسين بخش شر جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1938ع شاعر قادر بخش ”قلندر“ جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1941ع شاعر ”نواز“ عباسي جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1948ع ليکڪ دوست علي ڀٽي جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1948ع ليکڪ ۽ ريڊيو انائونسر وينا شرنگي (شهدادڪوٽ / دهلي) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1955ع اداڪاره راجني تيجاني (احمد آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 16 فيبروري 1984ع شاعر آسي بدر چنا جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 16 فيبروري 1914ع بزرگ پير هدايت الله شاهه راشدي لاڏاڻو ڪري ويو. 16 فيبروري 1928ع فريڊم فائيٽر هرچند راءِ وشنداس ديهانت ڪري ويو. 16 فيبروري 1938ع سياستدان ڀوڄ سنگهه پهلاجاڻي (سکر) ديهانت ڪري ويو. 16 فيبروري 1965ع شاعر نور محمد شاهه ”نورل“ وفات ڪري ويو. 16 فيبروري 1966ع صوفي شاعر سنت رگهومل چوهڙ مل ديهانت گذاري ويو. 16 فيبروري 1988ع ناليوارو صحافي ۽ ليکڪ رشيد ڀٽي(سکر) لاڏاڻو ڪري ويو. 16 فيبروري 1997ع جوهي سان تعلق رکندڙ شاعر راهي چنا گذاري ويو. 16 فيبروري 2016ع ناميارو اديب پروفسر فتح الله صديقي لاڏاڻو ڪري ويو. SINDH IN HISTORY TODAY (16th February) 16th February BIRTH DATES Ghulam Raza Bhutto (Educationist/1916), Muhammad Azim Mahar (shikarpur/Journalist/1920), Kishinchand ‘Ghafil’ (Sukkur > Madras/Poet & Singer/1929), Mirza Sultan Beg (Hyderabad/Poet/1929), Parwano Bhatti (Poet/1934), Hussain Bux Sgar (Husain Bux/Folklore Poet/1934), Teyoon Mouji (Dadu > Ulhasnagar/Poet/1938), Qadir Bux ‘Qalandar’ (Veji/Poet/1938), ‘Nawaz’ Abbasi (Arz Muhammad/Poet/1941), Veena Shringi (Shahdadkot > New Delhi/Radio Announcer, Poetess & Writer/1948), Dost Ali Bhatti (Writer/1948), Rajni Tejwani (Ahmadabad/Actress/1955), ‘Asi’ Badar Channa (New Kaleri/Poet/1984). DEATH DATES Pirates Hidyatullah Rashdi (Thullah/Religious Scholar/1914), Harchandrai Vishindas (Karachi/Freedom Fighter/1928), Bhojsing Pahlajani (Sukkur/Politician/1938), Nooral Shah ‘Nooral’ (Mori Mangar/Poet/1965), Sant Raghomal Choharmal (chak/Poet & Freedom Fighter/1966), Rashid Bhatti (Sukkur/Journalist, Writer/1988), Rahi Channa (Johi/Poet/1997), EVENTS 1843: Major Outram writes to Charles Napier that ‘ The account I received this morning led me to conclude that Talpurs are moving up to Galleeanee and Meeanee shikargahs, which by night will double be filled by Balochees, whom it would be difficult to dislodge from such dense jungles, and certainly could not be effected without serious loss. I would, therefore, beg to propose that you allow me to drop down in the steamers tomorrow morning, to fire both shikargahs, which can be done easily from the river, under the steamers’ gun, should opposition be offered; or we could do in this evening, if you prefer it ; only by the morning all the enemy may be collected in shikargahs, which perhaps they may not be in the evening’. 1857: Collector of Upper Sindh submits to the Sindh Commissioner, the proposal f establishing Vernacular and English School at Shikarpur. The Commissioner requests the Government of Bombay to sanction a grant-in-aid of Rs.100 per mensem for running of school. 1917: Shaikh Abdul Aziz Muhammad Suleman starts publication of ‘Sindh Muslim’ weekly from Sukkur. 1933: In the Bombay Legislative Council, Shaikh Abdul Majeed draws attention of the President to certain criticism published in ‘Times of India’ regarding the proceedings of the council and asks whether it was fair and justified. 1969: State of Emergency is withdrawn. DAC (Opposition Parties) accepts President Ayub’s offer of talks and suggests that Moulana Bhashani, Z.A.Bhutto, Asghar Khan and Azam Khan be also invited for talks. 1971: Chairman Bhutto says that PPP has decided to boycott the National Assembly session, unless substantive adjustments on foreign trade, currency and taxation are not made. 1973: President Bhutto removes NAP Governors Ghous Bux Bizinjo (Baluchistan), Arbab Sikandar Khan (NWFP) and Attaullah Mengal Government in Balochitan. Mufti Muhamood Government of NWFP resigns in protest. 1977: PNA leader Air Martial (R) Asghar Khan, while addressing election meeting says that 1977 is the last year of PPP Government, irrespective of election results.

Saturday, 14 February 2026

SINDH in history today (15th February). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

اوهان لاء ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ لکي ۽ ان جو ترجمو سندس وڏي پٽ ممتاز علئ ڪيو۔ EVENTS FROM SINDH HISTORY (15th February) By: Dr. Dur Muhammad Pathan “واقعاتي تاريخ", سلائيڊن/تصورن ذريعي تاريخ" ۽ ”وڊيو ٽاڪ" مون کي روز ٽي موقعا فراهم ڪن ٿا ته مان ماروئڙن سان اهي ڳالهيون ڪيان, جن مان ثابت ٿئي ته ٻين ته سنڌ ۽ سنڌين سان دشمني ڪئي, پر سنڌ سان قهر ڪرڻ ۾ اسان به ڪونه گهٽايو آھي. جيڪي ماڻھون سنڌ جون ڳالهيون ڪري ٿڪبا ئي نه هئا, تن کي موقعو مليو ته ملڪ ڇڏي وڃي ڏيساور ۾ آباد ٿيا. سياسي طور پاڻ کي زنده رکڻ لاء ڪو سيمينار ڪندا يا ورسي/سالگره ملهائيندا ۽ نچي ٽپي چوندا ته ثقافت کي پيا زنده رکون. اتي آباد سنڌين کان چوڻ باوجود ڪونه پڳو ته "سنڌ ساهتا بين الاقوامي فند" قائم ڪن, اسڪالرشپون قائم ڪري نوجوانن کي گهرائي تعليم ڏيارن ۽ سنڌ بابت اتي ڪتبخانن ۾ موجود مواد ڪڍي پنهنجي ويب سائيٽ تي رکن. پرڏيهي سنڌين مان ڪيترن جا اهي پرڪار, ڏيھ ۾ رهندڙ پاڻ کي نظرياتي ڏاها سڏائيندڙ وري پنهنجي پنهنجي آدرش جي چڳ وڍيل چيلن ۽ غلامن ٺاهڻ ۾ مصروف. الله پاڪ پنهنجي پيغمبرن لاء فرمائي ته اهي پيغمبر اوهان جهڙا ماڻھون آھن, پر نام نھاد سياسي ڏاها چون ته اسان جو آدرش بيمثال ۽ مافوق الفطرت انسان آھي. مطلب ته اهي نه پنهنجي آدرش کي ماڻھو ٿيڻ/ڏسڻ گهرن ٿا ۽ نه اسان کي ماڻھون سمجهن ٿا. مطلب ته اسان سنڌ ۾ ماڻھپي وارو ماحول ڏسڻ ۽ پيدا ڪرڻ نه ٿا گهرون. اسان جي انھئ نفسيات جون پاڙون جنهن پاتال ۾ کتل آھن, ان کي تلاش ڪرڻ لاء اسان کي تاريخ جو مطالعو ڪرڻو پوندو. 15 فيبرورئ جي حوالي سان ”واقعاتي تاريخ“ جو ورق اوهان لاء حاضر آھي: ** 1843ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي انگريز عملدار چارلس نيپيئر هالا پهچڻ بعد ميجر آئوٽرام کي خط لکيو ته آئون حيدرآباد طرف اچي رهيو آهيان، حيدرآباد جي حڪمرانن سان ٺاهه نه ڪيو ويندو، انهن تي حملو ڪنداسين، ڇاڪاڻ ته هاڻي وقت گذري چڪو آهي. ** 1910ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي ۾ تاريخي سنڌ مدرسي ۾ حسن علي آفندي هائوس جي تعمير جو ڪم مڪمل ڪيو ويو، اهو ڪم 1909ع ۾ عيسيٰ خان نالي ڪانٽريڪٽر شروع ڪيو هو جيڪو هڪ سال اندر مڪمل ڪيو ويو. ** 1920ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ممبئي ۾ آل انڊيا خلافت ڪانفرنس شروع ٿي، جنهن جي صدارت رئيس غلام محمد ڀرڳڙي ڪئي، جڏهن ته ڪانفرنس ۾ محمد علي جناح، سيٺ حاجي عبدالله هارون، پير رشدالله شاهه، حسرت موهاني، مولانا ظفر علي خان، مولانا ابوالڪلام آزاد ۽ مولانا عبدالباري فرنگي شرڪت ڪئي. ** 1931ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ آزاد پارٽي طرفان شڪارپور، ٺل ۽ ڳوٺ مولوي عبدالله لغاري ۾ وڌيڪ برانچون قائم ڪيون ويون، شڪارپور ۾ حاجي مولا بخش کي صدر بڻايو ويو، جڏهن ته عبدالرحمان سرڪي ۽ مولوي عبدالڪريم صدر ۽ خزانچي چونڊجي ويا، ڳوٺ مولوي عبدالله ۾ مولوي محمد حسن کي صدر بڻايو ويو. ** 1934ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي آل انڊيا مسلم ڪانفرنس جي گڏجاڻي ۾ هز هائينس آغا خان نواب سر محمد احمد سعيد خان کي چيئرمين ۽ سيٺ حاجي عبدالله هارون کي پارٽي جو سيڪريٽري نامزد ڪيو. ** 1965ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي آمريڪا جو اوڀر ۽ ڏکڻ ايشيا بابت نائب پرڏيهي وزير ٽالبوٽ ڪشمير جي تڪرار کي هڪ جذباتي اشو قرار ڏنو، جنهن جي پاڪستان مذمت ڪئي. ** 1969ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ذوالفقار علي ڀٽو، ولي خان، مير رسول بخش ٽالپر، اجمل خٽڪ ۽ شيخ اياز کي آزاد ڪيو ويو، جڏهن ته لاهور ۾ مخالف ڌر جي ٿيل اجلاس ۾ ايوب خان جي ڳالهين واري آڇ تي غور ڪيو ويو. ** 1979ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سپريم ڪورٽ ذوالفقار علي ڀٽو جي ڦاهي واري سزا تي عمل روڪيندي 24 فيبروري کان اپيل ٻڌڻ جو فيصلو ڪيو. 15 فيبرورئ تي جنم وٺندڙ ناميارين شخصيتن کي گل حيات طرفان مبارڪون 15فيبروري 1887ع شاعر ڀاون علي شاهه “ساقي” 15 فيبروري 1919ع ليکڪ ۽ تعليمدان عبدالرحيم ڏيٿو 15 فيبروري 1919ع بزنيس مين منگهارام ونجاڻي (درٻيلو / اجمير) 15 فيبروري 1923ع ليکڪ عبدالله گنڌرو 15 فيبروري 1925ع صحافي شيخ علي محمد جو جنم 15 فيبروري 1930ع شاعر ۽ گلوڪار آزاد صوفي (خيرپور / اجمير) 15 فيبروري 1932ع اداڪار رام لهيجا (ڪراچي / بمبئي) 15 فيبروري 1933ع شاعر غلام قادر ”سوز“ سومرو 15 فيبروري 1935ع تعليمي ماهر ڊاڪٽرمير نور محمد ٽالپر 15 فيبروري 1935ع شاعر ۽ صحافي ڪرشن لال پرديپ (ڳڙهي ياسين / الهاس نگر) 15 فيبروري 1938ع محقق، تاريخدان ۽ آرڪيالاجسٽ سيد حاڪم علي شاهه بخاري 15 فيبروري 1941ع مٽياري سان تعلق رکندڙ سياستدان سيد ذاولفقار علي شاهه ڄاموٽ 15 فيبروري 1948ع دادو سان واسطو رکندڙ ليکڪ سنڌو ميراڻي 15 فيبروري 1951ع صحافي فتح چند ڪالرا (جيڪب آباد) 15 فيبروري 1955ع ليکڪ مشتاق پهنور 15 فيبروري 1960ع شاعر پرڪاش سيوڪ آهوجا (الهاس نگر / پونا) 15 فيبروري 1964ع ليکڪ صدف حسيني (دادو) 15 فيبروري 1965ع ميهڙ سان تعلق رکندڙ ليکڪ اظهر هيسباڻي 15 فيبروري 1966ع ليکڪ ذوالفقار باڊاهي 15 فيبروري 1972ع شڪارپور سان تعلق رکندڙ بهادر صحافي شهيد اميربخش بروهي 15 فيبروري 1973ع شاعر اياز لاکير 15 فيبروري 1974ع شاعر، ڪهاڻيڪار ۽ محقق احسان دانش. 15فيبرورئ تي وفات ڪندڙ ناميارين شخصيتن کي گل حيات انسٽيٽيوٽ سڪ سان ساري ٿو. فيبروري 1869ع اردو جي ناليواري شاعر مرزا اسد الله غالب 15 فيبروري 1881ع آخوند اميد علي ٿانوي 15 فيبروري 1928ع حيدرآباد سان تعلق رکندڙ فريڊم فائيٽر هيرانند آڏواڻي 15 فيبروري 1935ع ٽکڙ سان تعلق رکندڙ فريڊم فائيٽر سيد حاجي حاڪم شاهه 15 فيبروري 1967ع تعليمي ماهر رحيم بخش 15 فيبروري 1979ع مذهبي اسڪالر مولوي عبدالهادي چانڊيو. SINDH IN HISTORY TODAY (15th February) 15th February BIRTH DATES Bhawan Ali Shah ‘Saqi’ (Poet/1887), Abdul Rahim Thebo (Educationist & Writer/1919), Shaikh Ali Muhammad (Journalist/1925), Azad Soofi (Poet/1930), Bhagwandas Doultani ;Hosh’ (Mirpur Mathelo/Poet/1931), Ram Laheja (Writer/1933), Ghulam Qadir ;Souz’(Poet/1933), Dr. Mir Noor Muhammad Talpur (Scientist/1935), Kirshan Deep (Poet/1935), Hakim Ali Shah Bukhari (Archeologist/1938), Ahmad Hussain ‘Ahmad’ (Poet/1948), Sindhu Mirani (Writer/1952), Muhammad Sidiq Sario (Folklore Poet/1952), Mushtaq Panhwar (Writer/1955), Ghulam Mustafa alies Naeem Malik (Faiz Muhammad Malik/Journalist/1964), Azhar Hisbani (Mehar/Poet & Artist/1965), Koural ‘Qurbdar’ (Faiz Bijrani/Poet/1971), Ahsan ‘Danish’ (Larkano/Poet & Scholar/1974), Faqir Niaz Samijo (Manbai Jo Tar/Journalist/1981). DEATH DATES Hasanand Masnad (saint/1930), Nangar Soomro (Poet/1948), Rahim Bux Shaikh (Educationist/1967), Syed Abdul Hakim (Tando Muhammad Khan/1935), Moulana Abdul Hai Chandio (Religious Scholar/1979), Makhdoom Ali Ahmad Derbelai alies Pir Photal(1993). EVENTS 1843: Charles Napier writes to Major Outram from Hala that ‘I reached this ground yesterday. Do not pledge yourself to anything whatever. I am in full march to Hyderabad, and will make no peace with Amirs. I will attack them instantly, whenever I come up to their troops. They need send no proposals. The has passed, and I will not receive their messages.’ 1910: The construction work of the Hassan Ali House in Sindh Madressah is completed by the contractor Essa Khan. The work was started in 1909. 1920: Thre-day All-India Khilafat Conference starts at Mombai. It is presided over by Rais Ghulam Muhammad Bhurgri and is attended by Moulana Abdul Bari of Firangi, Moulana Abu-ul-Kalam Azad, Moulana Zafar Ali Khan, Dr.Saifuddin, Hasrat Mohani and Muhammad Ali Jinnah. 1931: Branches of Sindh Azad Party are opened at Shikarpur, Thul and Village Moulvi Abdullah Leghari. I Shikarpur Haji Moula Bux (President), Moulvi Fazlullah (Vice President), Moulvi Abdul Karim Chishti (Secretary), Khair Muhammad Faqir (Treasurer) are elected as office bearers. In Thul Abdul Rahman Sarki and Moulvi Abdul Karim are elected as President and Treasurer respectively. In Village Moulvi Abdullah, Moulvi Muhammad Hassan (President), Suleman Khan (Secretary) and Ghazi Khan (Treasurer) are elected as office bearers. 1934: In the meeting of the All-India Muslim Conference, His Highness he Agha Khan gives his nominates Nawab Sir Muhammad Ahmad Saeed Khan of Chatri as Chairman and Seth Haji Abdullah as Secretary of the Party. 1965: US Assistant Secretary of state for Near East & South Asia, Talbot describes Kashmir dispute as an ‘emotional issue’. 1969: Z.A.Bhutto, Wali Khan, Rasool Bux Talpur, Ajmal Khatak & Shaikh Ayaz are released. 1979: Supreme court stays Z.A.Bhutto’s execution to hear review plea from February 24.

Friday, 13 February 2026

SINDH in history today (14th February). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH [including Pakistan] IN HISTORY TODAY (14th February). Author Dr. Pathan and Translator his son Mumtaz Ali. ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ دعائن, سلامن ۽ نيڪ تمنائن جا جهول ڀري اوهان جي حضور ۾ حاضر ٿيو آھيان. سنڌ جي تاريخ ٻڌائي ٿي ته سنڌ دشمن قوتن جا سنڌ ۽ سنڌين بابت حڪمت عمليون سدائين هڪ جهڙيون رهيون آھن. اهي سنڌي عوام سان سڌي ٽڪر کائڻ بدران, سندن حاڪمن ۽ اڳواڻن کي لٺ يا چٺ ڏيکاري پنهنجا مقصد آسانئ سان حاصل ڪندا آھن. انگريزن ميرن جي دور ۾ به ايئن ڪيو ته پنهنجي حڪمرانئ جي دور ۾ ايئن ڪيو. 1947 کان پوء وري سنڌ جي حڪومتن ڊاهڻ, سنڌ جي سياسي اڳواڻن کي ڪرپشن, ايبڊو, ڊي پي آر ۽ ٻين قلمن جي لٺ سان جاڏي چاهيو اوڏي منھن ڪري بيهاريو. وفاقي سطح ڏنڊي جي زور تي ڪرسئ تي قبضي ڪرڻ وارن پاڻ کي چونڊائڻ جون نئيون روايتون قائم ڪيو. حالتون ايئن ئي هر دور ۾ پير کڻنديون آيون آھن ۽ اسان جي اڳواڻن انھن کي بدلائڻ بدران پاڻ کي حالتن مطابق پئي بدلايو آھي. اهي ان وقت تائين پاڻ نه بدلائيندا, جيسيتائين عوام پاڻ نه ٿو بدلائي. اهي منھنجون سوچيون نه آھن, پر اهو تاريخ ٻڌائي ٿي. اچو ته تاريخ کي ٻڌون. اچو ته 14 فيبرورئ جي ورق کي پڙھون. *************** غور طلب واقعا *************** 14.2.1835: ايسٽ انڊيا ڪمپنئ کي افغانستان ۾ شاه شجاع کي شطرنج جي مهري طور بادشاه بڻائي رکڻ جي ضرورت انھئ ڊپ ڪري ٿي ته اهو ملڪ ٽپي ڪا ٻاهرين طاقت هنستان تي نه قبضو يا حملو ڪري. ان ڪري فرنگين سنڌ جي ميرن کان لکين روپيا وٺي هن کي خراج طور ڏنو. اڄ شاه شجاع لڏي لمي اچي حيدرآباد پهتو. حيدرآبادي ميرن سندس بادشاه طور آڌرڀاء ڪيو. شاه شجاع کانئن شڪارپور پنهنجي لاء گهري مگر کيس کتو جواب مليو. 14.2.1843: نيپيئر اڄ سعيد آباد مان آئوٽرام کي خط لکي ٿو ته مان ھالا پهچڻ وارو آهيان ۽ اميد ته 17 يا 18 تاريخ تي حيدرآباد ۾ ملاقات ٿيندي. تون ٻه ٽي ڏينھن پنهنجو بچاء ڪجانء. 14.2.1843: آئوٽرام اڄ نيپيئر کي لکيو ته ٻه ڏينھن اڳ تنھنجي خط مان پتو پيو ته جيڪب 25 مري پڪڙيا آھن, جيڪي سندس ڪئمپ تي حملو ڪرڻ آيا هئا. در اصل اهي مير محمد خان جا وفادار آھن. اها خبر عام ٿيندي ته ٻروچ جتان گذرندا, سنڌين کي لتاڙيندا ۽ نقصان ڪندا. ٿلهي ليکي منهنجو رايو هئ آھي ته مير جنگ ڪرڻ لاء تيار ڪونهن. ان ڪري مون ٺٽي ۽ ڪراچئ ۾ مقيم پنهنجئ فوج کي چيو آھي ته اتي ئي هجي ۽ حيدرآباد اچڻ جي ضرورت ڪانھي. مون حيدرآبادي ميرن کي چتاء ڏنو آھي ته ڪنهن به اسان تي حملي ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي ته ان جا اگرا نتيجا اهي ئي ڀوڳيندا. مير رستم علئ جا ماڻھون ايئن ڪري سگهن ٿا ۽ حملن کان پوء ميرپور يا امرڪوٽ ڀڄي ويندا. 14.2.1843: آئوٽرام حيدرآبادي ميرن کي لکيو ته اوهان جيڪڏهن اسان تي حملو ڪيو يا حملو ڪندڙ خيرپوري ميرن جي مدد ڪئي ته پوء اوهان اسان جي قهريلي جنگ کان حيدرآباد بچائي نه ٿا سگهو. آئوٽرام کي مير شھداد خان ماڻھو موڪلي يقين ڏياريو ته مان فرگين جو وفادار دوست آھيان. ان جي موٽ ۾ آئوٽرام چوائي موڪليس ته پنهنجئ زبان تي قائم رهجان. جيڪڏهن تنھنجي هڪ به ماڻھونء اسان سان وڙھڻ جي ڪوشش ڪئي ته سڄو ڳڙو توتي ڪرندو. خابرن آئوٽرام کي خبر ڏني ته مير نصير خان باغ ۾ ٻروچ ميڙي انھن کان قرآن تي هٿ رکرائي پڪ پيو وٺي ته جنگ ٿي ته هو مير نصير خان سان ويڙھ ۾ گڏ هوندا. خابروء اها به خبر ڏنس ته جيڪڏهن جنگ لڳي ته مير صوبدار خان مير نصير خان کان الڳ ٿي ويندو ۽ سندس ساٿ نه ڏيندو. 14.2.1848: اتر سنڌ جي فرنگي فوجي عملدار ڪمشنر کي لکيو ته ڪنڌڪوٽ ۾ فوجي ڇانوڻي ٺاهڻ جي سخت ضرورت آھي ۽ اوهان مير علي مراد کي لکي, هن کان اجازت به وٺي ڏيو ۽ زمين به وٺي ڏيو. 14.2.1853: حيدرآباد جي ڪليڪٽر اڄ ڪمشنر کي خط لکي ٻڌايو ته مير ڪريم علي خان جي وڏي گهر ڌياڻي بيبي بندي گذاري وئي آھي ۽ اسان جي سرڪار طرفان کيس 500 روپيا پينشن ڏني ويندي هئي. ڪليڪٽر گذارش ڪيس ته اها پينشن بند نه ڪئي وڃي پر ٻين گهر ڌياڻن کي ڏجي. 14.2.1971: عوامي ليگ جي سينٽرل ڪميٽئ وري پنهنجئ ڳالھ کي ورجايو ته اسان جون 6 پوائنٽس ۽ شاگردن جون 11 پوائنٽس ئي نئين پاڪستاني آئين جو بنياد ٿينديون. 14.2.1960: بنيادي جمهورت جي 80 هزار ميمبرن اڄ صدر ايوب تي اعتماد ڪرڻ يا نه ڪرڻ تي ووٽ وڌا. ان سان نقلي چونڊن ڪرائڻ جي پاڪستان ۾ روايت قائم ٿي. جنرل ضياء به ساڳي منطق ۽ طريقي سان پنهنجي حق ۾ پوء ايئن رفرينڊم ڪرايو هو. 14.2.1969: ايوب شاهئ خلاف مغربي ۽ مشرقي پاڪستان ۾ وڏي پئماني تي هنگاما ٿيا. ڪراچئ ۽ لاهور ۾ ھڪ هڪ ماڻھون پوليس فائرنگ ۾ مري ويو. 14.2.1973: سنڌ جي گورنر مير رسول بخش ٽالپور پنهنجي عهدي تان استعيفا ڏني ۽ بيگم رعنا لياقت علي خان کي سنڌ جو نئون گورنر بڻايو ويو. 14.2.1990: مخالف ڌر جي اتحاد سي.او.پئ مرڪزي سرڪار کان گهر ڪئي ته سنڌ سان گورنر راڄ لاڳو ڪيو وڃي. 14.2.1995: ڪراچئ ۾ دهشتگردن جي قهري ڪارواين ۾ ڪمي ڪانه آئي. اڄ 11 بي گناه انسان موت جو شڪار ٿيا. *************** {14 فيبروري تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 14 فيبروري 1483ع مغل بادشاهه ظهيرالدين بابر جي پيدائش ٿي. 14 فيبروري 1886ع تي هالا سان تعلق رکندڙ بزرگ شاعر مخدوم غلام محمد جنم ورتو۔ 14 فيبروري 1908ع تي سياستدان جعفر خان جمالي جنم ورتو۔ 14 فيبروري 1924ع تي ليکڪ قاضي غلام محمد قريشي (هالا) جنم ورتو۔ 14 فيبروري 1925ع گلوڪار رامچند نارو ڀڳت (لاڙڪاڻو / اجمير) جو جنم ڏينهن آهي۔ 14 فيبروري 1930ع صحافي سک لال پنجواڻي جو جنم ڏينهن آهي۔ 14 فيبروري 1933ع باليووڊ اداڪاره مڌو بالا جو جنم ڏينهن آهي۔ 14 فيبروري 1946ع تي سياستدان محمد خان گوپانگ (حيات گوپانگ) جنم ورتو۔ 14 فيبروري 1947ع تي رتوديرو سان تعلق رکندڙ شاعر سيد غضنفر راجه جنم ورتو۔ 14 فيبروري 1957ع تي ليکڪ مقبول احمد مارو جنم ورتو۔ 14 فيبروري 1960ع صحافي غلام مصطفى لاشاري (گاجي کهاوڙ) جو جنم ڏينهن آهي۔ 14 فيبروري 1961ع دادو سان واسطو رکندڙ ليکڪ اعظم چنڪو جنم ورتو۔ 14 فيبروري 1981ع ليکڪ اعجاز مهيسر جو جنم ڏينهن آهي۔ [وڇوڙو:] 14 فيبروري 1873ع صوفي درويش بيدل فقير وفات ڪئي . 14 فيبروري 1934ع تي آزادي واري تحريڪ ۾ اهم ڪردار ادا ڪندڙ سياسي ليڊر ولي محمد حسن علي آفندي هن فاني دنيا مان لاڏاڻو ڪري ويو. 14 فيبروري 1997ع ناليواري راڳي استاد محمد يوسف جو انتقال ٿيو. 14 فيبروري 2005ع لبناني صدر رفيق الحريري بيروت ۾ هڪ بم ڌماڪي ۾ 22 ماڻهن سميت قتل ٿي ويو. 14 فيبروري 2015ع شاعر ۽ ليکڪ قاضي مقصود گُل لاڏاڻو ڪري ويو. 14th February BIRTH DATES Makhdoom Ghulam Muhammad ‘Maghmoom’ (Hala/Saint & Poet/1886), Qazi Ghulam Muhammad Qureshi (Hala/Writer/1924), Ramchand Naro Bhagat (Larkano > Ajmir/Singer/1925), Sukhlal Punjwani (Chak > Kota/Journalist/1930), Muhammad Khan Gopang (Hayat Gopang/ Local politician/1946), Syed Ghazanfar ‘Raja’ (Ratodero/Poet & Politician/1947), Maqbool Ahmad ‘Maro’ (Matli/Poet/1957), Azam Chhinko (Dadu/Writer/1961), Aijaz Mahesar (Khondi/Writer/1981). DEATH DATES Syed Hussain Shahmurad Shirazi (Thatto/Saint/1488), ‘Bedil’ Faqir ( Rohri/Saint & Poet/1873), Wali Muhammad Hassan Ali Effendi (Karachi/Politician/1934) EVENTS 1843: Majour Outram, Political Agent writes to Mir Shahdad Khan that ‘Your Munshi Metharam, has brought your message to this effect that you are the friend of the British, and, if it is my wish, will come personally to reside in the Agency for my protection; and that your people shall not join in approaching disturbance, and will not oppose the British. This I have understood, and this is my reply: That if your behave as you say, no blame will upon your Highness; but, if a single follower of yours does join in hostilities against the English, the penalty will be yours,; and if any of your people are implicated, it cannot be concealed from me, for, depend upon it, I will make a thorough investigation.’ 1926: Dr. Annie Besant presides over political conference held at Karachi. Speakers throw light on the importance of the ‘Commonwealth of India Bill’ introduced by Dr. Annie Besant in Assembly. 1933: Haji Mir Muhammad Baloch moves adjournment in the Bombay legislative Assembly to discuss the Government’s policy underlying opening of liquor shops in Karachi and Ahmadabad. The president disallows the motion. 1935: ‘The India Bill’ is debated in the House of Commons. Colonel Wedgwood opposes the separation of Sindh from Bombay Presidency. 1945: The Sindh Muslim League meets at Karachi to discuss the awarding of Party Tickets to candidates. 1947: Sj. L. B. Bhopatkar, President of All-India Hindu Maha Sabha at a press conference in New Delhi says that the Muslim League’s boycott of the Constituent Assembly had made it incumbent on it to vacate its seats in the interim Government and if the Muslim League refuses to do, it was up to Governor- General to compel it to this course of action. 1948: At the annual Darbar at Sibi, the Quaid-i-Azam announces to constitute an ‘Advisory Council’ for Baluchistan. 1969: Complete strike is observed throughout Pakistan and meetings are held demanding acceptance of DAC’s 8-points. Two people are killed in Karachi and Lahore each. 1971: Awami League Central Committee reiterates Party’s 6-points and 11-points of students’ council as the basis of new constitution. 1990: COP Leaders demand of President to impose ‘Governor’s rule in Sindh. It is amazing to note the the Governor’s rule in Sindh was always demanded when PPP is in power. 1995: Eleven people are killed in fresh outburst of violence in Karach

Thursday, 12 February 2026

Sindh in history today (13th February). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

Sindh (including Pakistan) in history today. Author Dr. Pathan and translator his son Mumtaz Ali. ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ اڄ 13 فيبرورئ تي اوهان لاء دعائن سلامن ۽ نيڪ تمنائن جا جهول ڀري ۽ تاريخ جي خزاني مان ٻڪ ڀري حاضر ٿيو آھي. تاريخ جي مطالعي گهٽ ھجڻ ڪري ماڻهون "داخلي غلامئ" جي چڪڻ ۾ ڦاسندو نجو پجو غلام ٿي پوندو آھي. هن کي اصل ۽ نقل خواه ڪوڙ ۽ سچ جي فرق جي خبر نه پوندي آھي. ان ڪري نقلي نظرياتي اڳواڻ ڪوڙن آدرشن کي آڏو آڻي معصوم عوام جو رت ست چوسيندا آھن. ھن دور ۾ اسان انھن ياجوجن ماجوجن جي ور چڙھي ويا آھيون. ان ڪري اسان جي ادارن ۾ اونده لڳي پئي آھي ۽ اڪثر تنظيمن ۾ ڀينگ لڳي پئي. ان ڪري اسان کي پاڻ بدلائڻو آھي. پاڻ بدلائڻ لاء اسان کي تاريخ جو مطالعو ڪرڻو پوندو. تاريخ اسان جي اندر جون اکيون کولي ٿي ۽ اسان ۾ سچ ڪوڙ ۽ پنهنجي پرائي جي تميز پيدا ڪري ٿي. پهريون پنهنجن ويرن کي منھن ڏبو ته پوء ڌارين ويرين سان وڙھي سگهبو. وڌيڪ ڳالهين ڪرڻ کان اڳ مان اوهان جي خدمت ۾ سلام ٿو پيش ڪريان: Dr.Pathan wishes you Good Day [ Do not cry before everybody. Change the narration so as dear can listen you. Keep your sorrows and problems away from everybody, tell your dear with tears in your eyes. Do not bow before everybody, but surrender before beauty and beloved unconditionally. Understand that love requires life and life needs love] دنیا اڳیان تہ اجايو نہ ايئن ليلائجي، پر فقط ٻھگڻ کي پيو روئي ٻڌائجي، گھرندي هن پرین کان نہ گھٻرائجي، سیس سونھن ۽ سچ اڳیان نمائجي،‏ پرچاء لاء پاند ڳچئ ۾ کڻي پائجي،‏ لائجي تہ نڀائجي، ساجن سلام سان. ************ اچو ته هاڻي 13 فيبرورئ جي حوالي سان تاريخ تي نظر رکون. ************ ڌيان طلب واقعا ************* 13.2.1839: پاٽينجر اڄ پنهنجي گورنر کي تفصيلي خط لکيو, جنھن جون خاص ڳالهيون هي آھن:1). ڊسمبر جي 24 تاريخ تي اسان جي فوج سر جان ڪين جي اڳواڻئ ۾ وڪر مان هلي ۽ 28 تاريخ تي ٺٽي پهتي. اتي مير جان خان ٽالپور ۽ نواب احمد خان لغارئ سندن استقبال ڪيو, 2). ميرن کي معاهدي جو متن پهچايو آھي. نواب احمد خان لغاري کين چئي ٿو ته اکيون ٻوٽي معاهدي ۾ انگريزن جون سڀ ڳالهيون نه مڃجن,3). ٺٽي ڪئمپ ۾ ھڪ ٻروچ ڪچو شراب اسان کان چورئ وڪڻڻ آيو. مون سوچيو ته کيس پڪڙي ميرن ڏي موڪليان, پر هو ڀڄي ويو ۽ ڪئمپ ۾ اسان جي سپاهئ هٿان مري پيو, 4). اسان جي فوج جو حصو جهرڪن ۾ ڪئمپ ٺاهي رهڻ لاء نڪتو ته سنڌي ماڻھن مٿن حملو ڪري نقصان پهچايو. مون اھڙي شڪايت ميرن سان ڪئي آھي, 5). مير صوبدار خان جو پٽ مير فتح علي, ان کان سواء مير شھداد, مير حسين ۽ مير محمد سر جان ڪين سان ملڻ آيا ۽ معزت ڪيائون ته هنن ڪن سببن ڪري اچي آڌرڀاء ڪرڻ ۾ دير ڪئي, 6). ميرن شاه شجاع لاء خراج ڏيڻ شروع ڪيو آھي ۽ پهرين قسط ۾ ڏه لک روپيا مون کي ڏئي ويا آھن. 13.2.1843: ميجر آئوٽرام اڄ حيدرآباد مان نيپيئر ڏي هڪ تفصيلي خط لکيو, جنهن جون خاص ڳالهيون هي آھن: 1). اتر سنڌ جي ميرن سواء مير نصير خان خيرپورئ جي سمورن نئين ٺاه تي دستخط به ڪئي ۽ پنهنجي پنهنجي مهر به لڳائي. مير نصير خان سڀاڻي مهر هڻندو, 2). مير رستم خان بيشڪ تو سان ڪيترين ڳالهين ۾ ڪوڙو ثابت ٿيو آھي, پر هن کي هيسائڻ ۽ ڀڄائڻ ۾ مير علي مراد جو هٿ آھي. هن ان مان فائدو ورتو آهي, 3). ميرن جو مجموعي رايو آھي ته ٺاه جي نالي ۾ کين لٽيو ويو آھي. سندن رويئي ۾ آڻ مڃڻ واري تبديلي اچي وئي آھي, 4). مان اوهان کي تڪڙي پيش قدمئ کي روڪڻ جي گذارش ڪريان ٿو. ميرن کي پڪ ڏياري اٿم ته اوهان حيدرآباد بدران آگبوٽ ۾ سڌا ڪراچئ هليا ويندا. پر هنن کي انھئ ڳاله جي پڪ نه ٿي اچي, 5). هاڻي هاڻي خبر پئي آھي ته سنڌي عوام رات اسان کي اڦٽ مارڻ جو رٿيو هو پر ميرن اسان جي ڀرپور حفاظت جو بندوبست ڪري اسان کي بچايو. هو ٻئي خط ۾ لکي ٿو ته ميرن/حڪمرانن ۾ نه پر ٻروچن ۾ وڏو شور آھي. هو قسم قران تي گڏجي جنگ جي حالت ۾ ڇتي ويڙھ ڪرڻ جا پھ پچائي رهيا آھن. اهو به خطرو آھي ته اهي مڇريل ٻروچ اسان تي حملو ڪن, پر اسان پنهنجي بچاء جو بندوبست ڪري ڇڏيو آھي. ميرن وري ضد تي بيٺا آھن ته جيڪو پرڳڻو مير علي مراد پنهنجي ڀاء مير رستم خان جو زورئ قبضي ۾ ورتو آھي, اهو مير رستم خان کي واپس ڪرايو وڃي. مير اها به ڪوشش ڪن ٿا ته مڇريل ۽ گڏ ٿيندڙ ٻروچن کي سمجهائي پنھنجي پنهنجي ڳوٺ واپس ڪن. تون هالا کان اڳتي فوج نه آڻجان. ان سان حالتون خراب ٿي سگهن ٿيون. 13.2.1843: سڪرنڊ مان نيپيئر اڄ آئوٽرام کي لکي ٿو ته تنهنجي چوڻ تي مان ٻه ٽي ڏينھن رڪيو آھيان. پر خبرون ٿيون پون ته هتان کان حيدرآباد تائين هر ڪنهن شهر ڳوٺ ۾ ھٿياربند ٻروچ چرپر پيا ڪن. مان سڀاڻي سعيدآباد ۽ ٻئي ڏينھن هالا ويندس. وچ تي ٻروچ منھن چڙھيا ته هنن سان ٺاهوڪو حساب ڪتاب ڪندس. 13.2.1969: لاڙڪاڻي واري گهر ۾ قيد ڀٽي اڄ کان امرجنسي هٽائڻ تائين بک هڙتال شروع ڪئي. انھئ دوران اصغر خان هن سان پنج ڪلاڪ ملاقات ڪئي. اصغر خان هن دور ۾ ڀٽي جو شيدائي رهيو. پر جڏهن ڀٽو اقتدار ۾ آيو ته ڦري سندس وڏو سياسي دشمن ٿي پيو. 13.2.1984: سنڌي ادبي سنگت شاخ سکر جون چونڊون سال 1984ع لاءِ مرڪز جي نگراني ۾ ٿيون. جنهن ۾ مالڪ کوسو سيڪريٽري، رحميداد راهي سومرو جوائنٽ سيڪريٽري، خزانچي محمد نواز سومرو ۽ آڊيٽر هاديبخش سومرو کي بنا مقابلي ڪامياب قرار ڏنو ويو. جوائنٽ سيڪريٽري ۽ خزانچي کان علاوه محسن علي شاهه موسوي کي ڪامياب قرار ڏنو ويو. ان انتخابي سب ڪميٽي ۾ مرڪزي سيڪريٽري جنرل تاج جويو سنڌي ادبي سنگت چڪ جو هارون چنو، چانڊڪا ميڊيڪل جو حفيظ الله حفيظ موجود هئا. آخر ۾ ڪامياب ٿيڻ وارن اميدوارن کي سيڪريٽري جنرل مبارڪباد ڏني. ۽ اميد ظاهر ڪئي ته هو محنت ۽ جذبي سان ڪم ڪندا رهندا. 13.2.1984: سنڌي ادبي سنگت ڪوٽڙيءَ جي گڏجاڻي قمر عباسي جي صدارت ۾ ٿي گذري، جنهن ۾ اسير ملاح مضمون، گل محمد ترجمو، دين محمد اڪرم نظم، منگل فاني غزل، غلام رسول غرق وائي ۽ قمر عباس غزل پيش ڪيو. تنقيد ۾ مٿين کانسواءِ ميوو، منور چانڊئي، جاويد جوکئي ۽ روشن علي حصو ورتو. 13.2.1984 سنڌي ادبي سنگت ڏهرڪي جو تنظيمي ميڙ الهورايو راڄڙ جي صدارت ۾ ٿي گذريو، جنهن ۾ ڊاڪٽر لياقت ڀٽو، علي حسن جمالي، شمس الدين ڀٽو، راجڪمار، ڊاڪٽر ظفر ڀٽو، پنهل ڏهر،علي انور سومرو، رشيد ۽ شبير بيدار ڀٽو شامل ٿيا. اجلاس ۾ هن ڳالهه تي ڏک جو اظهار ڪيو ويو ته شهيد هوش محمد شيدي جي قبر تي ڪجهه ماڻهن بئڪري تيار ڪري قبر جي بي حرمتي ڪئي آهي، ۽ سنڌ جي تاريخ سان هٿ چراند ڪئي آهي. تنهن ڪري مطالبو ڪيو ويو ته شهيد جي قبر مٿان اڏيل بئڪري ڊاهي نئين سر قبر ٺاهي وڃي. قبر جي چوڌاري ديوار ڏياري وڃي ۽ اهڙي حرڪت ڪندڙن خلاف قانوني ڪارروائي ڪئي وڃي. 13.2.1994: بنظير ڀٽو بي.بي.سئ کي انٽرويو ڏيندي مڃيو ته هن سکن واري تحريڪ کي ڪچلڻ ۾ انڊيا جي وزير اعظم راجيو گانڌئ جي مدد ڪئي هئي. 13.2.1995: ڪراچئ ۾ دهشتگردن هٿان هنگامن جي اڄوڪئ لهر ۾ 11 ماڻھون اجل جو شڪار ٿيا. 13.2.1996: سانگهڙ مان گئس جا ذخيرا لڌا ويا. ************* {13 فيبروري تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪجھ شخصيتون} [جنم ڏينهن:] 13 فيبروري 1911ع اردو ٻولي جي ترقي پسند شاعر فيض احمد فيض جو جنم ڏينهن آهي. 13 فيبروري 1931ع ليکڪ قمر سومرو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 13 فيبروري 1933ع ليکڪ هري همٿاڻي (سنڌ / اجمير) جو جنم ڏينهن آهي. 13 فيبروري 1942ع سگهڙ پيرل ماڇي جو جنم ڏينهن آهي. 13 فيبروري 1949ع سياستدان مخدوم خليق الزمان (هالا) جو جنم ڏينهن آهي۔ 13 فيبروري 1957ع شاعر، ليکڪ ۽ گلوڪار ٻلديو نند لال ڪالرو(شڪارپور / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي۔ 13 فيبروري 1977ع ليکڪ، شاعر ۽ ڪالم نگار رضوان گُل جو جنم ڏينهن آهي۔ [وڇوڙو:] 13 فيبروري 1865ع بزرگ سيد موسى شاهه ثاني جو لاڏاڻو ٿيو. 13 فيبروري 1947ع مذهبي اسڪالر پير الهيار شاهه جو انتقال ٿيو. سندن عرس هر سال 21 ربيع الثاني تي ملهايو ويندو آهي . 13 فيبروري 1979ع نامياري صحافي قاضي محمد اڪبر جو لاڏاڻو ٿيو. 13 فيبروري 2007ع شاعر الهنواز نواز رڪڻائي هن فاني دنيا مان لاڏاڻو ڪري ويو. 13 فيبروري 2008ع شاعر عبدالرئوف منصور ويراڳي(هالا) جو انتقال ٿيو. 13 فيبروري 2016ع برصغير جي نامياري موسيقار روبن گوش جو ڍاڪا ۾ انتقال ٿيو. 13 فيبروري 2018ع صوفي راڳي شير شاهه جي وفات ٿي. SINDH IN HISTORY TODAY (13th February) 13th February BIRTH DATES Hari Himthani (Hesab > Ajmir/Novelist/1930 Piral Machi (Haji Mashori/Folklore Poet/1942), Baldev Kalro(Shikarpur > Mumbai/Singer/ poet/1947), Makhdoom Khaliquzaman (Hala/Politician/1949), Amar Ansari (Badn/Poe/1968), Rizwan Gul (Larkano/ Writer & Poet/1977). DEATH DATES Altf Abbadi (Writer/2007), Nawaz Ruknai (Poet/2007). EVENTS 1928: Muhammad Ayub Khuhro is vested powers of Special Honorary Third Class Magistrate in his area, Larkano. 1931: The branches of Sindh Azad Party are opened at Chak and Deh 22 Nusrat of Tharparkar. For Chak branch K.B.Mir Muhammad Pathan, Pir Bux Khan, Abu Shoukat Hamzo and Allah dino are elected as President, Vice President, Secretary and Treasurer respectively. Whereas in Deh Nusrat Syed Jamal Shah (President), Moulvi Muhammad Moosa (Vice President), Syed Qabool Muhammad (Secretary) and Syed Hussain Shah (Treasure) are elected as office bearers. 1933: Sir Samuel in his statement in the House of common says that there could be no question of release Mr. Gandhi or other Civil Disobedience prisoners until Government had convincing reasons to believe that their release would not be followed by a revival of Civil Disobedience. 1939: a public meeting is held in Khalikdina Hall of Karachi with Haji Abdullah Haroon in chair. Pir Ali Muhammad Shah Rashdi presented the Progress report. Whereas Muhammad Ayub Khuro spoke on the political situation of Sindh. 1969: Chairman PPP Z.A.Bhutto start hunger strike till lifting of emergency from the country. Asghar Khan hold talks with him for five hours in Larkano. 1977: Moulana Jan Muhammad Abbasi’s petition against Z.A.Bhutto’d unopposed election is dismissed by Election Commission of Pakistan for lack of sufficient evidence.1993: Supreme Court of Pakistan summons former COAS General (Rtd) Mirza Aslam Beg on contempt of court charges. 1994: In an interview with BBC Benazir Bhutto admits having helped Indian Prime Minister control Sikh uprising.

Tuesday, 10 February 2026

SINDH in history today (11th February). By. dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY{11th February} & My Good Day Wish. Author: Dr.Dur Muhammad Pathan and Translator his son Mumtaz Ali. ************* جڏهن قوم پنهنجي اڌورن, اڻپورن ۽ مفاد پرست سياسي آدرشن/اڳواڻن جي دلبن ۽ دغائن جي ور چڙھي, ڪوڙ ٻڌڻ جي عادي ٿي پنهنجون واٽون ئي ويه ڪري ڇڏيندي آھي ته انهئ چڪڻ مان چڙھڻ, پاڻ بچائڻ ۽ ابتر حالتون بدلائڻ لاء قوم لاء تاريخ کان سچ ٻڌڻ کان سواء ٻي واٽ ڪانه هوندي آھي. اسان انھن حالتن مان پيا گذرون. ان لاء آئون اوهان کي مختلف طريقن جهڙوڪ: لکت ۾ ”واقعاتي تاريخ“, "تصويرن/سلائيڊن ذريعي سنڌ جي تاريخ“ ۽ ”وڊيو ٽاڪ ذريعي سنڌ جي تاريخ“ روز ٻڌائيدو آھيان ته جيئن جيڪو طريقو اوهان کي وڻي, ان ذريعي تاريخ جو مطالعو ڪريو. "واقعاتي تاريخ“ حاضر آھي. باقي ”تصويرن ۾ تاريخ" ۽ ”وڊيو ٽاڪ“ بعد ۾ پيش ڪبا. ھت ڏنل هڪ هڪ واقعي کي غور سان پڙھو, سپورنجن ۽ ساڃھ-وندن لاء انھن ۾ وڏو پيغام موجود آھي: 11.2.1832: پاٽينجر اڄ پنهنجئ سرڪار کي پنهنجئ سفارتڪارئ جي ڪارگذاري ٻڌائڻ لاء خط لکيو ته حيدرآباد ۾ مير مراد علي خان سان ٻه دفعا ملاقات ٿي آھي ۽ معاهدي بابت ڳالھ ٻولھ ڪئي آهي, کيس گورنر جنرل طرفان موڪليل تحفا به ڏنا اٿم. هاڻي خيرپور ويندس, پر ٻڌايو ويو آھي ته جون حالتون ٺيڪ ڪونهن. 11.2.1835: پاٽينجر خط ذريعي پنھنجئ سرڪار کي ٻڌائي ٿو ته شاه شجاع لاڙڪاڻي پهتو آھي ۽ جلد حيدرآباد ايندو. مسٽر سيمون نالي هڪ انگريز اڳ ۾ ميرن جي فوج ۾ هو, پوء ھليو ويو هو. هو پشاور کان ورتي هتي پهتو آھي ۽ ٻڌڻ ۾ اچي ٿو ته ميرپور واري مير علي مراد جي فوج ۾ ڪم ڪندو پاٽينجر وڌيڪ لکي ٿو ته ميرن سيد اسماعيل شاه کي لاڙڪاڻي ۽ سيد زين العابدين کي شڪارپور جو گورنر مقرر ڪيو آھي. 11.2.1843: اڄ مير رستم علي خان نيپيئر کي خط لکي پڪ ڏني ته سندس پٽ مير محمد حسين فرنگين سان وڙھڻ لاء فوج گڏ نه پيو ڪري. اڄ نيپيئر حيدرآباد ۾ موجود آئوٽرام کي لکي ٿو ته ميرن کي منع ڪر ته هو پنهنجي ٻروچن کي قابوء ۾ رکن, وتن ٿا مچي مچي ٿي اسان وڙھڻ جون صلاحون ڪن ۽ ماڻھون گڏ ڪن. مير اها ڳالھ نه ٿا مچن ته پوء هر نتيجي لاء ذميوار پاڻ ھوندا. هو وڌيڪ لکي ٿو ته مير رستم علي کي خيرپور جي حڪمرانئ واري پڳ نه ٻڌرائبي. اڄ نيپيئر مير شير محمد کي به خط لکي ٿو ته تنهنجي قول ۽ فعل مان هن وقت تائين ڪو اشارو نه ٿو ملي ته تون اسان جي خلاف آھين. اسان يارن جا يار ۽ دشمنن جا ويري آھيون. خيال رکجانء ته تون خيرپوري ميرن جا نه مدد ڪندين ۽ پاڻ وٽ اچڻ ڏيندين. اڄ آئوٽرام نيپيئر کي لکي ٿو ته حيدرآبادي مير ڪا به فوج گڏ نه پيا ڪن. مير علي مراد پنهنجي اقتدار بچائڻ لاء مير رستم علئ خلاف اوهان ۾ غلطفهميون پيو پيدا ڪري. مير رستم علئ جو پٽ ڪابه فوج گڏ نه پيو ڪري, پر جيئن ته سندن ٻار ٻچا خيرپور ڇڏن ٿا ته انهن جي حفاظت لاء ھن ڪي ماڻھون گڏ ڪيا آھن. 11.2.1948: انگريزن کان آزادي وٺندڙ ملڪ پاڪستان ۾ ھڪ انگريز سر ڊگلس گريسئ کي آرمئ جو ڪمانڊر-ان-چيف مقرر ڪيو ويو. 11.2.1965: ذوالفقار علي ڀٽي جو قول ۽ فعل شروع کان عالمي وڏيرن جا ڪن اڀا ڪندو رهيو ۽ سندس انهن ڳالهين اڳتي هلي کيس تخت تان لاهي تختي تي لٽڪايو. اڄ تجويز ٿو ڏئي ته "آفريڪا يونئن" جي طرز تي "ايفرو-ائشين باڊي" ٺاهجي ته ان پليٽ فارم تان ايشا ۽ آفريڪي ملڪ پنهنجا مسئلا حل ڪن. [مطلب ته عالمي وڏيرن جي اوطاق تي وڃڻ کان ملڪن کي روڪي پيو] 11.2.1969: ڍاڪا ۾ سنڌي ايم.اين.ايز اڄ صدر ايوب سان مليا ۽ کيس "ون-يونٽ" ٽوڙن لاء ميمورنڊم پش ڪيائون. 11.2.1973: پاڪستان سرڪار کي عراقي سفارتخاني مان وڏو اسلحو مليو ۽ حڪومت جو انديشو ڏکاريو ته اهو اسلحو ملڪ ۾ دهشتگردي پکڙڻ جي لاء آندو ويو هو. سرڪار ڪاوڙجي عراقي سفير کي ملڪ نيڪالي ڏني ۽ بغداد مان پنهنجو سفير واپس گهرائي ورتو. 11.2.1975: پاڪستان سرڪار "نئشنل عوامي پارٽئ" تي اهو الزام هڻي پابندي مڙھي ته اها پارٽي ملڪي سالميتئ خلاف سرگرم هئي. 11.2.1979: پاڪستان ۾ “اسلامڪ پينل لاز" لاڳو ڪيا ويا. ************** ڏينهن 11 فيبروري تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ معروف شخصيتون جنم ڏينهن: 11 فيبروري 1904ع شاعر گوڌومل گوورڌن (سڪرنڊ / بڙودا) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 11 فيبروري 1916ع نصابي ڪتابن جي ليکڪ ۽ سنڌ يونيورسٽي جي اڳوڻي رجسٽرار محمد حسين ترڪ جو جنم ڏينهن آهي. 11 فيبروري 1944 غوث بخش خادم کهڙائئ جي ڄمڻ جي تاريخ آھي. 11 فيبروري 1946ع شاعر غلام قنمبر گوهر (شڪارپور) جو جنم ڏينهن آهي. 11 فيبروري 1961ع ليکڪ امجد دائود پوٽو (سيوهڻ) جو جنم ڏينهن آهي۔ وڇوڙو: 11 فيبروري 1913ع اسڪالر مخدوم محمد ابراهيم ڀٽي (هالا) جو لاڏاڻو ٿيو. 11 فيبروري 1927ع هالا جي بزرگ هستي مخدوم ميان ظهيرالدين عرف ميان پرو ڄام جو انتقال ٿيو. 11 فيبروري 1947ع ناليواري اسڪالر. لطيف شناس ۽ محقق ڊاڪٽر هوتچند مولچند گربخشاڻي جي ديهانت ٿي. 11 فيبروري 1957ع سماجي اڳواڻ سرلا ديوي (شڪارپور / لاڙڪاڻو) جي ورسي آهي. 11 فيبروري 1963ع سياستدان سيد غلام حيدر شاهه (نوابشاهه) جو لاڏاڻو ٿيو. 11 فيبروري 1994ع ناليواري اسڪالر ڊاڪٽر عبدالمجيد ميمڻ (لاڙڪاڻو) جو لاڏاڻو ٿيو. 11 فيبروري 2013ع قنمبر سان تعلق رکندڙ قومپرست شاعر آتش سنڌي ڪراچي ۾ 60 سالن جي ڄمار ۾ برين هيمبرج سبب لاڏاڻو ڪري ويو. 11 فيبروري 2018ع نامياري قانوندان، سماجي اڳواڻ ۽ انساني حقن ۽ جمهوريت لاءِ جاکوڙيندڙ عاصمه جهانگير جو لاڏاڻو ٿيو. 11 فيبروري 2018ع اردو ڊرامن جي نامياري اداڪار قاضي واجدجي وفات ٿي. 1.Good Day Wish: Dr. Pathan wishes you Good Day. [Love & respect are everlasting, but not life. Values are everlasting, but not traditions. Beauty is in behavior, but not in body. Respect is in reciprocation, but not in words. Mighty is man and worthy is woman. Let us accept & respect human-beings without discrimination. It is Self-searching & Self-respect] دم تي نہ مگر آدم تي، آء تہ ڪریون اعتبار، قائم دائم آدم سان ئي، سندرتا جو سنسار، سندس برہ ساڻ بھار، لائق دعا سلام سندو. ************* SINDH IN HISTORY TODAY (11th February) 11th February BIRTH DATES Khadim Khurai (Khuhra/Writer/1944), Ghulam Qambar ‘Gohar’ (Shikarpur/Poet/1946), Amjad Daudpoto (Sehwan/Writer/1961). DEATH DATES Makhdoom Muhammad Ibrahim Bhatti (Old Hala/Religious Scholar/1913), Mian Zaheeruddin alies Mian Pro Jam Makhdoom (Hala/Saint/1927), Dr.Hotchand Gurbaxani (Hyderabad/Scholar/1947), Ghulam Hyder Shah (Nawabshah/Member Sindh Assembly/1963), Sarla Devi (Shikarpur > Larkano/Social Worker/1957), Dr. Abdul Majeed Memon Sindhi (Mari > Larkano/Research Scholar/1996) EVENTS 1832: Colonel Pottenger, Political Agent, informs his Government that presents sent by His Lordship has been handed over to Mir Murad Ali Khan and he cannot proceed to Khairpur due to disturbances there. 1835: The East India Company Government is informed by its Political Agent that Shah Shujaul Malik has reached at Lakana. Syed Ismail Shah and Syed Zain-ul-din Shah are appointed Talpur Government as Governor of Larkana and Shikarpur respectively. 1943: Charles Napier writes to Mir Sher Muhammad, ruler of Mirpur khas that “ No hostility has to my knowledge been committed by you. There is no mention of your name in the Treaty, nor is there any intention of dispossessing you of any of your land, or doing anything displeasing to you. The British Government makes war on its enemies, but not on its friends. With regard to the tribute, be so good as to make it over to Mr. Brown, who is now at Hyderabad. I hope you will not allow any of Ameers of Khairpur to have any troops within your territories.” 1927: Sheikh Muhammad Ramzan Sanjogi of Chhajra village of Kambar issues statement in reply to the letter sent to him written and signed by Mahnat of Sadh Bello, Veromal Begraj and Dr. Choitram. He was asked to rejoin Hinduism. Muhammad Ramzan regretted, refused and criticized their advice. 1931: The Branch of Sindh Azad Party is opened at Dad Mahessar. Syed Juman Shah (President), Moulvi Haji Abdul Qadir (Vice President), Dur Muhammad (Secretary) are elected as founder office-bearers of the branch. 1939: The District Larkana Borad intended to close English classes at Tayab, Khairodero, Naich, Gerilo, Badah, Pathan, Vehar and Wagan. People of those villages make application and request the District Board that they are ready to support schools financially; hence, English classes may not be closed there. 1948: General Sir Douglas Gracey is appointed as C-in-C of the Pakistan Army. 1965: Z.A.Bhutto, Foreign Minister of Pakistan proposes Afro-Asian body on lines of organization of African Union. 1969: Five MNAs from Sindh meet President Ayub in Dhaka and submit a Memorandum for dissolution of One-Unit. 1975: National Awami Party is banned. The Government says that the party was working in a manner prejudicial to the sovereignty of Pakistan. 1979: Islamic Penal Laws are introduced in Pakistan.

Monday, 9 February 2026

SINDH in history today (10th February). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

10 فيبرورئ جي ”واقعاتي تاريخ“ اوهان لاء ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ لکي ۽ ان جو ترجمو سندس پٽ ممتاز علئ ڪيو۔ Reseach by Dr.Pathan. SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {10th February} & My Good Day Wish. ************* . سنڌ جي تاريخ جو سنيهو: اوهان جو ڌيان ڇڪرائيندڙ واقعا. ************** 10.2.1836: پاٽينجر اڄ ليفٽيننٽ برنس کي خط ذريعي ٻڌايو ته ممبئي سرڪار جلد از جلد تراکڙي وڏي ٻيڙي موڪلي رهي آھي ته جيئن آسانئ سان سنڌوء جي سروي ڪري سگهون. [پر اسان جا سٻاجها حڪمران فرنگين جي اهڙين حرڪتن ۽ چالبازين کان بي خبر هئا ] 10.2.1843: اڄ آئوٽرام حيدرآباد مان نيپيئر کي خط لکيو ته تون حيدرآباد پهچڻ جي تڪڙ نه ڪر, ڏهين محرم کان پوء مير پالها ٿي مون سان نئين معاهدي بابت ڳالهائيندا. تو لاء مون جنگي آگبوٽ ھالا موڪلي ڇڏيو آھي. ڏکئي وقت ۾ ان کي جنگي مقصدن لاء ڪم آڻي سگهين ٿو. انھئ آگبوٽ مان ئي گولاباري ڪري سگهجي ٿي. نيپيئر اڄ کيس خط لکي ٻڌائي ٿو ته مان هن وقت سڪرنڊ ۾ آھيان. ميرن کي مهلت ڏيان ٿو ته تو سان نئين معاهدي تي ڳالهائن. پر جي هنن ٽال مٽول ڪئي ته ھنن سان اچي جنگ ڪندس. 10.2.1857: ايسٽ انڊيا ڪمپني حڪومت اڄ ممبئي حڪومت معرفت سنڌ جي ڪمشنر کي هدايت ڪئي ته سنڌوندئ کي آمدرفت لاء ڪم آڻڻ بابت هڪ تفصيلي رپورٽ ٺاهي موڪل. 10.2.1924: سنڌ ۾ ڪيترا سال اڳي "مسلم ليگ" نالي جماعت جوڙي وئي ۽ "آل انڊيا مسلم ليگ" کان الحاق وٺڻ جي ڪوشش ڪئي, پر انھئ ۾ ڪاميابي حاصل نه ٿي. "خلافت ڪميٽئ/خلافت تحريڪ" جا پويان پساه ٿيا جو خود ترڪئ وارن "خلافت" مان هٿ پٽيا. انھئ پس منظر ۾ سنڌي مسلمانن پاڻ کي منظم ڪرڻ لاء اڄ حيدرآباد ۾ ڊاڪٽر نور محمد جي صدارت ۾ گڏجاڻي ڪئي ته جيئن: 1). سنڌ ۾ مسلم ليگ کي منظم ڪجي, 2). سنڌ کي ممبئي کان الڳ ڪرڻ لاء سياسي حڪمت عملي تيار ڪجي, 3). مسلمانن کي سرڪاري ملازمتن وٺڻ ۾ پيش ايندڙ دشوارين تي غور ڪجي ۽ 4). انھن مقصدن ماڻڻ لاء ”آرگنازنگ ڪميٽي" جوڙي وڃي. جيڪا آرگنائيزنگ ڪميٽي جوڙي وئي, اها هئي: سيٺ حاجي عبدالله هارون (صدر), محمد ڪامل شاه (نائب صدر), ڊاڪٽر نور محمد شيخ (سيڪريٽري), حڪيم فتح محمد سيوهاڻي (خزانچي). ڪائونسل ۾ هي ميمبر کنيان ويا: شيخ عبدالمجيد سنڌي, شاهنواز ڀٽو, پير تراب علي شاه, سيٺ طيب علي, مير الله بخش, پير غلام مجدد سرهندي, مير ايوب خان,محمد ايوب کهڙو, حڪيم شمس الدين, انور علي شاه, عبدالجبار وڪيل, ڊاڪٽر غلام حسين قاسم, مير محمد بلوچ, ميران محمد شاه ۽ محمد خان. 10.2.1931: ڪراچئ ۾ ” سنڌ خلافت ڪميٽئ" جون ھن ريت چونڊون ٿيون: مير محمد بلوچ (صدر), مير الله بخش (نائب صدر), شيخ عبدالمجيد سنڌي (سيڪريٽري), مولانا محمد عثمان ۽ مولانا دين محمد وفائي (ٻئي جوائنٽ سيڪريٽري). 10.2.1955: اقتدار تي قابض قوتون اهو نه پيون چاهن ته ڪو پاڪستان جو آئين جڙي ۽ سندن من-مستيون هلي نه سگهن. ان ڪري گورنر جنرل ملڪ جي "آئين ساز اسيمبلي" ٽوڙي. اسيمبلئ جي صدر مولوي تميزالدين اهڙي حڪم نامي کي سنڌ چيف ڪورٽ ۾ چئلينج ڪري ڪيس کٽي ورتو.ان تي اڄ ملڪ جي انٽيرئر منسٽر جنرل اسڪندر مرزا بيان ڏنو ته اسان سنڌ چيف ڪورٽ جي فيصلي کي فيڊرل ڪورٽ ۾ چئلينج ڪنداسين. 10.2.1969: صدر ايوب ۽ نوابزادي نصرالله جي گڏجاڻي ٿي, جنهن ۾ مخالف در جي سياستدانن سان حڪومت جي ڳاله ٻوله شروع ڪرائڻ بابت خيالن جي ڏي وٺ ڪيائون. 10.2.1979: ملڪ جي هاء ڪورٽن ۾ “شريعت بينچون" قائم ڪيون ويون. ************** ڏينهن 10 فيبروري تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ معروف شخصيتون ************** جنم ڏينهن: 10 فيبروري 1906ع سنڌ اسيمبلي جي پهرين عورت ڊپٽي اسپيڪر ڄيٺي سپاهيملاڻي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 10 فيبروري 1913ع شاعر مينهون مل مينهون جو جنم ڏينهن آهي. 10 فيبروري 1914ع ناليواري قانوندان جسٽس الاهي بخش خميساڻي جو خيرپور ۾ جنم ٿيو. 10 فيبروري 1922ع ليکڪ ريلومل چوڌري (دادو / بيلاس پور) جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1926ع ليکڪ حبيب بخاري (ٽنڊو محمد خان) جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1933ع سياستدان مير اعجاز علي ٽالپور جو جنم ڏينهن آهي. 10 فيبروري 1936ع ليکڪ محمد پناهه جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1938ع تعليمي ماهر ڊاڪٽر محمد صديق ڀٽو جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1938ع مشهور بيوروڪريٽ ۽ ليکڪ انور حسين صديقيجو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1942ع سماج سڌارڪ ڏيتارام ولياڻي (ٽنڊو فضل / اجمير) جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1952ع شاعر قمر قربدار (دادو) جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1965ع سماجي ورڪر عبدالرحمان چانڊيو جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1966ع ليکڪ عبدالغني مهر (سکر) جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1967ع ليکڪ رياض شاهه جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1971ع صحافي صدرالدين جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1975ع ليکڪ اصغر آڪاش (وارهه) جو جنم ڏينهن آهي۔ 10 فيبروري 1976ع شاعر ۽ ڊرامه نويس ايوب گُل جو جنم ڏينهن آهي. 10 فيبروري 1980ع محقق، ليکڪ ۽ سماجي اڳواڻ خالد ڪنڀار جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 10 فيبروري 1761ع مذهبي اسڪالر مخدوم محمد هاشم ٺٽوي جو لاڏاڻو ٿيو. 10 فيبروري 1926ع شاعر ۽ مذهبي اسڪالر سيد اسدالله شاهه جو انتقال ٿيو. 10 فيبروري 1966ع هند ۽ سنڌ جو ناميارو شاعر، نقاد ۽ ڪهاڻيڪار سڳن آهوجا ديهانت ڪري ويو. 10 فيبروري 1987ع ناليواري نقاش ۽ مصور سيد صادقين احمدجو انتقال ٿيو. 10 فيبروري 2001ع سنڌي ادبي سنگت جو باني ۽ ناول نگار گوبند مالهي ديهانت ڪري ويو۔ 10 فيبروري 2015ع سياسي، سماجي شخصيت ۽ ليکڪ عبد الغفور ڀرڳڙي جو انتقال ٿيو. 10 فيبروري 2016ع اردو ٻولي جي نامياري ليکڪا فاطمه ثريا بجياجو انتقال ٿيو. 10 فيبروري 2019ع ڪهاڻيڪاره رشيده حجاب ڪئناڊا ۾ لاڏاڻو ڪري وئي، Dr. Pathan wishes you Good Day. [ Dear! It is not mater of today, but, we have remained associated and affiliated to each other since creation of our souls. I don't know how and why you have forgotten our Common Glorious Past? Not now, but in Future you will surely realize that distance and differences terribly damaged our connection and contact. Let us recall our Common Glorious Past and face jointly sorrows & longings of Present so as to save our Common Bright Future. Dear! We are two sides of a same coin.] SINDH IN HISTORY TODAY (10th February) 10th February BIRTH DATES Moulana Muhammad Usman (Qiran/Religious Scholar & Freedom Fighter/1879), Jethi Sipahimalani (Hyderabad > India/Freedom Fighter/1906), Kalyan Adwani (Hyderabad > Mumbai/Scholar/1911), Menhomal ‘Menho’ (Sultankot > Ulhasnagar/Poet & Singer/1913), Relomal Choudhri (dadu > Bilaspur/Writer/1922), Habib Bukhari (Tado Muammad Khan/Writer/1926), Mir aijaz Ali Talpur (Politician/1933), Muhammad Panah Pharro (Bahao Mullan/Writer/1936), Khadim Abro (Gerilo/Social worker/1938), Detaram Walvani (tando Fazul > ajmir/social worker/1942), Qamar ‘Qurbdar’ (Dadu/Poet/1952), Mumtaz Ali ‘Sajid’ (Poet/1958), Abdul Ghani Mahar (Sukkur/Writer/1966), Riaz Shah (Pir Badaruddin/Poet/1967), Sadaruddin (Rahamuddin Umrani/Journalist/1971), Asghar Akash (Warah/Writer/1975), Nasrullah Kolachi (Badah/Social worker/1975). DEATH DATES Makhdoom Muhammad Hashim Thatvi (Religious Scholar/1761), Sufi Asoram (saint & Poet/1941), Sagun Ahuja (Poet/1966), Hadi Bux lark (/1985) EVENTS 1936: Flat - bottomed Boat is provided to Lieutenant Burns for the purpose of the survey of the Indus. The Boat was sent from Bombay. 1924: A meeting of Sindhi Muslims is held at Hyderabad, with Dr. Noor Muhammad in Chair. The agenda consists of: i) Reorganizing of Muslim league in Sindh, 2) Unemployment in Sindh, 3) separation of Sindh from Bombay Presidency, 4) Selection of Organizing Committee. Twenty-five member Committee is constituted for the task of reorganizing Muslim League in Sindh. Office – bearers and members are: Seth Haji Abdullah Haroon (President), Muhammad Kamil Shah (Vice President), Dr. Noor Muhammad Shaikh (Secretary), Hakim Fatih Muhammad sehwani (Treasurer). Council consists of Shaikh Abdul Majeed Sindhi, Shahnawaz Khan Bhutto, Pir Turab Ali Shah, Seth Tayab Ali, Mir Allah Bux Talpur, Pir Ghulam Mujadid Sarhandi, Mir Ayub Khan, Pir Illahi Bux, Muhammad Ayub Khuhro, Hakim Shamisuddin, Ali Anwar Shah, Abdul Jabbar, Dr. Ghulam Hussain Qasim,Haji Mir Muhammad Baloch, Miran Muhammad Shah and Muhammad Khan. 1931: The meeting of the Sindh Khilafat Committee is held at Karachi to elect new office-bearers and members of the Working Committee. Mir Muhammad Baloch (President), Mir Allah Bux (Vice President), Shaikh Abdul Majeed Sindhi (Secretary), Molvi Muhammad Usman and Moulana Din Muhammad Wafai (Joint Secretaries) are elected as office-bearers. It is decided to revive political activities of the party in Sindh. 1947: in reply to a question in the Central Assembly, Pandit Jawaharlal Nehru says that Government is convinced that Sri Subhas Chandra Bose died as a result of injuries sustained in an aircraft crash and it is not true that he was shot dead on the Russio-China border by Allied forces. 1955: The central Government is going to the Federal court against the decision of Sindh Chief Court in favour of Moulvi Tamizuddin, says Major-General Iskandar Mirza, Interior Minister of Pakistan. 1969: The meeting is held between Nawabzada Nasrullah Khan and President Ayub to clarify some points regarding Govt-Opposition talks. 1991: Baghdad Radio reports that Iraq Government has rejected Pakistani Prime Minister, Nawaz Sharif’s plan for truce in the Gulf war.

Sunday, 8 February 2026

SINDH in history today (9th February). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

Author Dr.Pathan & Translator his son Mumtaz SINDH IN HISTORY TODAY. EVENTS FROM SINDH [ including Pakistan] HISTORY (9th February) By: Dr. Dur Muhammad Pathan and translated by his son Mumtaz Ali. ** 1920ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي لاڙڪاڻي ۾ ٽن ڏينهن کان جاري خلافت ڪانفرنس اختتام تي پهتي، ان موقعي تي ايڊهاڪ سنڌ خلافت ڪاميٽي جو قيام عمل ۾ آيو، جنهن جو صدر حاجي عبدالله هارون ۽ سيڪريٽري محمد خان کي چونڊيو ويو، ايڊهاڪ ڪاميٽي ۾ ڪجهه ميمبر پڻ شامل ڪيا ويا. ** 1929ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي ۾ جمشيد مهتا ”رورل ريڪنسٽرڪشن فورم“ قائم ڪيو، جنهن جو مقصد شهري علائقن سان گڏ ٻهراڙي وارن علائقن جي ترقي لاءِ ڪم ڪرڻ هو. ** 1947ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي آل انڊيا هندو مهاسڀا جي ورڪنگ ڪاميٽي جي ٿيل اجلاس ۾ ٺهراءُ پاس ڪيو ويو ته آئين ساز اسيمبلي آئيني طور تي مڪمل ادارو آهي ۽ ان کي اختيار پڻ آهن، ان اداري تحت اکنڊ هندستان جو سياسي آئين تيار ڪري سگهجي ٿو، ڪاميٽي وڌيڪ اهو به چيو ته اسيمبلي ۾ مقامي ماڻهن کي مڪمل نمائندگي ڏني وڃي ۽ مختلف رياستن ۾ ذميوار حڪومتون قائم ڪيون وڃن. ** 1951ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان ۾ پهرين آدمشماري جو آغاز ڪيو ويو. ** 1955ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ هاءِ ڪورٽ جي فل بينچ آئين ساز اسيمبلي جي صدر مولوي تميزالدين جي پٽيشن اتفاق راءِ سان ٻڌڻي لاءِ منظور ڪري ورتي، مولوي تميزالدين 24 آڪٽوبر 1954ع واري قدم کي عدالت ۾ چئلينج ڪيو هو. ** 1969ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي صدر ايوب خان ۽ مخالف ڌر جي اڳواڻ نوابزاده نصرالله خان وچ ۾ گڏجاڻي ٿي، جنهن ۾ ڳالهيون شروع ڪرڻ جي حوالي سان ڪجهه معاملن تي خيالن جي ڏي وٺ ڪئي وئي. ** 1971ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڀارت پاڪستان کي وارننگ ڏني ته جيڪڏهن هن هائيجيڪرن کي ڀارت جي حوالي نه ڪيو ته تڪرار وڌي سگهي ٿو. ** 1979ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي دنيا جي مختلف ملڪن جي اڳواڻن جنرل ضياءُالحق کي اڳوڻي وزيراعظم ذوالفقار علي ڀٽو بابت نرميءَ جي اپيل ڪئي. ** 1990ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي ۾ وڳوڙن دوران وڌيڪ 64 ماڻهو مارجي ويا ۽ ڪيترائي زخمي ٿي پيا. ** 1992ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي نواز شريف مخالف ڌر جي اتحاد پي ڊي اي کي چتاءُ ڏنو ته اهي ايوان صدر تي حملا بند ڪن. ** 1999ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پنجاب جي اڳوڻي وڏي وزير ميان منظور وٽو کي 13 ڪروڙ رپين جي بدعنوانين جي ڪيس ۾ ناٺي ۽ سالي سميت گرفتار ڪيو ويو. هو لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ پيش ٿيو ته سندس ضمانت جي درخواست رد ڪئي وئي، جنهن بعد کيس گرفتار ڪري پوليس اسٽيشن منتقل ڪيو ويو. اڄوڪي ڏينهن 9 فيبروري تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ معروف شخصيتون جنم ڏينهن: 9 فيبروري 1904ع اديب گوڌومل بيلاڻي جو جنم ڏينهن آهي. 9 فيبروري 1915ع اديب موتي لاتي بداڻي (سيوهڻ / بمبئي) جو جنم ڏينهن آهي. 9 فيبروري 1928ع اديب چندر ناري سنگهاڻي (ڏيپارجا / اجمير) جو جنم ڏينهن آهي۔ 9 فيبروري 1975ع اديب همدم لاشاري جو جنم ڏينهن آهي۔ 9 فيبروري 1983ع اداڪار فھيم يحيٰ ڀٽو جو جنم ڏينهن آهي۔ وڇوڙو: 9 فيبروري 1935ع اديب گوڌومل بيلاڻي ديهانت ڪري ويو. 9 فيبروري 1942ع اديب سيد جمال شاهه بخاري جو انتقال ٿيو. SINDH IN HISTORY TODAY (9th February) 9th February BIRTH DATES Godhumal Belani (Kanya Kara > Ajmir/Writer/1904), Motilal Butani (sehwan > Mumbai/Writer/1915), Chandar Narsinghani (Deparja > Ajmir/Freedom Fighter/1928), Hamdam Lashari (Khundi/Poet/1975), Mamjhi Jumari (Poet/1968), Hakim Ali Jiskani (Gadiji/Writer & Station Manager Jeay FM Moro/1986). DEATH DATES Makhdoom Abu Muhammad (Hala/Religious Scholar/1641), Syed Jamal Shah (Goth Ilyas/Poet/1942) EVENTS 1920: The Larkana Khilafat Conference ends on the third day. Haji Abdullah Haroon and Muhammad Khan are elected President and Secretary of the Adhoc Sindh Khilafat Committee. 1927: Pir Mithal Shah Rashdi of Tullah presides over debate between Hindus and Muslim on the topic of ‘Religious and historical validity of Veds’. On the first day, Hindus throw light on historical and religious importance of Veds. The debate took place for three days. Moulana Delhvi, Moulana Din Muhammad Wafai, Moulana Abdul Karim Chishti, Seth Khudadad Khan Surahio, Nazar Ali Agha participated in the debate. The debate started and ended in friendly atmosphere. 1929: Jamshed Mehta forms ‘Rural Reconstruction forum’ so as to develop rural areas at par with urban areas. G.M.Syed playes vital role in the move. 1933: Seth Govindas, arrested in connection with the Independence celebrations is sentenced to one year’s imprisonment and fine of Rs.200 in default to three months additional imprisonment. 1947: The Working Committee of the All India Hindu Maha Sabha passes a resolution maintaining that ‘ the Constituent Assembly as it is, is a properly constituted legal body with full sovereign power and authority and competent to frame the political constitution of Akhand Hidustan’. The Committee further urges the Princes to join the Constituent Assembly giving adequate representation to their own people and to introduce Responsible Government in their own States. 1951: The first ever census begins in Pakistan. 1955: The Full Bench of the Sindh Chief Court unanimously allows the petition of Moulvi Tamizuddin, President of the Constituent Assembly of Pakistan, challenging the proclamation of October 24, 1954. 1969: All-Parties Student’s Action committee appeals to opposition leaders not to hold talks with Ayub as Nation wants to get rid of him. 1971: India warns Pakistan that refusal to handover the hijackers can lead to a conflict. 1979: world leaders appeal for clemency for Z.A.Bhutto. 1990; Death toll rises to 64 in wave of violence in Karachi. 1992: Nawaz sharif warns PDA against making an assault on President House.