Thursday, 3 September 2026
SINDH in history today (4th September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (4th September).Author Dr.Dur Muhammad & Translator Mumtaz Pathan
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (4th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation.
Dr.Pathan wishes you Good Day. [Me, my Motherland and her people are not on the agenda of your heart. Hence, our all requests & appeals, demands & desires are in vain. It is irony of fate that you are not ready to pay heed but, terrible conditions have started weeping on it ]
پرين پنھنجئ مرضئ جو مختيار اسان جيئن ليکي منجھ ناھيون.
چري دل ڪنھن جي در دانھيون؟ سور سٹايون سرت سلام سان؟
************** SINDH IN HISTORY TODAY {4th Sept} EVENTS: 4th September 1841: Lieutenant Terry is assigned duty to carry out the survey in Shikarpur district. (Source: letter No.918). This may kindly be note that in those days Sindh was still under rule of Talpurs, but Political Agents and Assistant Agents like Lieutenant Postans and Major Outram were given free hand to that extent that they were taking policy decisions like conducting of survey and investigating merits of Indus for navigation, etc. 1843: The Governor-General in Council asks Sir Charles Napier that one of three guns be captured after the battle of Miani would be sent to England to be kept on the terrace at Windsor and other two to be placed at the foot of the monument at Bombay and also send fourth one which would be placed in front of the Government House at Calcutta. (Source: letter No.359). 1954: Feroz Khan Noon, Chief Minister of Punjab suggests Federation of West Pakistan. (Source: Newspapers). 1959: Basic Democracy system will ensure participation of people in power, claims President Ayub. (Source: Newspapers). 1965: The Secretary General of the U.N.O doubts a big clash between India and Pakistan. (Source: ibid). 1973: Release of political workers is inter-related with political dialogue, declares Z.A.Bhutto. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Amia Institute)
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
************ SINDH IN HISTORY TODAY {4th Sept} "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(4 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ ڪجھ واقعا ] 4.9.1841: سنڌ تي انگريزن اڃان قبضو ڪونه ڪيو آھي ۽ سنڌ هڪ آزاد ملڪ آھي, پر فرنگي وڌيڪ آزاد آھن ته اهي سنڌ جي ڳوٺن ۽ شھرن جي پنهنجئ مرضئ مطابق سروي ڪن. ليفٽيننٽ ٽيري شڪارپور ۽ ان جي ڀرپاسي جي سروي ڪرڻ لاء مقرر ڪيو ويو. (حوالو: ليفٽيننٽ پوسٽن جو ميجر آئوٽرام ڏانھن موڪليل مراسلو نمبر 918). 4.9.1843: اڄ گورنر جنرل نيپيئر کي آگاه ڪيو ته مياڻئ جي جنگ ۾ ميرن جون جيڪي توبون اسان کي هٿ آيون آھن, انھن مان هڪ انگلنڊ موڪليو ته اتي ونڊسر جي آڳڙ تي رکي ويندي, هڪ اسان ممبئئ ۾ رکنداسين ۽ هڪ ڪلڪتي ۾ گورنمينٽ هائوس ۾ رکبي. (حوالو: گورنر جنرل جو مراسلو نمبر 359). 4.9.1954: جمهوريت ۾ اڪثريت جي حڪمراني ٿيندي آھي. جڏهن به پاڪستان ۾ چونڊن جي ڳالھ ٿيندي ته بنگالين جي اڪثريت اوس ئي ٿيندي. ان ڪري بنگالين کي اقتدار-ڌڻي ڏسڻ وارا سياستدان گهٽبا ويا. هر ڪو انھئ پس منظر ۽ نيت سان ٻولڻ لڳو. اڄ پنجاب جي وڏي وزير فيروز خان نون حاڪمن کي صلاح ڏني ته اوله پاڪستان جي فيڊريشن قائم ڪئي وڃي. (حوالو: اخبارون). 4.9.1959: پاڪستان ۾ جنهن به اقتدار تي قبضو ڪيو, ان پنهنجو نظام آندو. ايوب "بنيادي جمهوريت" جو نظام آندو. ان لاء اڄ چئي ٿو ته هئ نظام عوام جي اقتدار ۾ شرڪت جي ضمانت آهي. (حوالو: اخبارون). 4.9.1973: "منھنجئ سرڪار جيڪي سياسي ورڪر قيد ڪيا آھن, انهن جي آزادي مخالف ڌر جي سياستدانن سان ڳالهين سان مشروط آھي."- ذوالفقار علي ڀٽو. { 4 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1936ع ليکڪ امداد علي سرائي. 1941ع گلوڪار گرمک نانڪاڻي (نوابشاهه / هندستان). 1942ع اداڪار منگهو ڌرمداساڻي (ڪنڊيارو / احمد آباد). 1951ع صحافي ۽ ليکڪ فقير محمد لاشاري. 1951ع ليکڪ علي محمد رمدي 1961ع شاعر ڪنعيو شيواڻي(ڀوپال). 1958ع صحافي محمد عاشق پٺاڻ. [وفاتون]: 1906ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد آگرو. 1936ع شاعر علي اڪبر مجروح. 1955ع شاعر مرزا امام علي بيگ. 1967 شاعر سيٺ محب علي محب. 1987ع شاعر سليم ڳاڙهوي. 1984ع لوڪ گلوڪار مصري فقير. 2002ع گلوڪاره فوزيه سومرو
Wednesday, 2 September 2026
SINDH in history today (3rd September). By. dr.Pathan & his son Mumtaz
SELECTION OF EVENTS, ACTIVITIES OF SOCIAL/ POLITICAL/ RELIGIOUS/ LITERARY/ & CULTURAL ORGANIZATIONS OF SINDH PERTAINING TO THREE IMPORTANT ERAS OF SINDH HISTORY (TALPUR, BRITISH & PAKISTAN) BY DR DUR MUHAMMAD PATHAN, Foundr Gul Hayat Institute. Translated by his son Mumtaz Ali. SINDH IN HISTORY TODAY (3rd September).
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {3rd September} and my Good Day Wish for YOU. ************** Dr.Pathan wishes you Good Day. [ We all believe that we are second to none in beauty, vision and wisdom. In spite of that most of us are illiterate in Human-love, trust and dedication. Love and peace is not in our hearts, minds and society. Because, Everybody believes that not others, but only he/she is fault -free, without mistakes and above limitations. Therefore , we don't unite on common agenda of love & peace. ]
ڪوتاھیون ڪمزوریون ۽ ھي جي سورن جا مذڪور،
جڙیل ھر ڪنھن جئ سان ۽ آھن انھن جا سڀ کي پور،
وڃڻان نہ آھن اھي ناسور، سرت سونھن سلام سواء.
************** EVENTS from history. 1832: Colonel Pottenger sends letter to Lieutenant Colonel Litchfield, Commanding Sindh Force advising him some ways and means for taking action against free booters of Parkar. Provides him some contact so as to get help/information/cooperation during expedition and informing him that strength of the enemy was estimated at 2000 fighting men and the Khosas were adherents of the Kalhora Rulers and will not bow before Talpurs are our Force and can give tough fight during expedition. That Meanas, who formed the most infamous body of Parkar robbers, lived in Wands –temporary villages along the Northern edge of Parkar. (Source: letter No.164). This may kindly be noted that Thar and Parkar remained burning places for East India Company Government. Though, some of people were involved in criminal activities, but most of people like Khosas, Thakurs and Means gave tough time to the East India Company Government to make way for entering in Sindh. It is still untold history of our freedom movement. 1843: Government of India approves the orders of Sindh Governor that the allowances of Deputy Collectors be Rs. 700 without any special remuneration when travelling. It is also advised that uncontrolled authority of the Kardars [Mukhtyarkars] be checked properly. (Source: letter No.353). 1844: Government of India replies to the complaint made by Sindh Governor, Sir Charles Napier against Lt. Colonel Outram. The Governor is told that Outram’s conduct and his own had been placed in the hands of Government and in those of the highest authorities in England. (Source: letter of dated 3rd Sept.1844). 1921: ‘Gujrati Literary Society’, formed recently organizes lecture program in the D.J.Sindh College where Professor Tridev delivers lecture on the history of Gujrati Literature. 1922: Local Khilafat Committee holds public meeting at Shah Jo Goth near Naudero. Moulvi Khuda Bux presided over the function. (Source: Al-Wahid, Karachi). 1955: For the first time people will use Sui gas. Supply to Karachi starts. (Source: Newspapers). 1964: Urdu is made official language by the Punjab University. (Source: ibid). 1971: 144 members of the East Pakistan Provincial Assembly and 44 High ranking officers from East Pakistan are asked to appear before Military Court. (Source: Newspapers). 1977: Z.A.Bhutto, ex-President, Prime Minister and Chief Martial Law Administrator is arrested in the Nawab Muhammad Ahmad murder case. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute).
TRANSLATION OF THE POST INTO SINDHI:
( 3 سيپٽمبر جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 3.9.1832: فرنگي, سندن جاسوس ۽ واپاري ٿرپارڪر ۽ اوڀر سنڌ کان زميني رستي ذريعي سنڌ ۾ داخل ٿيندا هئا. کوسن ۽ ٺاڪرن من سنڌ دوست ۽ ڪن ڦورو ماڻھن ھنن کي ڦريندا هئا ته جيئن فرنگي ۽ سندن ڪارندا سنڌ ۾ پير نه پائن. کوسا سنڌ جي سابق حڪمرانن ڪلهوڙن جا شيدائي هئا ۽ هنن تي ٽالپورن جو ايترو حڪم نه هلندو هو. فرنگين ۽ سندن ماڻھن کي ڦرڻ جا واقعا وڌي ويا ته ڪرنل پاٽينجر مير حڪمرانن کي مڃرائي ورتو ته کوسن ۽ ٺاڪرن خلاف فرنگي فوجي آپريشن ڪن. پاٽينجر کي سندس سرڪار به اهڙي اجازت ڏني ۽ کيس فوجي مهم جو اڳواڻ مقرر ڪيو. پاٽينجر اڄ سنڌ ۾ موجود فرنگي فوج جي ڪمانڊر ليفٽيننٽ ڪرنل لچفيلڊ کي کوسن ۽ ٺاڪرن خلاف فوجي آپريشن ڪرڻ جو حڪم ڏنو ۽ کيس ٻڌايو/صلاح ڏني ته کوسن ۽ ٺاڪرن جي ويڙهاڪن جو تعداد ٻن هزار ماڻھن کان مٿي به ٿي سگهي ٿو ۽ اسان جي سرڪار خواه ميرن جي چوڻ تي انھئ پاسي جا ڪيترا سردار/قبيلائي اڳواڻ انھئ فوجي مهم ۾ فرنگين جي مدد ڪندا. 3.9.1843: ڪمپني حڪومت سنڌ جي گورنر کي اجازت ڏني ته سنڌ ۾ مقرر ڪيل ڊپٽي ڪليڪٽرن 700 روپيا در ماه الائونس/پگهار ڏيو. کيس تاڪيد ڪيو ويو ته ڪاردار/مختيارڪار وڏي پئماني تي پنهنجي اختيارن جو ناجائز استعمال ڪن ٿا, انھن تي ڪرڙي نگاه رکي وڃي. 3.9.1922: رتيديري لڳ شاه جو ڳوٺ ۾ اتان جي خلافت ڪميٽئ طرفان عوامي ميڙاڪو ٿيو, جنهن جي صدارت مولوئ خدا بخش ڪئي. جلسي ۾ عوام کي تاڪيد ڪيو ويو ته قول ۽ فعل ذريعي فرنگي حڪومت جي مذمت ڪن ۽ سرڪار سان ڪنهن به قسم جو سهڪار نه ڪن. 3.9.1955: ڪراچئ کي سئي گيس جي سهولت ڏني وئي. 3.9.1971: اوڀر پاڪستان اسيمبلئ جي 144 ميمبرن ۽ 44 وڏن عملدارن کي حڪم ڏنو ويو ته اهي ملٽري ڪورٽ اڳيان پيش پون. [اهي غيرتمند ۽ بنگال پرست جوڌا هئا, جن پنهنجي صوبي جي مفاد لاء ڏک ڏوجهرا ڏٺا. سنڌ ۾ صورتحال ان جي ابتڙ رهي آھي. سنڌ ۾ جڏهن به بارش, ٻوڏ ۽ وبا عوام کي آزاريو آھي ته صوبائي ميمبرن جي اڪثريت عوام يا صوبي جي پرگهور ته نه لڌي آھي, پر فند ۽ امداد کي پاڻ هڙپ ڪري, پنهنجئ ملڪيت ۾ اضافو ڪيو آھي ۽ عوام جي آزارن ۾ وڌيڪ اضافو ڪيو آھي] 3.9.1977: ملڪ جي اڳوڻي صدر, وزير اعظم ۽ چيف مارشل لا ايڊمنسٽريٽر ۽ 90 هزار جنگي قيدي واپس گهرائيندڙ ذوالفقار علي ڀٽي کي نواب محمد احمد کي مارائڻ واري الزام هيٺ گرفتار ڪيو ويو. *************** 3 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون *************** جنم ڏينهن: 3 سيپٽمبر 1936ع گلوڪاره رام نواڻي (ميرپور خاص / هندستان) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1946ع شاعر ڪوثر ناٿن شاهي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1957ع صحافي غلام سرور سنجراڻي (جيڪب آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1967ع ليکڪ حفيظ سرمد (گهوٽڪي) جو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1967ع شاعر فدا سنجراڻي جو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1964ع پاڪستاني گلوڪار / نعت خوان جنيد جمشيدجو جنم ڏينهن آهي. 3 سيپٽمبر 1969ع شاعر غلام حسين بيتاب (نئون ديرو) جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 3 سيپٽمبر 1941ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد عاقل جو لاڏاڻو ٿيو
Tuesday, 1 September 2026
SINDH in history today (2nd September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (2nd September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
2nd September The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
SINDH IN HISTORY TODAY (2nd SEPTEMBER) 2nd September BIRTH DATES Moulana Dur Muhammad ‘Khak’ (Kandhra/Religious Scholar, Poet & Freedom Fighter/ birth 2 September 1895), Sakhomal Bagai (Tando Bago>Mombai/Poet/ birth 2 September 1917), Totaram Valechha (Ratodero>Adhipur/Journalist/ birth 2 September 1921), Mangharam ‘Dewano’ (Matli>Jetpur/Poet/ birth 2 September 1939), Ali Muhammad Parvez (Lakha/Poet/ birth 2 September 1945), LeloPanjwani (Sukkur>Mumbai/Singer/ birth 2 September 1945), Ali Murtaza Dharejo (Larkano/Writer/ birth 2September 1950), Muhammad RafiqMemon (Mirpurkhas/Journalist/ birth 2 September 1957), Ali Dost ‘Ajiz’ (Fareedabad/Poet/ birth 2 September 1964) Razaq Sarohi (Ali BuxSarohi/Journalist/ birth 2 September 1965) DEATH DATES Mian Noor Muhammad Kalhoro (Sindh Ruler/ death 2 September 1762), Makhdoom Muhammad Zaman ‘Sarkar’ (Hala/Saint & Poet/ death 2 September 1913), Usman Ali Ansari (Shikarpur/Educationist & writer/ death 2 September 1962). EVENTS 1846: Captain Scott, Superintendent of Canals submits his report to the Government of Sindh on the method of clearance of Canals in Sindh. He suggests that Deputy Collectors and Kardars should have opportunity to interfere with the Canal Department and laborers working on the clearance of Canals be made payment half in money and half in grain. (Source: letter No.225). 1845: Malik Boola Khan Noomrio submits his petition to the Collector of Karachi for compensation of losses sustained by him due to abolition of town duties in Unarpur. He claims the ‘Kana’ [weighing fees] as well as ‘Dhull’ on measurement. (Source: Dy.Collector of Kotri’s letter No.257) 1857: The Government of Bombay asks Sindh Commissioner to prepare report on the ‘Commercial Fairs in Sindh and their effects on Sindhi society’. It is advised that Brigadier General Jacob be asked to give his input. (Source: 4039). 1919: On the victory of the Allies, Karachi Municipality sends its resolution as a message to the Government of Bombay. It is history in a way that such type of Institutions also wanted to please Government. The Resolution reads: ‘That Karachi Municipality express profound thankfulness and heartfelt joy and tenders sincerest congratulations to His Majesty the King-Emperor on the successful termination by the Allied Nations of the gigantic World War and the conclusion of a just and glorious treaty of Peace which they trust usher in a long era of peace, prosperity, and progress throughout the world in which the city of Karachi and whole of the country will participate.’ (Source: KMC record). 1921: Vishno Sharma, editor of ‘Hindu’ is arrested under Section 124 of the Indian Penal Code for writing against the Government. He was awarded two years imprisonment in this case. (Source: The Daily Gazette, Karachi). Sindh Journalism played a vital role in the Freedom Movement but, it has been ignored while compiling history. 1922: The Sindh Khilafat Tahreek proved to be most popular and active political party. Three important and big public functions are held in Goth Panhwar, near Nasirabad; Goth Talh and Tando Muhammad Khan. Function at Tando Muhammad Khan is presided over by Qazi Asadullah Shah. (Source: Al-Wahid, Karachi). 1924: “Hindi Sahtya Bhavan’, an organization for the progress and development of Hindi literature formed in 1912, celebrates if Annual function with T.L.Vaswani in Chair. (Source: The Daily Gazette, Karachi). 1932: First ever ‘Sindh Bar Council’ takes birth. Election was held yesterday evening in the Judicial Commissioner’s Court premises. The Registrar is its Presiding Officer. 218 votes were recorded. Result is notified today. Mr. Dipchand Chandumal tops the list and other elected members are: Fatihchand Assudomal, Tolasing K. Advani, Kimatrai Bhojraj; Khanchand Gopaldas ; Motiram Idanmal [all from Karachi]; Parsram Tolaram Bhavnani; Gopaldas Jhamatmal,; Tejomal Hassamal and Santdas Mangharam [all from Hyderabad]. None from Sukkur and Larkano get elected. (Source: The Daily Gazette, Karachi).
Dr.Pathan wishes you Good Day. [Either it is door of dear, or desert or sea. It seems to be beautiful, but terrible in experience. You will not find your dear near to you. No will be there to save your soul. Only sorrows and longings will be with you. Day & night, sin & crime will lost their traditional identification there. Only sacrifice can protect you in trouble situation there] برہ، بحر، بر ۽ ھو جو چون سونھن-نگر،
پھتین تان ڏسندين پنھنجو حشر نشر،
نيڻان وسائیندین وڏ-ڦڙو ھوندء غم گذر،
سک، سور جو تون کٹجان خلوص ثمر،
اتي ملي ھڪ ٿین ڏینھن رات پل پھر، ا
ت نہ ھوت نہ موت نہ گناھ ثواب ڏمر
، متان ٿئي اثر، جي لونين لات سلام جي.
TRANSLATION INTO SINDHI:
سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(2 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ ڪجھ واقعا ] 2.9.1839: فرنگي گورنر جنرل جي سيڪريٽرئ اڄ سنڌ ۾ مقيم پنھنجي ريزيڊنٽ تي خط لکي هدايتون ڏنيون, جن مان ڪي هي آھن: 1. مير فرنگي سرڪار کي سنڌ ۾ فوج رکڻ لاء ٽي لک روپيا ساليانو خرچ ڏيندا. اهو "حيدرآبادي روپيئي" ۾ نه هوندو پر “ڪمپني روپيئي" ۾ هوندو, 2. مير ڪنهن خوشفهمئ يا اميد ۾ نه رهن ته ڪو ڪراچي شهر هنن کي واپس ملندو. ڪراچي هاڻي اسان انگريزن جو شھر آھي, 3. نئين معاهدي تي دستخط ڪرڻ ۾ ڪن ميرن ڪيٻايو آھي, ان تي پريشان نه ٿبو. اڳي پوء سڀ دستخط ڪندا, 4. شاه شجاء لاء ڪن ميرن ڏن/خراج جي پهرين قسط ڏني آھي, کين هوشيار ڪر ته باقي رهت ڏيڻ ۾ ٽال مٽول نه ڪن. (حوالو: گورنر جنرل جي سيڪريٽرئ جو خط- متن گل حيات ۾ موجود آھي). 2.9.1857: اڄ صوبائي حڪومت سنڌ جي ڪمشنر کي لکيو ته هو سنڌوندئ ذريعي واپاري ۽ تجارتي سامان آڻڻ نيڻ تي ڪيترو ڀاڙو ورتو وڃي ٿو ۽ ان جا واپار ۽ تجارت تي ڪهڙا منفي يا مثبت اثر پون ٿا. (حوالو: صوبائي حڪومت جو مراسلو نمبر 4039). 2.9.1919: برطانيه ۽ ان جي اتحادين طرفان ترڪئ تي فتح ۽ پنهنجئ مرضئ مطابق ٺاه مڙھڻ تي اڄ ڪراچي ميونسپالٽئ ٺھراء پاس ڪري, فرنگي سرڪار کي مبارڪ ڏني. (حوالو: ڊيلي گزيٽ اخبار). 2.9.1921: وشنو نئنارام شرما ڪانگريس جي ڌر سان واسطو رکندڙ تحريڪ آزادئ جو پرچارڪ صحافي ۽ سياسي ڪارڪن هو. هن پنهنجي اخبار “ھندو" ۾ سرڪار خلاف ايڊيٽوريل لکيو. کيس گرفتار ڪري I.C.P جي قلم 124 موجب ڪيس هلايو ويو. اڄ کيس ٻن سالن جي ٽيپ ڏني وئي. (حوالو: ڊيلي گزيٽ). 2.9.1922: اڄ ڳوٺ پنھور لڳ نصيرآباد, ڳوٺ ٿالھ ۽ ٽنڊي محمد خان ۾ اتان جي مقامي خلافت ڪميٽين طرفان عوامي ميڙاڪا ٿيا. هنن جلسن ۾ ٻين ڳالهين سان گڏ عوام کي مقامي صنعت کي زور وٺرائڻ جو تاڪيد ڪيو ويو. ٽنڊي محمد خان واري جلسي جي صدارت قاضي اسدالله شاه ٽکڙائئ ڪئي.(حوالو: الوحيد اخبار). 2.9.1924: ڪراچئ ۾ 1912 ۾ “ھندي ساهتيه ڀون" نالي ادبي تنظيم قائم ٿي ته جيئن هندي ادب ۽ ٻولئ جي خدمت ڪري سگهجي. اڄ ان جو ٻارهون سال ملهايو ويو. هن فنڪشن جي صدارت ٽي.ايل.واسواڻئ ڪئي. (حوالو: ڊيلي گزيٽ). [جنم ڏينهن]: 1879ع مذهبي اسڪالر مولانا خليل الله مهر. 1895ع شاعر در محمد خاڪ ڪانڌيلوي. 1917ع شاعر سکو مل باگائي (ٽنڊو باگو / بمبئي). 1921ع صحافي طوطا رام وليچا (رتوديرو / آديپور). 1924ع مشهور لائبريرين ۽ ليکڪ پروفيسر ڊاڪٽر انيس خورشيد. 1939ع شاعر منگهارام ديوانو (ماتلي / انڊيا) . 1941ع سنڌ ڄائي باليووڊ اداڪاره ساڌنا شوداساڻي. 1945ع شاعر علي محمد پرويز . 1950ع ليکڪ علي مرتضى ڌاريجو (لاڙڪاڻو). 1957ع صحافي محمد رفيق ميمڻ (ميرپور خاص). 1964ع شاعر علي دوست عاجز(فريد آباد). 1965ع صحافي رزاق سروهي. 1976ع شاعره ۽ آرٽسٽ بختاور پليجو. [وڇوڙو]: 1762ع سنڌ جي اڳوڻو حڪمران ميان نور محمد ڪلهوڙو . 1913ع شاعر مخدوم محمد زمان سرڪار. 1962ع تعليمي ماهر عثمان علي انصاري
Monday, 31 August 2026
SINDH in history today (1st September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (1st September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
!st September The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY{1st September} and my Good Day.
************* Dr. Pathan wishes you Good Day. [Beautiful world has become seat of sorrows & longings and unhappy valley for all, including you & me. Because, it is minus your love & beauty, vision & wisdom. As for as you will avoid to share but, insist to occupy, my world will remain ugly] دنيا ڳولھي دادلا جي دلين کي ڏين دان،
مون جئين ماروئڙن کي اھنج گھٹا ارمان.
ڌرتي دک جي نگري ھت غربت ٻيا گھمسان،
خوشيون گھرجن خان, سرت ۽ سلام سان
************* SINDH IN HISTORY TODAY {1st SEPTEMBER} EVENTS: 1843: Following appointments are made by the new British Government of Sindh: Sukhramdas (Brother of Naumal, as Mukhtyarkar of Ghorabari), Diwan Chandiram of Tilti (Mukhtyarkar of Sehwan), Diwan Pohomal of Thatta (Mukhtyarkar of Laki), Diwan Jethmal of Hyderabad (Mukhtyarkar of Manjhand), Munshi Lalchand of Thatta (Mukhtyarkar of Jherk), Assomal Munshi of Thatta (Mukhtyarkar of Thatta), Bharimal (Mukhtyarkar of Sakro) and Hassomal Kardar of Petaro. 1851: His Highness Mir Ali Murad Khan of Khairpur is facing unwanted treatment from new rulers of Sindh. Shaikh Ali Hassan, ex-minister is encouraged to make petitions about Mir Ali Murad Khan and the Collector of Shikarpur is assigned duty to call upon Shaikh Ali Hassan and submit detailed report. (Source: Letter No.1717). 1885: Hassan Ali Effendi with cooperation of his friends forms ‘Sindh Muhammadan Association’. Prior to this he was an active leader of ‘Sindh Sabha’, but due to his serious differences with Diwan Dayaram Jethmal and Sadhu Hiranand, he left ‘Sindh Sabha’ and opted for separate path. Sindh Muhammadan Association established ‘Sindh Madressah-tul-Islam’ and remained active political party till 1936. (Source:Dr.Mumtaz Bukhari’s Ph.D thesis). 1909: Sindh Acting Commissioner advises the Collector of Larkano not to recommend applications of Landlords of Larkano and Ratodero for any grant but, make them belive that to serve the Government is the honour for them and they must not pray for any grant.(Source: Letter No.3456). 1921: At a big public meeting attended by about 4,000, the Ubauro Aman Sabha is formed with Diwan Girdharimal as its Chairman. (Source: The Daily Gazette, Karachi). 1922: Local Khilafat Committees of Garhi Yaseen, Jacobabad and Ghogharo hold public meetings in respective places. (Source: Newspapers). 1939: It has been told that 14942826 people were killed in Second World War. Sindh was also badly affected by this war and our research scholars have not researched this topic yet
TRANSLATION OF THE POST IN SINDHI
*********** SINDH IN HISTORY TODAY {1st SEPTEMBER} "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(01 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق". [ڪجھ واقعا] 1.9.1851: هز هائنيس مير علي مراد خان پنهنجن سان ڦٽائي انگريزن سان ياري رکي ۽ سندن ڏکيئي وقت ۾ مدد ڪئي. اٺ جنھن وڻ هيٺان ويهي, تنهن کي کائي. انگريزن به ان وانگر مير علي مراد کي تنگ ڪرڻ شروع ڪيو. خيرپور جي سابق وزير شيخ علي حسن فرنگي سرڪار اڳيان مير علي مراد خلاف سلطاني گواه ٿي بيٺو ته مير انگريزن کي گهٽ ڏن ڏنو هو. ڪمشنر اڄ شڪارپور جي ڪليڪٽر کي لکيو ته شيخ علي حسن جي بيان جي روشنئ ۾ چاج ڪريو. (حوالو: ڪمشنر جو مراسلو نمبر 1771). 1.9.1885: ڪراچئ جي "سنڌ مدرسي" جو افتتاح ٿيو. هي تعليمي ادارو خانبھادر حسن علي افندئ پنھنجي هم خيال دوستن سان گڏجي قائم ڪيو. مدرسي جو پهريون پرنسپال پنجاب-واسي مقرر ٿيو. (حوالو: سنڌ مدرسي تي لکيل هالن واري ڊاڪٽر ممتاز بخارئ جي ٿيسز). 1.9.1909: فرنگي سرڪار اپر ڪلاس جي وفادارين خريدڻ لاء کين مختلف قسمن جون جاگيرون ڏيندي هئي. انهن مان جاگير جو هڪ قسم "سيري گرانٽ“ هو. لاڙڪاڻي جي ڪليڪٽر لاڙڪاڻي ۽ رتيديري جي زميندارن کي "سيري گرانٽ" ڏيڻ جي سفارش ڪئي هئي. سنڌ جي وقتي ڪمشنر اها سفارش رد ڪندي, لکيو ته :" ڏوهن گهٽائڻ ۽ امن امان قائم ڪرڻ ۾ زميندار سرڪار جي مدد ڪن ٿا ته ان مان سندن به فائدو آھي. سرڪار جي وفاداري ئي زميندارن لاء اعزاز برابر آھي." (حوالو: ڪمشنر جو مراسلو نمبر 3456). 1.9.1921: اڄ اوٻائڙي ۾ سرڪار-پرست پارٽئ " امن سڀا" طرفان عوامي ميڙ ٿيو ۽ تقرير ڪندڙن ماڻھن کي صلاح ڏني ته سرڪار خلاف هلايل ڪنهن به تحريڪ ۾ حصو نه وٺو. هن جلسي ۾ چار هزار ماڻھون شريڪ ٿيا. اتي امن سڀا جي شاخ ديوان گرڌاري مل قائم ڪئي هئي, جيڪو انهئ جو چيئرمن پڻ ھو. (حوالو: ڪراچي جي انگريزي اخبار "ڊيلي گزيٽ“). 1.9.1922: ڳڙھي ياسين, جيڪب آباد ۽ گهوگهاري ۾ اتان جي خلافت ڪميٽين طرفان عوامي جلسا ٿيا. انھن جلسن ۾ مصطفا ڪمال پاشا جي حق ۾ دعائون گهريون ويون ته کيس اتحادين خلاف جنگ ۾ فتح نصيب ٿئي. (حوالو: "الوحيد" اخبار). 1.9.1932: اڄ سنڌ جي پهرين "بار ڪائونسل" جون چونڊون ٿيون. جڊيشل ڪورٽ ۾ ٿيل هنن چونڊن ۾ 218 وڪيلن 36 اميدوارن مان 10 اميدوار چونڊيا. ڪراچي بار تي ڏيپچند چانڊومل, فتحچند آسودومل, تولاسنگ, ڪي.آڏواڻي, قيمتراء ڀوڄراج, خانچند گوپالداس ۽ موتيرام عيدن مل چونڊجي آيا. حيدرآباد مان وري پرسرام تولارام ڀاوناڻي, گوپالداس جهمٽمل, تيجومل هاسامل ۽ سنتداس منگهارام چونڊيا ويا. (حوالو: ڊيلي گزيٽ اخبار). { پهرين سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: پهرين سيپٽمبر 1899ع سياستدان سيٺ پرتاب راءِ (ميرپور خاص) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1914ع شاعر ليلارام ڇتو مل (پنواڙي / اجمير) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1929ع شاعر محمد آچر مخمور (نئون ديرو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1930ع نامياري آبپاشي ماهر ۽ ٽيڪنوڪريٽ اي اين جي عباسي (سوڀو ديرو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1933ع موسيقار سي ارجن (ڪراچي / هندستان) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1934ع شاعر صوفي غلام مصطفى عاصم جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1934ع شاعر علي دوست صابر جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1939ع ليکڪ ڊاڪٽر عبدالغفور ميمڻ (لاڙڪاڻو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1942ع صحافي محمد اقبال دلجي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1945ع اداڪار نند سچديو (الها نگر) جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1950ع ليکڪ مظهر جلباڻي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1950 ليکڪ محمد عظيم رند جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1951ع ليکڪ غلام اڪبر سولنگي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1951ع اسڪالر ڊاڪٽر عبدالغفار سومرو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1954ع شاعر يار محمد عاصم کوسو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1954ع سگهڙ موريل مهر جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1956ع شاعر غلام اڪبر آزاد جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1957ع ليکڪ ڪامريڊ عبدالڪريم بلوچ (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1958ع ليکڪ، شاعر ۽ براڊڪاسٽر ڪوثر ٻرڙو(خيرپور) جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1958ع شاعر محمد اسماعيل ارم جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1959ع شاعر رحيمداد راهي سومرو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1961ع شاعر پيار علي پريمي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1961ع سماجي ورڪر ۽ ڪونج رسالي جي باني محمد خان شيخ (ميهڙ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1963ع ليکڪ نظام الدين ڀاڳت جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1964ع ليکڪ محمد صديق مهر جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1966ع ليکڪ ذوالفقار گاڏهي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1966ع ليکڪ محمد ابراهيم ڀنڊ جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1967ع سگهڙ گل ملڪ جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1968ع ليکڪ عزيز ڪاڇيلو جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1973ع شاعر امتياز علي ساقي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1974ع شاعر فضل الله عاصي جو جنم ڏينهن آهي. پهرين سيپٽمبر 1982ع شاعر نذر محمد نياز تنيو جو جنم ڏينهن آهي. [وڇوڙو]: پهرين سيپٽمبر 2007ع آواز جي دنيا جي مشهور ڪمپيئر، انائونسر ۽ لطيف جي پارکو سيد صالح محمد شاهه جو انتقال ٿيو. پهرين سيپٽمبر 2010ع قانوندان ۽ سياستدان جسٽس عبدالرزاق ٿهيم جو لاڏاڻو ٿيو. پهرين سيپٽمبر 2013ع ٽي وي پروڊيوسر منظور مگسي وفات ڪري ويو
Sunday, 30 August 2026
SINDH in history today (31st August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SELECTION OF EVENTS, ACTIVITIES OF SOCIAL/ POLITICAL/ RELIGIOUS/ LITERARY/ & CULTURAL ORGANIZATIONS OF SINDH PERTAINING TO THREE IMPORTANT ERAS OF SINDH HISTORY (TALPUR, BRITISH & PAKISTAN) BY DR DUR MUHAMMAD PATHAN, Foundr Gul Hayat Institute. Translated by his son Mumtaz Ali. SINDH IN HISTORY TODAY (31st August). . .
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {31st August} and my Good Day Wish. ************** Dr.Pathan wishes you Good Day. [Whenever the heart is not allowed to make decisions, the mind starts implementing its ideas & interests. In this situation love & beauty, peace & progress lose their importance. Ideals always make the heart queen to rule your mind]
سوچن منجھ جي غیر ۽ ڦیر، پوء سونھن بہ ڄڻ ڪي گند جو ڍیر، جي ذھن جي بدران دل سان سوچن، پاء بہ تن لاء آھي سیر، محبت لاھي من جو میر، سینا سینواري سرت سچ سلام سان. ************** SINDH IN HISTORY TODAY {31st August} EVENTS: 31st August 1939: Colonel Pottenger advises his Government for concentration of force at Sukkur. (Source: Letter No.635-A). 1844: The Sindh Governor asks the Government of India for permission to open a school at Hyderabad for teaching the English language to the children of Baloch chiefs. He requested for approving annual grant of Rs.3,000 for the same purpose. (Sindh Governor’s letter No 213). 1920: Posters and Banners are visible on main spots of big cities. Sindh Khilafat has given a call for a strike on 1st August. Sindhi Muslims are advised to took part in the strike and prove wort as Muslim and lover of the Motherland. (Poster published by Sindh Khilafat). 1946: Liaquat Ali Khan, in a statement asked Muslims throughout India to observe ‘ Black Day’ by hoisting black flags on houses and places of business on September 2, to register the Muslims’ silent contempt at the installation in the office the Hindu Congress. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1946) 1947: Boundary Award is unjustified and has been imposed upon us, says the Governor-General of Pakistan (Source: Newspapers). 1949: The First ever Convocation of Sindh University is held. The Prime Minister of Pakistan presides over. (Source: ibid). 1972: We are ready to sit on opposition benches, if Mujeeb is ready to make modifications in his 6-points, says Z.A.Bhutto, Chairman of the PPP. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1991: Benazir Bhutto meets Chief of Army Staff Asif Nawaz Junjua. (Source: ibid) SINDHI TRANSLATION OF THE POST: ************ SINDH IN HISTORY TODAY {31st August} "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(31 آگسٽ)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ ڪجھ واقعا ] 31.8.1839: ڪراچي شھر ۽ ٻيٽ فيبرورئ 1839 ۾ انگريزن پنهنجي هٿ ڪيا. هاڻي سندن نظر سکر تي آھي. اڳ ۾ راس بيل صلاح ڏني ته سکر ۾ فرنگي فوج گڏ ڪرڻ شروع ڪجي. اڄ پاٽينجر پنهنجئ سرڪار کي خط لکي انھئ صلاح جي تائيد ڪئي. (حوالو: پاٽينجر جو خط نمبر A-635). 31.8.1842: انگريز راڄ جي واپارين سنڌ ۾ واپار شروع ڪيو ته انھن مان ڪن ٺڳئ جو ٺاه ڪري سنڌ جي حڪومتن کي محصول نه ڏنو. سيٺ نربرام به انھن مان هڪ هو. جنھن پتڻ تي کيس محصول ڏيڻ گهربو هئو, هي اتان پنھنجو سامان خشڪئ کان ٽپائي وٺندو هو. خيرپور حڪومت جي عملدارن کيس پڪڙي سوگهو ڪيو ته ليفٽيننٽ برائون مير رستم خان سان خط و ڪتابت ڪئي. مير جواب ڏنس ته محمد تنيئي کي توڏي موڪليان ٿو, جيڪو مامري تي تو سان ڳالهائيندو. اوهان جي واپارئ ٺڳئ سان محصول بچائڻ گهريو آھي ۽ اهو ثابت ٿيو ته کيس ڀرڻو پوندو. (حوالو: مير رستم علئ جو مراسلو. ڊاڪيومينٽ نمبر 23). 31.8.1844: سنڌ جي فرنگي گورنر نيپيئر ڪمپني حڪومت کان منظوري گهري ته حيدرآباد ۾ ٻروچڻ جي ٻارن ۽ ٻين کي انگريزي پڙھائڻ لاء اسڪول کولڻ جي اجازت ڏني وڃي. (حوالو: گورنر جو مراسلو نمبر 213). 31.8.1946: لياقت علي خان هندستان جي مسلمانن کي اپيل ڪئي ته اهي 2 سيپٽمبر تي پنهنجي گهرن ۽ دوڪانن تي ڪارا جهنڊا هڻي خاموش احتجاج ڪن ته اسان "هندو ڪانگريس" جي مڙھيل حڪومت کي ڪو نه ٿا مڃون. (حوالو: انگريزئ ۾ نڪرندو ڇهماهي رسالو "انڊين ائنيوئل رجسٽر", سال 1946 واليوم 2). 31.8.1949: اڄ سنڌ يونيورسٽئ جو پهريون ڪانوڪيشن ٿيو, ۽ ان جي صدارت پاڪستان جي وزير اعظم ڪئي. 31.8.1972: " اسان مخالف ڌر جي بئنچن تي ويهڻ لاء تيار آھيون, رڳو مجيب الرحمان پنهنجي ڇهن نقطن تي نظرثاني ڪري"- ذوالفقار علي ڀٽي جو بيان. {31 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1916ع هندستاني شاعره ۽ ليکڪا امرتا پريتم. 1915ع سياستدان ۽ اڳوڻو وفاقي وزير مير علي احمد ٽالپر. 1920ع ليکڪ لوڪ نوتاڻي (ڀريا / بڙودا). [وڇوڙو]: 1909ع مذهبي اسڪالر مولانا عبدالقادر ڇڇر. 1940ع بزرگ حاجي پير شاهه. 1943ع مذهبي اسڪالر مولوي عبدالغفور مهر. 1971ع ليکڪ رام چند ڀوراڻي. 1982ع مشهور تاريخدان، آرڪيالاجسٽ ۽ انگريز عملدار ايڇ ٽي لئمبرڪ. 1997ع دلين تي راڄ ڪندڙ برطانوي شاهي گهراڻي جي ملڪه ليڊي ڊيانا. 2007ع سياستدان ڄام علينواز خان انڙ
Saturday, 29 August 2026
SINDH in history today (30th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (30th August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
30th August The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {30th August} and my Good Day wish.
************** Dr. Pathan wishes you Good Day. [In spite of all efforts, sincerity & sacrifices my love is experiencing longest waiting for only reflection of your beauty. I have lost myself, but you are still beyond my reach. To whom I should search? You or myself?]
پاڻ کي ڳولھیان یا پرین کي، آھي حاضر غائب ڪیر؟
جاڏي پسان جوت جانب جي، آئون تاڏي ئي پایان پیر،
تان جو رکان نہ من ۾ میر، ساریان سرت سان سلام چئي.
************** SINDH IN HISTORY TODAY {30th AUGUST} EVENTS: 1835: It is decided between Colonel Pottenger and Mir Noor Muhammad Khan that survey of Indus shall not stop. However, it will be conducted on boats and vessels will not be used for that purpose. (Source: Colonel Pottenger’s letter No.58 to his Government). 1933: Central Literary Group organizes lecture program in Hopeful School at Arambagh. M.U.Abbasi delivers his on the History and importance of Drama. Abbasi was from Muhabatdero and Education officer in Karachi. He wrote biographies of Sir Agha Khan, quaid-i-Azam and others. I interviewed him for so many times. He was witness to our history. He told me that he has visited Jhirk School and saw General Register of School and name of M.A.Jinnah in it also. He wrote that fact in his book, biography of Jinnah. (Source: Interview with M.U.Abbasi). 1951: India refutes allegation that she is creating conditions to compel Indian Muslims to migrate. They are leaving country on their own, the Government of India declares. (Source: Newspapers). 1959: Consequent upon introducing Basic Democracy system in the Pakistan, all Municipalities are divided/reorganized into Wards. (Source: Newspapers). 1977: Probe into the case regarding murder of Nawab Muhammad Ahmad is completed. PNA demands trial of Z.A.Bhutto. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1979: Gen.Zia promulgates new political parties’ law making it compulsory for all political parties to get themselves registered with Election Commission. (Source: Government Notification). 1990: In politics of our society, everything is right. Asghar Khan never recognized PPP Government of Z.A.Bhutto, but PPP today enters into alliance with Tahrik-i-Istaqlal. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1991: Benazir Bhutto and Nawabzado Nasrullah Khan to take combined steps against IJI Government. Decision is taken in their meeting. (Source: ibid
SINDHI TRANSLATION OF THE POST: ****
( 30 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 30.8.1835: اڄ پاٽينجر ۽ نور محمد خان جي وچ ۾ طئي ٿيو ته سنڌوندئ جي سروي/جاچ پڙتال جو ڪم بند نه ڪبو. اهو فرنگي سرڪار جاري رکندي, پر ان ڪم لاء ويزلس/آگبوٽ ڪم نه آڻبا. ڇو ته ان سان بندن کي نقصان ٿئي ٿو. اهو ڪم هاڻي ٻيڙين تي چڙھي ڪبو. [اسان جي حڪمرانن فرنگين کي اختيار ۽ ايڏي آزادي ڏني, پر اهو نه سوچيائون ته ان مان پنهنجي ملڪ جي آزادي به خطري ۾ پئجي سگهندي. اڄوڪي دور ۾ ٿر مان ڪوئلو ڪڍرائڻ, ٻيٽن تي شھر اڏڻ ۽ گيسن جا کوه کوٽائڻ جي اجازت ڏيڻ به سنڌ جي حڪمرانن جي ساڳئ نفسيات جو پڙاڏو آھي] 30.8.1841: ڪجھ ڏينھن ٿيندا جو اتر سنڌ جو پوليٽيڪل ايجنٽ بيل مري ويو. هن جي جاء تي ڪجھ وقت کان پوء آئوٽرام کي سنڌ سان گڏ بلوچستان جو پوليٽيڪل ايجنٽ مقرر ڪيو ويو. 30.8.1843: ڪمپني حڪومت جي سيڪريٽرئ پنهنجئ حڪومت کي راء ڏني ته نيپيئر جيڪا مير علي مراد خان جي ڌر وٺي سندس تائيد ڪري ٿو ته مير رستم خان هن کي پڳ ۽ ملڪيت ڏئي واپس وٺي نه ٿو سگهي, سو سندس فيصلو درست آھي. ڇو ته پنهنجئ مرضئ سان تحفي ۾ ڪا ملڪيت زال يا اولاد کان ته واپس وٺي سگهجي ٿي, پاڻ جهڙي حيثيت واري ڀاء کان واپس نه ٿي وٺي سگهجي. مير رستم علئ پڳ ۽ ملڪيت پنهنجئ رضا خوشئ سان مير علي مراد کي ڏئي, جهڙوڪ پنهنجا هٿ وڍي ڇڏيا. هاڻي هو ڪجھ به واپس نه ٿو وٺي سگهي ۽ مير علي مراد هاڻي قانوني طور تي خيرپور جو حڪمران ۽ کيس ڏنل ملڪيت جو وارث آھي. 30.8.1848: سنڌ جي ڪمشنر اپر سنڌ جي پوليٽيڪل سپريڊنٽ کي هدايت ڪئي ته بگٽي ۽ مزاري جنگي قيدين کي تڪڙو آزاد نه ڪبو. بلڪ, انھن تي سختئ سان نظر رکبي ته هو ڀڄي نه وڃن. [ياد رهي ته انھن جنگي قيدين مان ڪيترا ٽنڊي غلام علئ ۾ لوڙھن ۾ رکيا ويا هئا. ڪنهن وقت کان پوء سندن چال چلت کي ڏسي, کين ٻني ٻاري لاء زمينون ڏئي آزاد ڪري, سنڌ ۾ آباد ڪيو ويو هو] 30.8.1951: انڊيا گورنمينٽ کليل لفظن ۾ وضاحت ڪئي ته هتي مسلمانن کي زورئ لڏائي پاڪستان ڪونه پيو اماڻيو وڃي. پر هو پنھنجي شوق ۽ مرضئ سان هي ملڪ پيا ڇڏين. 30.8.1959: صدر ايوب "بنيادي جمهورت" جو نظام لاڳو ڪيو ته ان سان ميونسپالٽين جو وجود ختم ڪيو ويو. ان جي جاء تي ميونسپالٽين کي وارڊن ۾ ورهايو ويو. 30.8.1979: ضياء الحق جي مارشلائي حڪومت حڪم نامو جاري ڪيو ته سياسي پارٽيون اليڪشن ڪميشن وٽ پنهنجي رجسٽريشن ڪرائن. 30.8.1991: بينظير ڀٽو ۽ نوابزادي نصرالله خان وچ ۾ سياسي مامرن تي ڳالھ ٻولھ ٿي ۽ اهو فيصلو ڪيو ويو ته آء.آء.جي حڪومت خلاف گڏجي ڪوشش ڪنداسين. *************** 30 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون *************** جنم ڏينهن: 30 آگسٽ 1899ع شاعر محمد موسى راز جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1948ع شاعر غلام قادر دلدار جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1953ع شاعر شاد ڪولاچي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1956ع شاعر گُل حسن ساٿي (لاڙڪاڻو) جو جنم ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1965ع ليکڪ، سماجي ۽ سياسي ورڪر ڊاڪٽر اسلم آزاد جو جنم ڏينهن آهي. 30 آگسٽ 1980ع ليکڪ نور محمد ڪنڀر جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 30 آگسٽ 1968ع سماج سڌارڪ پير محمد پانڌياڻي جي وفات ٿي
Friday, 28 August 2026
SINDH in history today (29th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (29th August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
29th August The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] *************
Dr.Pathan wishes you Good Day. [Wealth and education without love & respect for human-beings make us egoist and follower of hatred & discrimination. It paves way to apply ideology, vision & wisdom for gaining personal interests only. It makes us high-risk for human values.]
جو موڳو ھوندو مت جو، ان کي اڪثر ٿئي مڳي،
مقصد سندس حیاتئ جو، ھوندو ھر پل ٽڙڪ ٺڳي،
ھو سدا انا پٺیان لڳي، وڃائیندو سرت سلام کي.
************** SINDH IN HISTORY TODAY {29th AUGUST} EVENTS: 1845: Captain Prtridge , Deputy Collector, Kotri prepares report on the construction of Bund Veero in order to induce the inhabitants of the tract to abandon their present unsettled course of life and to return their attention to agriculture. (Source: Captain Preedy, Collector of Karachi’s office letter No. 749). 1928: All-Parties Conference at Luck now after long discussion adopted the Dominion States without restricting the liberty of other political parties whose goal was complete independence. Even a known revolutionary Subhas Chandra Bose also agreed and singed the resolution. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1928). 1936: Himalalyas is climbed for the first time . The joint British-American Expedition led by Professor Grahm-Brown of Cardiff University reach highest peak of 25,660 feet. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1936). 1969: Total strike is observed throughout Pakistan to protest against the putting the Al-Aqsa Mosque on fire. (Source: Newspapers). 1973: We do not recognize the Government of PPP, says Asghar Khan. (Source: Newspapers). 1977: Investigation in the murder of Nawab Muhammad Ahmad Khan is in final stage. Stage is being set to involve and hang Z.A.Bhutto who brought back home POWs, Gave Pakistan unanimously adopted Constitution, hold Islamic Conference. (Source: ibid)
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
************ SINDH IN HISTORY TODAY {29th AUGUST} ( 29 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 29.8.1845: سنڌو انگريزن جي دور تائين ايئن نه سڪو, جيئن ان کي اسان جي دور ۾ سڪائي بنجر ڪيو ويو آھي. پاڻي جي هوند هوندي به فرنگي حڪومت ننڍا بند/ڊيم ٺاهڻ لاء منصوبه بندي ڪئي. انھئ سلسلي ۾ اڄ ڪوٽڙئ جي ڪليڪٽر "بند ويرو" ٺاهڻ بابت هڪ رپورٽ تيار ڪري ڪمشنر ڏي ڏياري موڪلي. انھئ بند/ڊيم ٺاهڻ جو مقصد اهو هو ته آبپاشئ/زمين آباد ڪرڻ لاء پاڻي گڏ ڪيو وڃي ته جيئن لاڳاپيل ايراضئ وارا ماڻھون زرعي زمينون آباد ڪن. 29.8.1857: سنڌ جي ڪمشنر جاگيرن کي چئن قسمن ۾ ورهائڻ ۽ رکڻ گهريو. ان سلسلي ۾ ٽئين درجي جي جاگير ۽ چوٿين درجي جي جاگير جا رولس/قائدا/قانون ٺاهي, اڄ ممبئ سرڪار جي منظورئ لاء ڏياري موڪليا. 29.8.1928: لکنو ۾ سڏايل "آل پرٽيز ڪانفرنس" برطانيه سرڪار کان هندوستان ۾ Dominion States قائم ڪرڻ جي گهر ڪئي. [ اها "مطلق آزادئ" جي گهر ڪانه هئي. نه وري هندستان کي ورهائڻ جي صلاح ھئي. ليڪن "برطانيه جي نظردارئ هيٺ آزاد رياستن“ قائم ڪرڻ واري تجويز هئي. انھئ ٺھراء تي سياسي پارٽيون سنجيدگئ سان متفق ٿي ڪم ڪن ها ۽ برطانيه کان ڳالھ مڃرائن ها ته هندستان ٻن ملڪن ۾ نه ورهائجي ها ۽ سنڌ سميت ڪيترا نوان ملڪ قائم ٿي سگهن ها. اسان جا وڏڙا هندوستان جو ورهاڱو چاهيندڙ پارٽين جا پوئلڳ ٿي ويا] 29.8.1936: برطانيه ۽ آمريڪا جي پروفيسرن جي ٽيم پهريون دفعو هماليه جبل جي 25,660 فٽ بلند چوٽي سر ڪئي. 29.8.1973: پيپلز پارٽئ جي اقتدار ۾ اچڻ کان اڳ ۽ ايوب شاهئ خلاف هلندڙ تحريڪ دوران, اصغر خان جهڙوڪ ڀٽي جو عاشق هوندو هو. ڀٽو اقتدار ۾ آيو ته اهو ئي اصغر خان سندس سخت مخالف ٿي پيو. اڄ ھن بيان ڏنو ته مان پي.پي.پي جي حڪومت کي مڃان ئي نه ٿو. 29.8.1977: نواب محمد احمد خان جي قتل بابت جاچ آخري مرحلي ۾ داخل ٿي. آثار اهو پيا ٻڌائن ته ذوالفقار علي ڀٽي کي ڦاسائڻ لاء تياري مڪمل ٿي چڪي. *************** 29 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون ************** جنم ڏينهن: 29 آگسٽ 1829ع ليکڪ سيد ميران محمد شاهه (اول) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 29 آگسٽ 1906ع ليکڪ گُل سدارنگاڻي (ڪراچي / بمبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 29 آگسٽ 1942ع تعليمدان ۽ اديب پروفيسر احسان دانش ڀٽو(شڪارپور) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 29 آگسٽ 1970ع ليکڪ اويس قرني جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 29 آگسٽ 1940ع مذهبي اسڪالر مولانا خليل الرحمان مهر جو لاڏاڻو ٿيو. 29 آگسٽ 1952ع سياستدان قيصر خان بوزدار جو انتقال ٿيو. 29 آگسٽ 1953ع شاعر جمعو خان غريب جي وفات ٿي. 29 آگسٽ 1963ع قانوندان شمس الدين ابڙو(لاڙڪاڻو) جو انتقال ٿيو. 29 آگسٽ 1989ع شاعر محمد ڇٽل فراز جي وفات ٿي. 29 آگسٽ 2002ع سياستدان الهه بخش ڀٽو جو انتقال ٿيو. 29 آگسٽ 2007ع نعت خوان الحاج خورشيد احمدجو انتقال ٿيو
Thursday, 27 August 2026
SINDH in history today (28th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
Sindh in history today (28th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan and translation by his son Mumtaz Ali.
SINDH IN HISTORY TODAY (28th AUGUST)
28th August
BIRTH DATES
Aneeta Kamal ‘Piyasi’ (Loralai > Baroch/Poetess/1931),
Bhojraj Vichani (Dabhro > Mumbai/Writer/1937),
Birj Mohan (Jagan > Mumbai/Writer/1939),
Pir Bux ‘Piyasi’ (Tando Muhammad Khan/Poet/1942),
Shiv Kumar Sharma (Ahmadabad/Artist/1950),
Habib-u-Rahman ‘Habib’ Soomro (Dargah Imam Bux/Poet/1960),
Amar Sindhu – Real name Salman Laghari (Mirpurkhas/Poetess & University teachers’ leader/1068),
Mir Barkat Katohar (Thull/Social worker/1978)
DEATH DATES
His Highness Mir Shadad Khan Talpur (1857),
Allama Muhammad Qasim Mashori (Sahib Khan Mashori/Religious Scholar & Saint/1990),
Khowaja Abdul Rasool Ratar (Noorpur/Saint/2005)
EVENTS
1920: Hyderabad is witnessing very important political atmosphere for two days with effect from today. Both days public meetings and conference is held in the city. The day begins with political activity of Sindh Khilafat Committee. Public meeting is held with aim to create public opinion in favor of the Non-Cooperation movement. Special Sindh Provincial Conference is also held in the city and its all details are available at Gul Hayat website. (Source: Newspapers)
1928: Dr.Ansari presides over All Parties Conference at Luck now to discuss the ‘Nihru Report’. (Source: Book on All Parties Conference).
1948: In the meeting of the ‘Muhajir Council’ presided over by Liaquat Ali Khan, the Prime Minister of Pakistan, it is decided that 2,00,000 Indian Muslim migrants waiting in Punjab camps will be settled in Sindh. (Source: Newspapers).
1952: DSP, Khan Najaf Khan is served upon Charge Sheet by the Punjab Government in connection with the murder of Liaquat Ali Khan, ex-Prime Minister of Pakistan. (Source: ibid).
1964: Z.A.Bhutto, Foreign Minister of Pakistan is awarded with ‘Order of Hamayoon’ [First Class] by Shah of Iran for rendering valuable services in connection with Regional Cooperation for Development [RCD]. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute).
( 28 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.)
***************
توجه طلب واقعا
***************
28.8.1920:
انگريزن کان جان ڇڏائڻ لاء اسان جا وڏڙا ڪنهن بيروني يا آسماني طاقت تي ڀاڙي سياست کان پاسيرا ٿي نه ويٺا. پر جنهن کان پڳو انهئ سياست جي دونهين دکائي. اڄ حيدرآباد ۾ ٻه وڏا سياسي واقعا ٿيا. پهريون هئ ته سنڌ سطح جي سياسي اڳواڻن "اسپيشل سنڌ صوبائي ڪانفرنس" ڪئي. انھئ جا مڪمل تفصيل اوهان کي گل حيات جي ويب سائيٽ تي ملي ويندا. حيدرآباد ۾ ساڳي وقت تي ٻي سياسي سرگرمي "سنڌ خلافت ڪميٽئ" ڪئي. انھئ طرفان عوامي ميڙاڪو ڪري عوام کي تاڪيد ڪيو ته فرنگي سرڪار خلاف "عدم تعاون/نان ڪو آپريشن جي تحريڪ" ۾ ڀرپور حصو وٺو ڇو ته عوام-دشمن حڪومت سان دوستي وطن سان دشمنئ برابر ٿيندي.
28.8.1928:
انگريز عوام کي قسطن ۾ حق ڏيندا هئا ۽ هر ڏهين سال کان پوء آئيني سڌارا آڻيندا هئا. سرڪار 1919ع ۾ سڌارا آڻي چڪي هئي. هاڻي نوان سڌارا اچڻ وارا هئا. پر هندوستان جي سياستدانن مناسب ڄاتو ته پاڻ ۾ ملي ٻوڙو ٻڌي آچار ڪري, سرڪار اڳيان پنهنجي حقن جي ڳالھ ڪريون. ان تي نهروء هڪ رپورٽ ٺاهي, جيڪا "نهرو رپورٽ" جي نالي سان مشهور آھي. اڄ لکنو ۾ ڊاڪٽر انصارئ جي صدارت هيٺ ”آل پرٽيز ڪانفرنس" ٿي ته جيئن "نھرو رپورٽ" تي غور ويچار ڪجي. هن ڪانفرنس ۾ سنڌ جا سياستدان به شامل ٿيا, ڇو ته سنڌ جي ممبئئ کان علحدگئ بابت اسم به ڪانفرنس جي ايجنڊا ۾ شامل هو.
28.8.1948:
ملڪ جي وزير اعظم لياقت علي خان جي صدارت ۾ ”مهاجر ڪائونسل" جي گڏجاڻي ٿي. ان ۾ فيصلو ڪيو ويو ته انڊيا کان آيل ٻه لک پناهگير جيڪي پنجاب پهچي چڪا آھن, انهن کي سنڌ ۾ آباد ڪيو ويندو.
28.8.1952:
لياقت علي خان جي قتل جي حوالي سان ڊيوٽي حاضر ڊي.ايس.پي خان نجف خان کي چارج شيٽ ڪيو ويو.
28.8.1964:
پاڪستان جي پرڏيهي وزير ذوالفقار علي ڀٽي کي ايران جي شھنشاه "فرسٽ ڪلاس آرڊر آف همايون" جو تمغو ڏنو.[ڀٽي پنهنجي لياقتن ۽ صلاحيتن جو ڀرپور مظاهرو ڪري پرڏيھ ۾ ته نالو ڪمايو, پر هن سنڌئ جو ڏيھ ۾ اهو قدر ٿيو جو کيس ڦاهي چاڙھيو ويو]
***************
28 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون
***************
جنم ڏينهن:
28 آگسٽ 1931ع شاعره انيتا ڪمال پياسي جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1937ع ليکڪ ڀوڄ راڄ وڇاڻي (سنڌ / بمبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1939ع ليکڪ برج موهن (جاڳڻ / بمبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1942ع شاعر پير بخش پياسي (ٽنڊو محمد خان) جو جنم ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1950ع اداڪارشِو ڪمار شرما (احمد آباد) جو جنم ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1950ع صحافي ۽ ڪمپيئر اسلم آزاد(حيدر آباد) جو جنم ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1960ع شاعر حبيب سومرو جو جنم ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1965ع اداڪار احمد حسين ميمڻ جو جنم ڏينهن آهي.
28 آگسٽ 1968ع ليکڪا، شاعره ۽ سنڌ يونيورسٽئ جي استادياڻئ امر سنڌوجو جنم ڏينهن آهي.
وڇوڙو:
28 آگسٽ 1857ع سنڌ جي اڳوڻي حڪمران مير شهداد علي خانجي وفات ٿي.
28 آگسٽ 1990ع مذهبي اسڪالر ۽ بزرگ علامه محمد قاسم مشوري جو لاڏاڻو ٿيو.
28 آگسٽ 2002ع راڳي شفيع محمد جمنجو انتقال ٿيو.
28 آگسٽ 2005ع نورپور سان تعلق رکندڙ بزرگ خواجه محمد عبدالرسول رتڙ جو انتقال ٿيو.
Wednesday, 26 August 2026
SINDH in history today (27th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (27th August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
27th August The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
Dr.Pathan wishes you Good Day. [ If your Dear is in your heart and your eyes are waiting to see him/her, you are with noble cause of loving human beings. You will love the love and hate the hatred & discrimination]
نشو پرین جي نینھن جو، جن نیٹن ٿیو نصیب،
سوچن لوچن سپنن اندر، دل ۾ دوست حبیب،
ساري دنیا سندن رقیب، پر ساریندس سلام سان.
************** SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {27th August} EVENTS from history: 1835: Colonel Pottenger requests the Government of Bombay for permission to set the Ranna of Parkar, a State prisoner at Bhoo,j at liberty on condition that he would either live in Cutch or Sindh. He further informs that Ranna has released eight of the relatives of Ranna Jagatsinf of Parkar in compliance to orders of Mir Noor Muhammad Khan. (Source: Letter No.54). 1838: Colonel Pottenger requests the Government of Bomay to prepare a force for eventual service in Sindh. (Source: Letter No.101). 1851: The Commander of the Indus Flotilla informs the Sindh Commissioner that Governor-General has approved of the proposal to establish a steam communication between Karachi and Multan (Source: Letter No.716). 1856: The Sindh Commissioner asks collectors to adopt 5 per cent Local Fund Cess in Sindh. (Source: Letter No.1430). 1919: It is a golden chance for pro-British Government to wish it congratulations. On the victory of the Allies Naraindas Bhawandas [zamindar & Hon.Magistrate of Berani], Bhagwandas Vasudev [Brahman Panchayat, Berani], H.H.Samavedi [Secretary, Pushkarna Brahman Maha Mandal, Hyderabad], Bulchand Dayaram [Presidenr, Hyderabad Municipality], Metharam Ajitsing [of Shahdadpur], Dalpatrai [Mukhtyarkar of Jati] send messages of congratulation to the Government of Bombay. (Source: The Sindh Official Gazette). 1948: The Governor-General promulgates Ordinance to empower Pakistan Government emergency powers for dealing the issue of Muslim migrants coming from India (Source: Newspapers). 1953: Kazi Muhammad Akbar, Sindh Education Minister declares that compulsory primary education is being introduced in Sindh, Very Soon. (Source: ibid). 1956: I.I.Chundrigar and Pir Ali Muhammad Shah resign as federal ministers. (Source: ibid). 1960: Rs.20000000 are approved for construction of a new capital [Islamabad], near Rawalpindi (Source: ibid). 1972: No Indo-Pak talks, if Pakistan is not recognizing Bangladesh, says India. (Source: ibid). 1974: Government has agreed to accept 7500000 Biharis. (Source: BBC)
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
************ Sindh in history today (27th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan.
( 27 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 27.8.1835: پارڪر جي راڻي فرنگين کي رت ڪيو. راڻا جڳتسنگ فرنگين جي ڦرلٽ ۾ ھن جو ساٿ نه پيو ڏئي ته سندس ڪيترا مائٽ اغوا ڪري پاڻ وٽ رکيائين. مير حڪمرانن انگريزن جي مدد ڪئي. ان ڪري پارڪر جو راڻو پڪڙجي پيو. هن کي پاٽينجر جي حوالي ڪيو ويو. اڄ اها صورتحال پنهنجئ سرڪار کي خط لکي ٻڌائي ۽ اهو به پڇيو ته راڻو سنڌ ۾ رهي يا کيس ڀڄ موڪلجي. 27.8.1838: پاٽينجر پنهنجئ سرڪار کي صلاح ڏني ته پنهنجي ڏک سک ۾ واهر ڪرڻ لاء سنڌ ۾ فوجي جٿا رکڻ گهرجن ۽ انھن تي ايندڙ خرچ سنڌ جي حڪمرانن کان ڀرائي وٺجي. [ مطلب ته پنهنجي بچاء لاء سنڌ ۾ پنهنجي فوج رکجي] 27.8.1851: ايسٽ انڊيا ڪمپنئ جي گورنر جنرل "انڊس فلوٽيلا" جي ڪمانڊر کي اجازت ۽ هدايت ڏني ته ڪراچئ کان ملتان تائين آگبوٽ سروس شروع ڪئي وڃي. [انھئ زماني ۾ سنڌو ندي ايترئ اوج ۽ موج ۾ ھئي جو انھئ ۾ سنڌ ۽ ملتان وچ ۾ آسانئ سان آگبوٽ ھلايا ويا. مطلب ته سنڌوء جي پاڻئ تي اڄ جيان پهرا ڪونه هئا] 27.8.1856: سرڪار فيصلو ڪيو ته جاگيرن تي وڌيڪ پنج سيڪڙو ٽيڪس لڳايو ويندو, جيڪو سنڌ ۾ تعليمي واڌاري ۽ روڊن رستن جي تعمير تي خرچ ڪيو ويندو. انھئ آمدنئ/ٽيڪس کي "لوڪل فند" چيو ويندو هو. 27.8.1919: ترڪن کي برطانيه ۽ ان جي اتحادين شڪست ڏئي, مٿس پنھنجئ مرضئ وارو ٺاه مڙھيو ته ڪيترن خوشامندڙن سرڪار کي انھئ فتح تي مبارڪون ڏنيون. اڄ جن مبارڪون ڏنيون, اهي آھن: ٻيراڻئ جو زميندار ۽ اعزازي ماجسٽريٽ نارائڻداس ڀاونداس, ٻيراڻئ جي "برهمڻ پئنچات" جو مکي ڀڳوانداس واسديو, حيدرآباد جي " پشڪارنه برهمڻ مها منڊل" جو سيڪريٽري ايڇ.ايڇ.شام ديو, شھدادپور جو ميٺارام اجيت سنگ۽ جاتئ جو مختيارڪار دلپت راء. [ياد رهي ته فرنگي سرڪار جا خوشامندڙيا رڳو هندو ڪونه هئا. انھن ۾ مسلمان به شامل هئا. پر اڄ جن تارون موڪلي مبارڪون ڏنيون, سي اتفاق سان سڀ هندو هئا] 27.8.1948: پاڪستان جي گورنر جنرل هڪ آرڊيننس لاڳو ڪري, پاڪستان سرڪار کي بااختيار بڻايو ته جيئن ھندوستان لڏي/ڇڏي ايندڙ پناهگيرن جا مسئلا ترت هل ڪري سگهي. [ياد رهي ته قائد اعظم جي طبيعت جي ناسازئ ۽ پوء آرام لاء تربت هليو وڃڻ دوران لياقت علي خان اهڙا ڪيترا فيصلا ڪيا/ڪرايا] 27.8.1953: سنڌ جي تعليم واري وزير اعلان ڪيو ته ستت لازمي پرائمري تعليم رائج ڪئي ويندي. 27.8.1960: اسلام آباد ۾ ملڪ جي گادئ وارو شهر اڏڻ لاء ٻه ڪروڙ روپيا منظور ڪيا ويا. 27.8.1972: انڊيا اعلان ڪيو ته جيسيتائين پاڪستان بنگلاديش کي نه ٿو مڃي ۽ قبول ڪري, ان وقت تائين ڪنھن به قسم جون ڳالهيون نه ڪبيون. 27.8.1974: پاڪستان سرڪار زبان ڏني ته 75 لک بهاري گهائي آباد ڪبا. *************** 27آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون *************** جنم ڏينهن: 27 آگسٽ 1929ع ليکڪ مراد علي مرزا(حيدر آباد) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 27 آگسٽ 1934ع گلوڪاره ڪملا ڪيسواڻي(ڪراچي / جيپور) جو جنم ڏينهن آهي. 27 آگسٽ 1940ع شاعر جمال پلي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 27 آگسٽ 1974ع ليکڪا، ڪمپيئر، عورتن جي حقن لاء جاکوڙيندڙ ۽ استاد اڳواڻ عرفانه ملاح جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 27 آگسٽ 1876ع مذهبي اسڪالر مخدوم محمد عاقل (ٻيون) جي وفات ٿي. 27 آگسٽ 1976ع برصغير جو مشهور گلوڪار مڪيش ديهانت ڪري ويو. 27 آگسٽ 1984ع شاعر، سازندي، مصور ۽ اديب غلام رسول غلام ابڙو هالائي جي وفات ٿي. 27 آگسٽ 1986ع شاعر ذوالفقار راشدئ جو انتقال ٿيو. 27 آگسٽ 1996ع صحافي، عبرت اخبار جي بانيڪار ۽ اڳوڻي وفاقي وزير "عبرت" اخبار جو مالڪ قاضي عبدالمجيد عابد جو انتقال ٿيو. 27 آگسٽ 2006ع شاعر سليم انڍڙ جي وفات ٿي. 27 آگسٽ 2015ع جسٽس رٽائرڊ ظفر حسين مرزا جي وفات ٿي
Tuesday, 25 August 2026
SINDH in history today (26th August). By. dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (26th August). Author Dr.DDur Muhammad Pathan& Translator MMumtaz Pathan SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {26th August} and my Good Day Wish.
************ Dr. Pathan wishes you Good Day. [Ego makes heart & mind dirty to extent that values, vision & wisdom lose their reflection, impact & importance for them . With the result that mind refuses to accept love and heart regrets to respect beauty. Come on Dear! Teach us how to get rid of ugly ego and why to own & apply love and beauty with sincerity & trust] جي
آھي من ۾ ڪجه میر، پوء پیار نہ رکندو اتي پیر،
جت هر ڪو عقل ۽ سونھن ۾، سمجھي پاڻ کي سیر،
ات ايندا نفرت ۽ غیر، ھلائڻ حڪم سرت ۽ سونهن تي
************* SINDH IN HISTORY TODAY {26th August} EVENTS: 26th August 1835: The matter of the Navigation of Indus is discussed between Colonel Pottenger and Lieutenant Mackeson. Pottenger is of view that Indus be considered as a ‘beaten road’ for travellers as on each occasion of the boat passing special orders and permission is to be applied to Sindh Government. (Source: Letter No.50 from Pottenger). 1840: Lieutenant Loveday, Assistant Political Agent in Quetta/Balochistan is captured by Brohi Sardars and inform him that his letters to Naseer Khan have irritated them and if attention is not paid to our demands, he can be put to death. (Source: indicated). 1843: The copy of despatch from the Secret Committee of the Government of East India Compay is sent to Charles Napier for his guidance as how to distribute/awrad ‘Prize property’ at Hyderabad. (Source: Letter No.334). 1848: The Collector of Karachi prepares his report about Seth Naomal. It is told that his case was decided by a Military Tribunal on ex-parte statement and without allowing him to put in his defence. Further investigations is being made and Naomal has been given opportunity to put in his defence. (Source: Letter No.959). 1950: ‘Muhajir Tax’ is introduced by the Center and Provinces so as to help resolving their problems relating to financial matters. (Source: Newspapers). 1966: Re-promulgation of FRC in Balochitan creates resentment in political circles. Baloch leaders oppose the action. (Source: ibid). 1971: A.K.Brohi’s O.K for acting as Counsel for Shaikh Mujeeb is appreciated by Internatonal Commission of Jurists. (Source: Newspapers). 1992: Pakistan-Dost [friend]politician [Benazir Bhutto] and Sindh-Dost politician [G.M.Syed], both from Sindh and both Sindhis are facing tough time. Benazir’s Counse l file reply in the court and SATA issues notice to the Sindh Home Secretary and Inspector-General of police to produce G.M.Syed in the court. (Source: Newspapers)
TRANSLATION OF THE POST INTO SINDHI: ***********
SINDH IN HISTORY TODAY {26th August} "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(26 آگسٽ)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ڪجھ واقعا] 26 8.1835: اڄ پاٽينجر هڪ خط سنڌوء جي نيويگيشن واري فرنگي ايجنٽ ليفٽيننٽ ميڪسن Lieutenant Mackeson ٻيو خط ڪمپني حڪومت کي لکيو ته سنڌو ندئ ۾ ڏيهي ٻيڙيون محدود ۽ مخصوص هنڌن/پتڻن تي هلن ٿيون, پر سنڌوء جي وسعت ۽ حيٽيت ايتري آھي جو ان ۾ ٻيڙيون وڏي مفاصلي تائين هلائي سگهجن ٿيون. هاڻي پتڻ رڳو درياه ٽپڻ لاء آھن. [هن جو چوڻ آھي ته عوام ۽ حڪمرانن سنڌو ندئ مان ڀرپور فائدو نه ورتو آھي. جڏهن ته اها سنڌ جو وڏو آبي رستو آھي (معلومات جو ذريعو: پاٽينجر جا خط نمبر نمبر 50 ۽ 51). 26.8.1840: پارڪر جي راڻن فرنگين کي دانھن ڏني ته ميرن اسان کان گذريل ڏهن سالن کان خراج وٺندا اچن ٿا ۽ ان ڪم لاء ھتي پنهنجا عملدار مقرر ڪري رکيا اٿن. انھن عملدارن کي هتان تڙي واپس موڪليو. فرنگين اها دانھن ته نه ورنائي, ويتر پنهنجن نمائندن کي سختئ سان تاڪيد ڪيو ته انھئ مامري ۾ اوهان ڪا مداخلت نه ڪجو. (حوالو: ممبئي سرڪار جي سيڪريٽري ڊبليو آر. موريس جو خط). 26.8.1840: ليفٽيننٽ گورڊن اڄ پنهنجئ سرڪار کي خط لکي خبر ٿو ڏئي ته لس ٻيلي جو ڄام ايسٽ انڊيا ڪمپني حڪومت سان ياري رکڻ ٿو چاهي. (حوالو: اشارو متن ۾ موجود آھي.) 26.8.1847: خيرپور رياست کان سواء باقي سنڌ فرنگين جي قبضي ۾ آھي. مير علي مراد خان جا اتر سنڌ جي پرڳڻن ۾ حصو آھي. ان ڪري شڪارپور جو ڪليڪٽر پنهنجي مراسلي نمبر 119 ذريعي اڄ ڪمشنر کي گذارش ڪئي ته مير علي مراد ۽ اسان جي پرڳڻن جي حدبندي ڪئي وڃي. ياد رهي ته فرنگين مير علي مراد سان حيدرآبادي سابق حڪومت سان بائونڊري, خيرپور رياست جي اتر واري بائونڊري, ۽ ٻين پرڳڻن جي بائونڊرئ جا مامرا 1848 ۾ طئي ڪيا هئا. 26.8.1848: ڪراچي جي ڪليڪٽر اڄ سيٺ نائونمل بابت پنهنجي رپورٽ تيار ڪري ڪمشنر کي ڏياري موڪلي, جنهن ۾ اهو ٻڌايو ويو آهي ته نائونمل کي پنهنجي ڪيس ۾ صفائئ جو موقعو ڪونه ڏنو ويو هو ۽ فوجي ٽربيونل طرفان هن کي پنهنجي بچاء ۾ ڳالهائڻ کان سواء ھن خلاف فيصلو ڏنو هو. وڌيڪ جاچ پڙتال ڪئي پئي وڃي. (حوالو: ڪراچئ جي ڪليڪٽر جو مراسلو نمبر 959). 26.8.1950: اڄ پناهگيرن وڏو جلوس ڪڍي گهر ڪئي ته گهرايو اٿو ته عزت سان اسان جي آبادڪاري به ڪيو. (ذريعو: اخبارون). 26.8.1955: ڪراچئ ۾ ون-يونٽ مخالف سياسي اڳواڻن جي گڏجاڻي ٿي, جيڪا ٻه ڏينھن هلي. هن گڏجاڻئ ۾ ون-يونٽ خلاف محاذ جوڙيو ويو ۽ ان لاء هڪ مشاورتي ڪميٽي جوڙي وئي. هن گڏجاڻئ ۾ شرڪت ڪندڙن ڪن جا نالا آھن: جي. ايم.سيد, حيدر بخش جتوئي, عبدالولي خان, عبدالصمد اچڪزئي, ارباب سڪندر, شيخ عبدالمجيد سنڌي, عبداحفيظ لاکو, قاضي فيض محمد, حفيظ قريشي, غلام محمد لغاري, غلام مصطفا ڀرڳڙي ۽ عبدالحميد جتوئي. { 26 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1824ع شاعر مير حسن علي خان حسن (حيدر آباد). 1910ع انساني خدمتن لاء پاڻ کي وقف ڪندڙ نوبل انعام يافته مدر ٽريسا. 1922ع گلوڪار پرمانند کتري (شڪارپور). 1924ع شاعر گرداس انواڻي (سنڌ / ناگپور). 1938ع شاعر نور سمون (خيرپور گمبوهه). 1956ع شاعر ڊاڪٽر محمد ادريس سومرو آزاد. 1960ع مذهبي اسڪالر ڊاڪٽر حافظ عبدالغني شيخ (لاڙڪاڻو). 1968ع سياسي اڳواڻ غلام قادر ڏاهري. [وڇوڙو]: 2006ع بلوچ قومپرست اڳواڻ نواب اڪبر بگٽي. 2009ع ليکڪ، ڪهاڻيڪار، صحافي ۽ ڪمپيئر حضور بخش آزاد جتوئي.
Monday, 24 August 2026
SINDH in history today (25th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (25th August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
25th August The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY{25th August} and my Good Day Wish.
************* Dr. Pathan wishes you Good Day. [ It is said that the time will come when there will be shadows in place of people. Nobody will be eye and ear and nobody will listen, see and understand sorrows and longings of others. People will not act and behave as they will be, but will love to dance as desired by others and required by others. Love and respect will be there only in books, but not in hearts and minds. Dear! When you unfortunately face such a situation, be, what you are and behave as you are beauty & love, peace & respect.]
اهڙو وقت بہ ايندو يا آيو آھي جو هوندا ماڻهن بدران جت ڪٿ پاڇا,
اکين هوندي نہ ڏسندو ڪوئي ڪنهن جا ڪن نہ سڻندا درد جي ڀاشا,
پنهنجئ چال چلڻ جي بدران ڪي کين نچائي ڪندا وجهندا تماشا,
باز بره جا اڏري ويندا باقي انا ۽ نفرت جا وڃي پوء بچندا باشا,
اهڙو وقت اچي تہ پوء آشا, رکجان تون سرت سونهن سلام ۾.
************* SINDH IN HISTORY TODAY {25th AUGUST} EVENTS: 1839: Colonel Pottenger writes to Officer Commanding at Karachi desiring him to receive one State prisoner by name ‘Sehee Durwesh’ and take necessary steps of transporting him to Bushire and set him at liberty there. The attention of readers is invited to an important point that Colonel Pottenger is in Sindh and Sindh is under rule of Talpurs but, he is using his judicial, political and administrative powers in 1839 much before fall of Miani. (Source: indicated). 1843: The Sindh Governor apprises the Governor-General of the procedure of conducting trial in Sindh. He informs him that in all cases involving capital punishment which called for trial the prisoners were brought before a Military Court of British Officers and it is the best course in the absence of Judicial system in Sindh at present. (Source: indicated). 1939: Some of Sindh Congress leaders and other politicians deplore the decision of the Congress Working Committee and aspiration og the Congress leaders disqualifying Sj. Subhas Chandra Bose’s from being President of Bengal Provincial Congress Committee and being a member of any elective Congress body for three years. (Source: Newspapers). 1946: Politicians express their reaction on the matter of ‘interim Government’. Master Tara Sing, the Akali leader is satisfied to see that this interim Government consists of representatives of some of largest political parties of India. Dr.B.R.Ambrdkar refuses to accept the interim Government as representative of Scheduled Castes, and Gandhi blames that League leaders in reaction against the interim Government have started preaching violence and now violence in Calcutta has erupted because of this. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1946). 1955: Muslim League Parliamentary Party serves Show Cause notice on Mian Jaffar Shah for opposing ‘One-Unit’. (Source: Newspapers). 1977: Ex-Director-General of Health Services Dr. Naseer Shaikh and Ex-Director-General of FSF Masud Mahmood are arrested. Stage is being set to arrest Z.A.Bhutto. (Source: Newspapers).
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
*********** SINDH IN HISTORY TODAY {25th AUGUST} EVENTS: "سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(25 آگسٽ)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق". [ڪجھ واقعا] 25.8.1839: ڪراچئ تي انگريزن جو قبضو ٿي ويو ۽ منوڙو ٻيٽ کسجي ويو ته اسان جي حڪمرانن کي بي بسئ جي بي پاڙي ول وڪوڙي وئي ۽ فرنگين جو اهڙو ته وڌي ويو جو هنن ماڻھن جي ٻڌي ڇوڙي به شروع ڪري ڏني. اڄ ڪرنل پاٽينجر ، ڪراچي جي آفيسر ڪمانڊنگ ڏانهن لکي ٿو ته هن کان هڪ قيدي ’سهي درويش‘ نالي موڪليان ٿو. هن کي هن کي سنڌ ملڪ مان نيڪالي ڏئي بشائير Bushire موڪلي ڇڏيو. (حوالو: پاٽينجر جو خط). 25.8.1839: فرنگين جا ڇڙواڳ فوجي انھن جا اٺ روهڙئ ۽ ان جي ڀرپاسي ٻينن ۽ باغن کي تباه ڪرڻ لڳا ته مير رستم علئ ڏکڻ سنڌ واري فرنگي ايجنٽ جو توجھ ڇڪرايو. راس بيل مير کي لکيو ته اسان جڊيشل ڪورٽون ٺاهينداسين. مير رستم علي ھن سان سهمت نه ٿيو ۽ لکيائينس ته مان گورنر جنرل ڏي پنهنجو نمائيندو موڪلي کيس صورتحال کان واقف ڪندس. راس بيل انھئ ڳاله کان ڊڄي ويو ۽ اڄ مير ڏي خط لکي هيٺيون مٿيون ڳالهيون ٻڌائي کيس ٿڌي ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي. (حوالو: راسبيل جو خط). 25.8.1843: سنڌ جو گورنر نيپيئر سنڌ ۾ مقدمن هلائڻ جي طريقيڪار کان گورنر جنرل کي اڄ آگاهي ڏئي ٿو ته وڏا ڪيس برطانوي آفيسرن جي فوجي عدالت ۾ هلايا وڃن ٿا, ڇو ته هن وقت سنڌ ۾ اسان وارو عدالتي نظام عدم موجود آھي. (حوالو: اشارو متن موجود آھي). 25.8.1843: ڪمپني حڪومت جي گورنر جنرل سنڌ جي گورنر نيپيئر کي لکيو ته سنڌ ۾ آفيم جي سمگلنگ چوٽ چڙھي وئي آھي, ان کي بند ڪر.(حوالو: مراسلو نمبر 32). ان کان سواء گورنر کي هدايت ڪئي وئي ته سنڌ مان "سڪي سازئ" جا ڪارخانا بند ڪراء (حوالو: مراسلو نمبر 1224). 25.8.1858: سنڌ جي ڪمشنر ڪجه وقت اڳ مسٽر پيلئ Pelly کان سنڌ جي مکيه جاگيردار سردارن جي لسٽ ٺھرائي هئي (جيڪا گل حيات ۾ موجود آھي).اڄ جاگيرن جي اسسٽنٽ ڪمشنر سنڌ جي ڪمشنر کي گذارش ڪئي ته انھئ لسٽ تي نظرثاني ڪرائي وڃي. (حوالو: خط نمبر 2124). 25.8.1939: اڄ سنڌ ڪانگريس جي ڪجهه اڳواڻن ڪانگريس ورڪنگ ڪميٽي جي فيصلي کي رد ڪري ڇڏيو جنهن مطابق ڪانگريس پارٽئ سباش چندر بوس کي بنگال جي صوبائي ڪانگريس ڪميٽي جو صدارت تان هٽايو. سنڌ جا ڪانگريسي بي باڪ ۽ باشعور ھئا ۽ سباش چندر بوس جي ڪانگريس مان نيڪالي سٺو سياسي قدم نه پيا سمجهن.(ذريعو: اخبارون). 25.8.1946: هندستان ۾ "عبوري حڪومت" ٺاهڻ واري قدم تي ڪانگريس ۽ مسلم ليگ متضاد موقوف ورتو. گانڌئ مسلم ليگ تي تنقيد ڪندي چيو ته مسلم ليگ طرفان عبوري حڪومت ٺاهڻ خلاف ڪيل احتجاج جي نتيجي ۾ ڪلڪتي ۾ ھندو-مسلم فساد شروع ٿيا. (حوالو: انڊين ائنيوئل رجسٽر, سال 1946, واليوم 2), 25.8.1977: اڄ سابق ڊائريڪٽر جنرل ھيلٿ ڊاڪٽر نصير شيخ ۽ ايف ايس ايف جي اڳوڻي ڊائريڪٽر جنرل مسعود محمود کي گرفتار ڪيو ويو . اهو قدم ذوالفقار علي ڀٽي ڦاسائڻ جي ڪوشش ھو. (ذريعو: اخبارون). 25 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون [جنم ڏينهن]: 1852ع صوفي شاعر پير ميان غلام نبي پنڃل (هالا). 1937ع ليکڪ ڀوڄراڄ وشاڻي (سنڌ / بمبئي). 1952ع شاعر قريشي نعمت الله صابر (شڪارپور). 1955ع ليکڪ الهه بچايو پنهور. 1962ع زرعي ماهر ڊاڪٽر عبدالله آريجو. 1962ع بنگلاديش جي مشهور ناول نگار ۽ شاعره تسليمه نسرين. 1978ع ليکڪ شهزاد عمران (گل مگسي). [وڇوڙو]: 1907ع مذهبي اسڪالر علامه عطاءُ الله فيروزشاهي. 1986ع شاعر درويش سيتائي. 1987ع شاعر استاد زيب سومرو. 1979ع سماج سڌارڪ بلاول شاهه حسيني(ڀٽ شاهه). 1998ع شڪارپور ۾ جنم وٺندڙ اداڪاره ماروي. 2008ع مشهور ترقي پسند شاعر احمد فرا
Sunday, 23 August 2026
SINDH in history today (24th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (24th August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
24th August The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {24th August} and my Good Day Wish.
************* Dr.Pathan wishes you Good Day. [It is the job of so-called literacy in real that is absolute illiteracy, to oppose knowledge, vision & wisdom. It imposes conflict upon knowledge and promote egoism, hatred & discrimination. It dislikes beauty and discourages love of hearts & minds]
اصلئون ڳولھي علم کي، پیو جھل جھیڙي لاء،
نفرت ۽ انا جا انھئ جي،
تن کان نہ مٺا گھٻراء، پاند ڳچئ پاء نڀاء،
سرت ۽ سونھن سلام سان.
************* SINDH IN HISTORY TODAY {24th August} EVENTS: 24th August 1846: The Secretary to Government of Sindh asks Collector of Shikarpur to suspend the question of boundry between Jageers of Mir Muhammad Khan and Ghulam Mustafa Khan till deciding the matter on spot. (Source: Letter No.1218). 1941: The Working Committee of the All-India Muslim League meets in Bombay. M.A.Jinnah informs the committee about his interview with the Viceroy on the constitution of the National Defense Council and the expansion of the Executive Council. He also criticizes some of the members of the Muslim League including the three Premiers [Sir Sikandar Hayat Khan of Punjab, A.K.Fazul Haq of Bengal and Moulvi Syed Muhammad Saadullah of Asam] who joined the Defence Council. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1941). 1946: Reginald Sorensen, a Member of the Parliamentary Delegation to India, in a message to the formation of the Interim Government, congratulates Pandit Jawaharlal Nehru on his success in the formation of his cabinet and expresses regret at M.A.Jinnah’s attitude of non-cooperation. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11,1946). 1948: Indian Muslim migrants’ mob is fired by police at Sahiwal. Five are killed.(Source: Newspapers). This may kindly be noted that in spite of waves of muhajeern’s towards Sindh, not a single event of killing them is recorded in Sindh history. Though, so many processions were taken by them and even Prime Minister’s House was encircled by them for so many times. 1955: Ex-Prime Minister of Pakistan, Muhammad Ali Bogra is appointed as ambassador in U.S.A. (Source: Newspapers). For the sake of General Knowledge, any one should prepare province-wise list of all ambassadors appointed in various countries since creation of Pakistan. 1969: Zahir Shah of Afghanistan declares that his country will support Pathans in their struggle for creation of Pakhtoonistan. (Source: ibid), 1947: Mirza Nasir Ahmad, head of Anjuman Ahmadya, Rabwah, gives his statement before Parliament’s Special Committee. He is cross examined also. (Source: Newspapers). 1977: Returning of PPP in Power will be high-risk for the country, says Mufti Mahmood. (Source: ibid).
TRANSLATION OF THE POST INTO SINDHI:
SINDH in history today (24th August)
1843ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي انگريز عملدار چارلس نيپيئر ۽ ڪمانڊر ان چيف وچ ۾ اختلاف پيدا ٿي ويا، ليفٽيننٽ ڪرنل موسلي خلاف جاچ ڪرڻ ۽ ٻين معاملن تي پيدا ٿيل تڪرار ختم ڪرائڻ لاءِ هندستان جي گورنر جنرل کي مداخلت ڪرڻي پئي، جنهن ٻنهي ڄڻن کي هدايتون جاري ڪيون ته اختلاف فوري طور ختم ڪيا وڃن، واضح رهي ته چارلس نيپيئر جا پنهنجي آفيسرن سان هميشه تڪرار رهيا، ان انگريزن جي اهم آفيسر ميجر آئوٽرام سان پڻ ڪيتري ئي عرصي تائين اختلاف رکيا، جنهن ڪري ميجر آئوٽرام سندس خلاف مختلف اخبارن ۾ آرٽيڪل پڻ لکيا. * 1848ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ جي جج ايڊووڪيٽ جنرل ڪراچي جي ڪليڪٽر کي حڪم جاري ڪيو ته سيٺ نائومل جي حوالي سان انڪوائري ڪرائي وڃي، سيٺ نائومل ميجر آئوٽرام جو دوست هو ۽ هن انگريزن جي سنڌ تي قبضي ۾ وڏي مدد ڪئي، ميجر آئوٽرام سان دوستي سبب چارلس نيپيئر نائومل جي سدائين مخالفت ڪئي، جڏهن ته چارلس نيپيئر سيٺ نائومل خلاف ڪارروائي جي پڻ سفارش ڪئي. 1948ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڀارت مان ايندڙ پناهگيرن مٿان ساهيوال وٽ مڇريل ماڻهن فائرنگ ڪري ڏني، جنهن جي نتيجي ۾ 5 پناهگير قتل ۽ 7 زخمي ٿي پيا، جڏهن ته لڏپلاڻ دوران سنڌ ۾ اهڙو ڪوبه واقعو پيش نه آيو پر سنڌين ڀارت مان ايندڙن کي کاڌ خوراڪ ۽ ڪپڙا فراهم ڪيا. 1955ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان جي اڳوڻي وزيراعظم محمد علي بوگرا کي آمريڪا ۾ سفير مقرر ڪيو ويو، ٻڌايو وڃي ٿو ته ورهاڱي کانپوءِ پاڪستان طرفان ڪنهن به سفير جي هيءَ پهرين مقرري هئي. 1956ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي مير غلام علي ٽالپر ۽ حاجي مولا بخش سومرو ريپبليڪشن پارٽي ۾ شموليت اختيار ڪئي. 1964ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي صدر ايوب خان ڍاڪا ۾ صدارتي چونڊ جي حوالي سان خطاب ڪندي چيو ته مون کي يقين آهي ته مان ئي صدر چونڊيو ويندس. 1969ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي افغانستان جي بادشاهه ظاهر شاهه پختونن جي ڌار وطن پختونستان جي قيام واري جدوجهد جي حمايت جو اعلان ڪيو. 1977ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي مولانا مفتي محمود ان ڳالهه جو اظهار ڪيو ته پيپلزپارٽي جو ٻيهر چونڊجي اچڻ ملڪ ۽ قوم لاءِ خطرناڪ ثابت ٿيندو. اڄوڪي ڏينهن 24 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 24 آگسٽ 1896ع شاعر قادر بخش بشير جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 24 آگسٽ 1929ع فلسطين ۽ پي ايل او جي اڳواڻ ياسر عرفاتجي پيدائش جو ڏينهن آهي. 24 آگسٽ 1953ع ايم آر ڊي تحريڪ جي سرگرم رڪن غلام رسول چانڊيو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 24 آگسٽ 1974ع شاعر، ڪمپيوٽر پروگرامر ۽ سنڌي ٻولي لاء جاکوڙيندڙ علي حسن ملاح جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 24 آگسٽ 1876ع ٽالپر حڪمران مير شير محمد خان ٽالپرجي وفات ٿي. 24 آگسٽ 1889ع مذهبي اسڪالر مولانا گُل محمد شهداد ڪوٽي جي وفات ٿي. 24 آگسٽ 1922ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد ابراهيم لغاري جو انتقال ٿيو. 24 آگسٽ 1947ع مذهبي اسڪالر مولانا قمرالدين مهيسر جو انتقال ٿيو. 24 آگسٽ 1974ع سياستدان ۽ سنڌ جو اڳوڻو وزير اعلى پيرزادو عبدالستارلاڏاڻو ڪري ويو. 24 آگسٽ 1977ع شاعر جمن هالو لاڏاڻو ڪري ويو. 24 آگسٽ 2005ع اداڪار جمشيد انصاري جي وفات ٿي
Saturday, 22 August 2026
SINDH in history today (23rd August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (23rd August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
23rd August The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {23rd August} and my Good Day Wish. *************
Dr. Pathan wishes you Good Day. [Dear you are more beautiful than this beautiful universe. Witness its waiting for you. Rainbow has less colours than your colourful personality. You are higher than high mountains. The flow of your love & beauty is more strong and speedy than flow of lakes and rivers. Dear! Don't hide, but add your beauty & love and vision & wisdom in this world and make it more wonderful & beautiful, please]
تنهنجون سوچون انڊلٺ ريکا پر لوچون پوء ڇو تنهنجون ماٺيون ۽ مدهوش؟
گهاگهر بن شل گهري پئين دل سان تار ندئ منجھ ڀل اها ڏسي تنهنجو جوش,
دل ۽ دنيا ۽ ھئ ڌرتي پل پل طلبن تانگهن تنهنجي سونهن سندو آغوش,
پنهنجو روپ نہ ڪر روپوش, ڪر ظاهر سندرتا سرت ۽ سلام سان.
************* SINDH IN HISTORY TODAY {23rd AUGUST} EVENTS: 1838: Colonel Pottenger is asked by his Government to purchase and store grain crops at Larkana. (Source: letter of 23rd of August 1838). 1918: The Chief of the General Staff, India reports that several [ Sindhi] employees of J.T. Chainrai & Co [of Sindhworki] from Tenerife & Panama had been bound over for spreading alarmist pro-enemy rumors. (Source: ‘Source-Material on Sindh workis’, compiled by Gul Hayat Institute). 1933: There is a debate on the clause regarding representation of labour Unions, Merchants etc in the Karachi Municipality. Baskhale proposes amendment seeking to remove the clause restricting the election of a representative of registered unions, to labourers and asks that instead of 2 seats, 3 should be reserved for, and this should be nomination. Jamshed Mehta taking part in debate says that he was President of the Federation of Labour Unions in Karachi, and it was he who had suggested restriction in order to give the labour an opportunity to be represented by an actual working men. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1933). 1936: Prices of almost all States meet the Viceroy of India to have final talks on the Federal Plan. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1939). 1947: Khan Abdul Qayoom Khan and his cabinet take over oath in NWFP. (Source: Newspapers). 1955: ‘One-Unit’ bill is presented in the Constituent Assembly of Pakistan (Source: ibid). 1976: Islamabad University is renamed as ‘Quaid-i-Azam University’ (Source: ibid)
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
*********** SINDH IN HISTORY TODAY {23rd AUGUST} . [ڪجھ واقعا] 23.8.1838: انگريزن جي افغانستان تي نظر آھي. هو مڪمل فوجي تيارئ سان اوڏانھن وڃڻ گهرن پيا. سنڌ جي مختلف شهرن کان گذرڻ وقت, هنن اناج,گاه ۽ اٺ خريد ڪيو. اڄ ڪرنل پاٽينجر کي پنهنجي سرڪار هدايت ٿي ڪري ته لاڙڪاڻو ۾ ميرن ۽ دوڪاندارن کان اناج خريد ڪري ڪٺو ڪري. (حوالو: ڪمپني حڪومت جو مراسلو مورخه 23 آگسٽ 1838). 23.8.1856: سنڌ تي قبضي ڪرڻ کان اڳ ئي انگريزن سنڌ جي مختلف پرڳڻن ۽ رستن جا نقشا ٺاهڻ شروع ڪيا هئا. پوء جڏهن هو حاڪم ٿيا ته انھن سروي Survey ڪرائڻ تي خاص توجه ڏنو. اڄ اپر سنڌ جي ڪليڪٽر لاڙڪاڻي ڊويزن جي روينيو سيٽلمينٽ, سروي ۽ حدن جي رپورٽ ڪمشنر ڏانھن ڏياري موڪلي. اها سروي لفٽيننٽ فورڊ نالي انگريز عملدار ڪئي هئي. (حوالو: اپر سنڌ جي ڪليڪٽر جو مراسلو نمبر 313). 23.8.1918: اڄ چيف آف جنرل اسٽاف انڊيا رپورٽ ۾ لکيو/چيو ته سنڌ ورڪي جيڪي ڏيساور ۾ واپار ڪن ٿا, سي اتي برطانيه جي مفادن خلاف ڪم ٿا ڪن. هن لکيو ته جي. ٽي. چئنراء جا ڪيترائي [سنڌي] ملازم پاناما ۾ ملڪ-دشمن پروپئگنڊا ڪن ٿا. (ذريعو: ‘ سنڌ ورڪيز تي’ مرتب ڪيل گل حيات انسٽيٽيوٽ طرفان مواد). 23.8.1933: اڄ به ممبئي ليجسليٽو ڪائونسل ۾ “ڪراچي ميونسپالٽي ائڪٽ“ ۾ تريميم آڻڻ تي بحث ھليو. غير سنڌي ميمبرن بحث ۾ حصو وٺندي چيو ته رجسٽرڊ مزدور يونئينس کي چونڊن ۾ حصو وٺڻ ۽ پنھنجي طرفان ٻه ميمبر چونڊڻ جو حصو ڏجي. ممبئي ليجسليٽو ڪائونسل جي ڪارواين جو رڪارڊ سنڌ ۾ ڪونهي. انگريز سرڪار India in Parliament جي نالي سان هر سال ڪتاب ڇپرائيندي هئي. ان ۾ انڊين ليجسليٽو ڪائوونسل ۽ ممبئي ليجسليٽو ڪائونسل جا مڪمل ڪاروايون ڏنيون وينديون. محقق لاء اهي ڪتاب وڏي اهميت رکن ٿا. انھن جو مڪمل سيٽ دهلئ جي آرڪائيوز ۾ موجود آھي. گل حيات ۾ سنڌ سان لاڳاپيل ڪاروايون چڱي خاصي تعداد ۾ موجود آھن. 23.8.1936: "انڊيا ايڪٽ آف 1936" هندستان سان لاڳو ٿيو. ان بعد مسئلو پيدا ٿيو انڊيا جي وفاق جي ڪهڙي نوعيت هجڻ گهرجي. انھئ مامري تي ڳالھ ٻوله ڪرڻ لاء اڄ ھندستان جي سمورين آزاد رياستن جا والي وائسراء سان مليا.(حوالو: ڇهماهي انگريزي رسالو "انڊين ائنيوئل رجسٽر" ، سال1939 ۽ واليوم 2). 23.8.1955: ‘ون يونٽ’ بل پاڪستان جي آئين ساز اسيمبلي ۾ پيش ڪيو ويو 23.8.1976: اڄ “اسلام آباد يونيورسٽيءَ“ کي ’قائد اعظم يونيورسٽي‘ جو نالو ڏنو ويو. {23 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1943ع اسڪالر ڊاڪٽر محمد لائق زرداري. 1945ع اداڪار تيجڀان ڪرپلاڻي (ٽنڊو محمد خان / جئپور). 1946ع سماج سڌارڪ محمد ملوڪ انڙ. 1967ع شاعره رخسانه پريت. [وڇوڙو]: 1623ع صوفي شاعر شاه ڪريم بلڙي. 1798ع ٺٽي جي اڳوڻو گورنر غلام علي نظاماڻي۔ 1972ع شاعر انور علي شاهه (چڪ). 1987ع ڪهاڻيڪار، مضمون نگار ۽ مترجم فضل احمد بچاڻي. 1992ع شاعر سليم هالائي. 2010ع شاعر اختر لڪياري
Friday, 21 August 2026
SINDH in history today (22nd August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (22nd August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
Dr. Pathan wishes you Good Day. [ Everything changes and everything fades: Either it is day and night, or love and beauty. Avail opportunities and don't miss chances. It is vision and it is wisdom. If you are encircled with sorrows & worries, don't worry. They are not everlasting. If you are in love, try to avail it before it fades. If you are capable to do anything , do what you can do before time and circumstances are changed. Keep in mind that at anytime anything can change and anything can happen. Nothing is to remain same.]
نہ ئي سدا رات رهي نہ ئي سدا رهندا سور,
مند مٽجي ماڻھون مٽجن ۽ پيا مٽجن پور,
مٽجي سگهن ٿا جي محبت ۾ رهيا مخمور
مٽجي وڃن ماڻھن جا گهمنڊ ۽ گهڻا غرور,
مطلب مقصد ڪري مٽجن ماڻهن جا شعور,
وٺ مٽجڻ کان اڳ سرور, سونهن سلام جا
SINDH IN HISTORY TODAY (22nd AUGUST) 22nd August BIRTH DATES Ghulam Qadir ‘Shahbaz’ (Jamshoro/Poet/1925), Moula Bux ‘Qasir’ (Garhi Yaseen/Poet/1932), Kalpna Parsani (Mombai/Artist/1958), Mukhtyar ‘Naz’ (Kandhkot/Poet/1962), Khoonchand Shahani (Hyderabad > Baroda/Writer/1963), ‘Saghar’ Muhammad Hussain Mahar (Ruk/Poet/1969), Ahmad Khan Samo (Salih Samo/Poet/1975). DEATH DATES Abu Ishaq Ibrahim Sindhi Moosli (Judge/1213), Noor Muhammad Lakhr (Chakro/Politician/1937), Moulana Obedullall Sindhi (Religious Scholar, Freedom Fighter & Founder of Jamna Birbda Sindh Saghar Party/1944), Moulana Shafi Muhammad Masjdi (Sodhari/Religious Scholar/1944), Moulana Ahmad (Hala/Religious Scholar/1956). EVENTS 1933: Tolani and Jamshed Mehta proposed the amendment in Karachi Municipality Act so Sikh community be give representation. Tolani asks for two seats and Jamshed Mehta proposed one seat in the Municipality. Miran Muhammad Shah, Mir Muhammad Baloch and Ghulam Hussain Hidayatullah oppose the amendment. Hence it is rejected. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1933). 1961: Pakistan closes down it two Consulates at Jalalabad and Kandhar. (Source: Newspapers). 1965 :” Indian Prime Minister Shastri warns Pakistan that ‘India will strike back if Pakistan’s aggression continue in Kashmir’. (Source: ibid). 1969: Descration of Al-Aqsa Masjid is resented throughout Pakistan (Source: ibid). 1972: Princely rule in Gilgit and Baltistan is abolished by the Pakistan Government. (Source: ibid).
TRANSLATION OF THE POST INTO SINDHI: SINDH HISTORY (22nd August) By: Dr. Pathan 1849ع ۾ انگريزن جي سنڌ تي مڪمل قبضي باوجود حڪومت کي سخت مشڪلاتن کي منهن ڏيڻو پيو، سنڌ جي ماڻهن انگريز حڪومت خلاف پهرئين ڏينهن کان ئي جدوجهد شروع ڪري ڇڏي، سخت مشڪلاتن سبب انگريزن ڪراچي جي ڪيمپ بازار کي غير محفوظ سمجهيو، اڄوڪي تاريخ تي بمبئي حڪومت سنڌ جي ڪمشنر کي هدايتون ڪيون ته اتي وڌيڪ پوليس دستا مقرر ڪيا وڃن پر سنڌ جي ڪمشنر بمبئي جي گورنر کي ٻڌايو ته سنڌ سرڪار وٽ ايترا فنڊ ناهن جو وڌيڪ فورس مقرر ڪري سگهجي. 1933ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي جمشيد مهتا ۽ تولاڻي ڪراچي ميونسپالٽي ايڪٽ ۾ ترميمون تجويز ڪيون، جنهن ۾ چيو ويو هو ته ڪراچي ميونسپالٽي ۾ سکن کي به نمائندگي ڏني وڃي، تولاڻي 2 سيٽون ۽ جمشيد مهتا سکن لاءِ هڪ سيٽ رکڻ جو مطالبو ڪيو، جڏهن ته ميران محمد شاهه، مير محمد بلوچ ۽ غلام حسين هدايت الله انهن ترميمن جي مخالفت ڪري ڇڏي، جنهن ڪري اهي ترميمون رد ٿي ويون. 1961ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان افغانستان سان ڇڪتاڻ سبب جلال آباد ۽ قنڌار ۾ پنهنجا قونصل خانا بند ڪري ڇڏيا. 1965ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي والاريل ڪشمير ۾ ڀارتي فوج جا 116 اهلڪار مارجي ويا، جنهن تي ڀارت سخت احتجاج ڪيو، ڀارتي وزيراعظم شاستري اهو الزام پاڪستان تي لڳايو ۽ پاڪستان کي ڌمڪي ڏني ته هو پاڪستان تي حملو ڪري سگهن ٿا، واضح رهي ته انهيءَ واقعي کانپوءِ اڳتي هلي ٻنهي ملڪن وچ ۾ جنگ لڳي وئي. 1972ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان حڪومت گلگت ۽ بلتستان ۾ پراڻي دور کان هلندڙ شاهي روايتن کي ختم ڪري ڇڏيو. 1998ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان ۾ آمريڪي ميزائل ڪرڻ جو غلط اطلاع ڏيندڙ آءِ بي سربراهه چوڌري منظور کي عهدي تان هٽايو ويو، جڏهن ته سرحد (ڪي پي ڪي) جي چيف سيڪريٽري رستم محمد کي به بدلي ڪيو ويو. ٻنهي عملدارن اطلاع ڏنو هو ته آمريڪا جو ميزائل پاڪستان ۾ ڪريو آهي، جنهن تي پاڪستان آمريڪي عملدار کي طلب ڪري احتجاج ڪيو هو، بعد ۾ جاچ ڪرڻ تي خبر پئي ته آمريڪا جو ڪوبه ميزائل پاڪستان جي علائقي ۾ نه ڪريو آهي.اڄوڪي ڏينهن 22 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 22 آگسٽ 1906ع شاعر غلام قادر شهباز (ڄامشورو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1925ع اردو جي ناليواري ليکڪ، افسانا نگار ۽ اسڪالر اشفاق احمد جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1932ع شاعر مولا بخش قاصر (ڳڙهي ياسين) جي پيدائش جو ڏينهن آهي.
22 آگسٽ 1943ع ليکڪ امير احمد ڇڄڙو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1962ع شاعر مختيار ناز (ڪنڌ ڪوٽ) جو جنم ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1963ع صحافي خوبچند شاهاڻي (بڙودا) جو جنم ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1966ع صحافي اقبال چنا (شهدادڪوٽ) جو جنم ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1967ع سنڌي ڪمپيوٽنگ لاء ڪم ڪندڙ ڪمپيوٽر انجنيئر اياز شاهه جو جنم ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1969ع شاعر ساگر محمد حسين مهر (چڪ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1975ع شاعر احمد خان (مسڪين سمون) ٽنڊو الهيار جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 22 آگسٽ 1858ع آزاديءَ جي متوالي روپلو ڪولهي جي شهادت جو ڏينهن آهي. 22 آگسٽ 1937ع سماج سڌارڪ، سياستدان ۽ نور محمد هاء اسڪول جي باني نور محمد لاکير جي وفات ٿي. 22 آگسٽ 1944ع امام انقلا، آزادي جي تحريڪ جي اڳواڻ ۽ مذهبي اسڪالر مولانا عبيد الله سنڌي جو لاڏاڻو ٿيو. 22 آگسٽ 1944ع مذهبي اسڪالر مولانا شفيع محمد مسجدي جي وفات ٿي. 22 آگسٽ 1956ع مذهبي اسڪالر مولانا احمد هالائي جي وفات ٿي. 22 آگسٽ 2017ع سنڌي ادب ۾ خاص مقام رکندڙ ڊاڪٽر شمس الدين عرساڻي جي وفات ٿي. 22 آگسٽ 2017ع عوامي آواز اخبار جو مينيجنگ ايڊيٽر، صحافي ۽ کاٻي ڌر جو سياستدان ڊاڪٽر خير محمد جوڻو دل جي دوري سبب انتقال ڪري ويو
Thursday, 20 August 2026
SINDH in history today (21st August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
SINDH in history today (21st August). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years] Sindh [ including Pakistan] in history today Chronological Selection of Events from two Centuries of Sindh History, Birth & Death dates of Luminaries of Sindh and Good Day Wish by Dr. Pathan founder Gulhayat Amina Institute.
Dr. Pathan wishes you Good Day. [ Whatsoever consequences be, but I can't leave your door. Because, I can't abandon everlasting beauty & peace, that is available only and only there. Dear I am on way to my destination. It is deep sea of sorrows & longings. So what? If I am not reaching at my destination, wreck of ship of my hope and sacrifice will narrate story of my love, sincerity and dedication for you.]
ڪن ٻيڙا ساڙيا ڪن جا ٻيڙا ٻڏا پر ڪيئون نہ
تنهنجي بره کان بس,
مارين جيارين تارين ٻوڙين اهو تان تنهنجي جانب آھي سڀ وس,
ڀلا تون کڻي ڏس, تہ وڃئون ڪاڏي سندء سونهن سلام سواء؟
SINDH IN HISTORY TODAY (21st AUGUST) 21st August BIRTH DATES Kumari Sarswati Advani (Hyderabad/educationist/1906), Faqir Sultan Mahar (Rustam/Folklore Poet/1907), Sajandas Jhatomal Vatnani (Social worker/1908), Rochiram Parchandani (Mithi/Hari Leader/1928), Abdul Karim Pali (Atta Muhammad Pali/Poet & Politician/1940), Allah Rakhio Naeem (Lakho Pir/Journalist/1944), Sunil Hashmatrai Advani (Mumbai/Artist/1956), Syed Gul Muhammad Shah Bukhari (Bakho Siyal/Poet, writer & founder of Seerat Library/1960), Aziz Soomro (Haji Ibrahim Rind/Journalist/1067), Abdul Majeed Khati (Sanjarpur/Artist/1958) DEATH DATES Dayaram Jethmal (Karachi/ founder D.J. Sindh College/1887), Dr.Qurban Jhatyal (Social worker & writer/2012). EVENTS 1849: The Government of Bombay communicates to Sindh Commissioner that fined any suitable post for Seth Naumal, ex-Kardar of Karachi, and if it was not possible the Governor would confer on him 1,000 big has of land, it being understood that the grant was for his life time only and arrangements be made to provide water for cultivation. (Source: Letter No.7683). 1927: The Khilafat Conference in Calcutta presided over by Moulana Muhammad Ali and attended by Sindh leaders of Khilafat urges mutual toleration between Hindus and Muslims regarding religious matters and work for the liberation of the Motherland. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1927). 1933: Taking part in the debate on the amendment moved by Dr.M.L.Dixit for having common and not separate electorate in various corporations, Shahnawaz Khan Bhutto opposes the move, today, in the Bombay Legislative Council. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1933). 1947: Hyderabad Dakhan announces its independent status. (Source: Newspapers). 1957: West Pakistan cabinet decides to dispose of Ghulam Muhammad Barrage land as soon as possible. (Source: ibid). 1971: Mahmmod-ul-Haq Usmani, Secretary General of the National Awami Party is arrested. (Source: ‘Source-Material on NAP’, compiled by Gul Hayat Amina Institute).
SINDHI TRANSLATION OF THE POST:
( 21 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) ************* توجه طلب واقعا *************** 21.8.1808: ڪئپٽن ڊيوڊ سيلٽن Captain David Selton فرنگين جو مسقط ۾ ريزيڊنٽ ھئو. هو سنڌ ۾ آيو ۽ اڄ لکي ٿو ته مير فتح علي خان فرانسين کي سنڌ جي بندرن جي استعمال ڪرڻ جي ان شرط تي اجازت ڏيڻ لاء تيار آھي ته فرانسي سنڌ جي حڪمرانن کي افغانستان جي داداگيرئ کي منھن ڏيڻ ۾ مدد ڪن ته جيئن افغانستان کي ٽوڙي سگهجي. (حوالو: "سنڌ ۽ برطانيه جا تجارتي لاڳاپا"- ويب تي رکيل ڊاڪٽر درمحمد جو انگريزي ڪتاب). 21.8.1841: اڄ آئوٽرام خط ذريعي پنهنجئ سرڪار کي اطلاع ڏنو ته شڪارپور ۾ مختلف ميرن جون پتيون آھن. پر مون کي يقين آھي ته اهي مير شڪارپور اسان جي حوالي ڪندا, جيڪڏهن انھن کي شڪارپور جي اپت مان پنجين پتي ڏيڻ جو يقين ڏبو. هو وڌيڪ لکي ٿو ته نئين معاهدي بابت جيترا آھن مير اوتريون آھن ڳالهيون. پر مان پر اميد آھيان ته سڀني کي متفق ڪري ويندس. (حوالو: آئوٽرام جو خط). 21.8.1849: اڄ ممبئي حڪومت سنڌ جي ڪمشنر کي لکيو ته ڪراچي جي اڳوڻي ڪاردار سييٺ نائومل لاءِ ڪا مناسب نوڪري ڳوليو. وڏي سرڪار 1،000 بيگا زمين کيس زندگئ ڀر لاء بخشيش ڪندي, ان زمين جي پوکيءَ راهئ لاءِ پاڻي فراهم ڪرڻ لاء اهتمام اوهان کي ڪرڻو پوندو. (حوالو: مراسلو نمبر 7683). ياد رهي ته سيٺ نائونمل هوتچند انگريزن جي سنڌ تي قبضي ڪرڻ کان اڳ وڏي مدد ڪئي هئي. انھن لاء اٺ خريد ڪيائين, اناج ۽ گاه خريد ڪيائين ۽ ضرورت وقت ڏوڪڙ ڏنائين. پر, نيپئر هن کي پريشان ۽ تنگ ڪيو. ليڪن حالتن هن جو وارو ورايو. 21.8.1855: اڄ جاگيرن واري اسسٽنٽ ڪمشنر جوهي ۽ دادو تعلقن جي جاگيردارن جي لسٽ ٺاهي ڪمشنر ڏانھن موڪلي. (حوالو: اسسٽنٽ ڪمشنر جو مراسلو نمبر 12). 21.8.1927: اڄ ڪلڪتي ۾ آل انڊيا خلافت ڪانفرنس ٿي, جنهن جي صدارت مولانا محمد علي ڪئي. سنڌ جي مشھور خلافتي اڳواڻن ان ۾ شرڪت ڪئي. هن ڪانفرنس ۾ هندن ۽ مسلمانن جي وچ ۾ مذهبي معاملن بابت گڏيل رواداري ۽ مادر وطن جي آزادي لاءِ گڏجي جدوجهد ڪرڻ بابت ٺھراء پاس ڪيو ويو. (حوالو: انڊين ائنيوئل رجسٽر ، سال1927 ۽ واليوم 2). 21.8.1933: ممبئي ليجسليٽو ڪائونسل ۾ ڊاڪٽر ايم ايل ڊيڪزٽ Dr.Mac.Laager.Dixit طرفان چونڊڻ وارو ترميمي بل ٿيو هو ته چونڊون گڏيل طريقي سان ٿين ۽ انھن لاء مذھبي بنياد تي الڳ حلقا نه ٺاهيا وڃن. اڄ ان تي بحث دوران شاهنواز خان ڀٽي انھئ ترميم جي مخالفت ڪئي. (حوالو: انڊين ائينيول سالياني رجسٽر ، وال -11 ، سال 1933). 21.8.1957: ويسٽ پاڪستان ڪابينا فيصلو ڪيو ته غلام محمد بئراج جي زمين جلد کان جلد گهرندڙن کي ڏني وڃي. (معلومات جو ذريعو: اخبارون) *************** { 21 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون} *************** [جنم ڏينهن]: 1906ع ماهر تعليم ڪماري سرسوتي (حيدر آباد). 1907ع شاعر فقير سلطان مهر (رستم). 1908ع سماجي ورڪر سجنداس جهاٽومل واٽواڻي. 1928ع سياستدان روچيرام پيرچنداڻي (مٺي). 1936ع ڪهاڻيڪاره اندرا واسواڻي(ميرپور خاص / آديپور). 1940ع شاعر ۽ سياستدان خانصاحب عبدالڪريم پلي. 1944ع صحافي الهه رکيو نعيم. 1956ع اداڪار سنيل آڏواڻي (بمبئي). 1960ع ليکڪ سيد گل محمد شاهه بخاري. 1967ع صحافي عزيز سومرو. [وڇوڙو]: 1887ع سماج سڌارڪ ۽ ڊي جي ڪاليج ڪراچئ جو باني ڏيارام ڄيٺمل. 1961ع تعليمي ماهر جيوت رام ماٽائي. 2007ع اردو جي نامياري ليکڪا، ناول نگار ۽ صحافي قرت العين حيدر. 2012ع شاعر، ليکڪ، سماجي اڳواڻ ۽ صحافي ڊاڪٽر قربان علي جهتيال
Wednesday, 19 August 2026
SINDH in history today (20th August). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz
Author Dr.Pathan & Translator his son Mumtaz Ali.
SINDH (including Pakistan) in history today. 20th August.
The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan since the last forty years]
**
Sindh [ including Pakistan] in history today Chronological Selection of Events from two Centuries of Sindh History, Birth & Death dates of Luminaries of Sindh and Good Day Wish by Dr. Pathan founder Gulhayat Amina Institute.
Dr. Pathan wishes you Good Day.
[Everybody has to witness darkness during most of nights and darkness of conditions, brightness of day time and brightness of hope and trust. He/She has to be influenced accordingly. But, people having vision & wisdom of human love & respect full of sincerity, dedication and sacrifice, in their minds & hearts cannot be affected by any darkness or impressed by any brightness.They only witness, propagate and promote beauty & peace ]
ڪي ئي ڪاریون ایندیون راتیون، ڪي ئي اجرا ایندا ڏینھن،
جي دلیون رنگیون سندء نینھن، تن لاء فرق نہ ڏینھن ۽ رات جو
**************
SINDH IN HISTORY TODAY {20th AUGUST}
EVENTS:
1838: The Government of India asks Colonel Pottenger to apprise it of result of his negotiations with Sindh Rulers and suggest the Government the best mode of transmitting troops to Sindh and what extent of transport would be obtained either at mouth of Indus or at Thatta. (Source: Letter No.143).
1839: In his minutes, the Governor-General of India records his views about army of Indus and its political prospects.(Source: indicated).
1919: It is the victory of the Allies, but our Upper Class is running and rushing to congratulate Government! Udernomal Kauromal (Vice President of the Taluka Local Board Jamesabad), Mukhi Ganoomal ( of Jamesabad) and Parsaram Banbumal ( of Jamesabad) send the message of congratulation to the Government of Bombay. (Source: The Sindh Official Gazette).
1921: Aman Sabha is formed at Rohri to support Government and combat Non-Co-Operation Movement launched by the Sindh Khilafat and Congress. Syed Ali Akbar Shah is elected President. Whereas Pleader Hassanand, Seth Chandiram and Radha Kirshan are elected as Vice President, General Secretary and Treasurer respectively (Source: The Daily Gazette).
1923: Lalchand Amardinomal Jagtiani started conducting classes on the life, achievements and poetry of Shah Abdul Latif Bhitai. Arrangement is made in the Night School of Preem Mandli of Karachi (Source: The Daily Gazette).
1972: Council Muslim League terms ‘Simla Agreement’ as set back to the ideology of Pakistan (Source: Newspapers).
TRANSLATIN OF THE POST INTO SINDHI:
"سنڌ جي ڪمال ۽ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(20 آگسٽ)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق".
[ڪجھ واقعا]
20.8.1838:
ڪمپني سرڪار اڄ ڪرنل پاٽينجر کان معلوم ڪيو ته هن جي سنڌ جي حڪمرانن سان ڳالهين جو ڪهڙو نتيجو نڪتو ۽ فرنگي فوج سنڌ ڏانهن موڪلڻ جو بهترين طريقو ڪهڙو هوندو ۽ سنڌوندئ جي ڇوڙ ۽ ٺٽي کان انھئ جي سامان ڍوئڻ جو ڪهڙو بندوبست ٿي سگهي ٿو. (حوالو: ڪمپني سرڪار جو مراسلو نمبر 43).
20.8.1839:
ڪمپني حڪومت جي گورنر جنرل پنهنجي منٽس Minutes ۾ سنڌو ۾ فوج پهچائڻ, رکڻ ۽ ان جي سياسي امڪانن بابت پنهنجا ويچار رڪارڊ ڪيا. [فرنگين جي اها انتظامي روايت هوندي هئي ته هو جيڪو به فوجي يا سياسي قدم کڻندا هئا ته اهي رڪارڊ تي رکندا هئا.]
20.8.1841:
ڪمپني حڪومت جو گورنر جنرل اڄ “سيڪريٽ ڪميٽئ" کي لکي ٻڌائي ٿو ته مير شير محمد خان اسان جي آئوٽرام سان معاهدو ڪيو آھي ته هو سنڌ ۾ فوج رکڻ لاء اسان کي ساليانو پنجاه هزار رپيا خراج ڏيندو ۽ پرڳڻن بابت حيدرآبادي ميرن سان مامرا اسان جي پوليٽيڪل ايجنٽ جي فيصلن جي روشنئ ۾ حل ڪندو. (حوالو: مراسلو نمبر 64).
20.8.1919:
اتحادين جي فتح ٿي ۽ ترڪئ کي شڪست آئي ته سنڌ جي سرڪاري ۽ درٻاري ماڻھن جو مڪو مچي ويو. هنن تارون ڪري فرنگي سرڪار کي مباڪن مٿان مبارڪون ڏنيون. اڄ جن سرڪار کي مباڪباد جون تارون موڪليون، اهي آھن: اڏيرومل ڪوڙومل (تعلقي لوڪل بورڊ جيمس آباد جو نائب صدر) ، مکي گنومل (جيمس آباد) ۽ پرسارم بنبومل (جيمس آباد). (ذريعو: دي سنڌ آفيشل گزٽ).
20.8.1921:
اڄ روهڙئ ۾ سرڪار-پرست سياسي پارٽي "امن سڀا" قائم ڪئي وئي. امن سڀا ان ڪري قائم ڪئي وئي ته جيئن خلافت ۽ ڪانگريس پاران شروع ٿيندڙ عدم تعاون تحريڪ کي روڪي سگهجي ۽ عوام کي سرڪار خلاف هلندڙ تحريڪن کان پري رکجي. سيد علي اڪبر شاهه کي امن سڀا جو صدر چونڊجي ويو, جڏهن ته وڪيل هاسانند ، سيٺ چنديرام ۽ راڌا ڪرشن کي بالترتیب نائب صدر ، جنرل سيڪريٽري ۽ خزانچي طور چونڊيو ويندو آهي. (حوالو: ڊيلي گزيٽ).
20.8.1923:
لالچند امرڏنيمل جڳتياڻي شاه عبداللطيف ڀٽائي جي زندگي ۽ شاعرئ تي ڪلاس وٺڻ شروع جو آغاز ڪيو. ڪراچي جي پريم منڊلي جي نائيٽ اسڪول ۾ انھن ڪلاسن جو انتظام ڪيو ويو. هن ڪيترو عرصو اهي ڪلاس ورتا. (حوالو: ڊيلي گزيٽ اخبار).
20.8.1972:
اڄ ڪائونسل مسلم ليگ ”شمله معاهدي“ کي نظريه پاڪستان خلاف هڪ سازش قرار ڏيندي, ان تي سخت تنقيد ڪئي. (حوالو: اخبارون)
{ 20 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون}
[جنم ڏينهن]:
1924ع شاعر شاهه محمد عجب.
1933ع اسڪالر ڊاڪٽر مدد علي قادري.
1933ع اديب، شاعر، محقق ۽ نقاد رشيد ڀٽي. 1933ع لطيف جي راڳي غلام حيدر نظاماڻي.
1942ع اداڪار موتي ڪلواڻي (بڙودا).
1945ع راڳي اشرف علي ٻرڙو(قنبر).
1952ع سياسي ورڪر شمس الدين قاضي.
1956ع شاعر خادم علي مشاهد.
1960ع شاعر نواز سومرو.
1966ع شاعر حقير رند.
1970ع شاعر غلام شبير ڏيپر.
1974ع شاعر امداد بخاري (سجاول).
1976ع صحافي ياسين مشوري.
[وڇوڙو]:
1890ع صوفي شاعر سيد حزب الله شاهه مسڪين تخت ڌڻي.
1895ع سماج سڌارڪ ۽ سنڌ مدرسي جي باني حسن علي آفندي.
1988ع سياستدان، سماجي ۽ مذهبي شخصيت ارباب الهجڙيو.
Subscribe to:
Posts (Atom)















