Tuesday, 23 September 2025

SINDH in history today (24t September). By. Dr.Pathan

SINDH (including Pakistan) in history today {24th September}. By. Dr.Pathan Dr.Dur Muhammad Pathan Dr.Dur Muhammad Pathan Founder at Gul Hayat Institute September 23, 2025 The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (24th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Dr.Pathan wishes you Good Day. TRANSLATION: [Though, living in the Global village with all facilities of fast communication on our disposal, in spite of that we are at longest distance and we are not in reach of each other. Matter of priorities & problems, interests & ego has created that distance and we are adding differences in it. Therefore, love & beauty, peace & sincerity have lost value and importance for us] تان جو رھون پرین پیرانڌئ، پوء بہ پھچڻ کان گھٹو پري، جنهن بنا ساعت ڪانہ سري, تن کي پر پتو ناھي پیار جو. ************* EVENTS: 1851: Prior to the occupation of Sindh by East Imdia Company, Colonel Pottenger, Political Agent played key role like wise in early days of British Govt. Major John Jacob helped government in keeping the border of Sindh Frintier safe and protected with gunand gold. Bugtis, Jakhranis, Domkis and other Baloch tribes gave him tough time also. Some of them are made prisioners and vide Letter No.199, the Commissioner takes decision that these prisioners be confined in Ahmadnagar Jail. 1922: Sindh has wonder history of Freedom Movement. A beautiful and young lady of 25 years, Kirshna is on propeganda tour and runover by a train and is crushed to death. The Great Cause always demands Great Sacrifice. 1940: TheCourt probing the causes of Masijid Manzalgah dispute records statements and evidences in Karachi. 1948: Pakistan and Sindh governments create understanding on matter related to refugees and there are nomore differences on the subject. 1949: Retal price of the wheat per 40 K.G is fixed at Rs 6 and 4 Anna. 1954: Mr. Iftikhar Hussain Mamdot is sworn in asGovernor of Sindh. He was previously dismissed as Chief Minister of Punjab. 1955: It is announced in Washington, Delhi and Karachi that as per agreement on the Canal Waters dispute from April 1 to September 30, 1955, & after taking into account Pakistan's ability to transfer waters in replacement from the Western Rivers establishes ad hoc amounts for additional canal withdrawals by India from the three Eastern Rivers (Ravi, Beas & Sutlej) during the period covered by the agreement. 1956: The Refugees' Transit Camp is closed by the Punjab Government 1966: Z.A. Bhutto reaches Karachi after quitting the ministry. He is accorded warm welcome by the people-an example in the history of Karachi. 1988: General (retd.) Rahimuddin Khan is named Sindh Governor. Mir Zafarullah Khan Jamali is named caretaker chief minister of Balochistan. 1992: President & Army Chief meet. Military courts being set up to try the culprits in Sindh. Vice-Chairman, MQM, SalimShahzad is arrested. FIR registered also against Altaf Hussain. 1995: Twenty people are killed & many others wounded as violence paralyses Karachi. 1995: Benazir Bhutto denies rift with Leghari on Karachi issue. Terrorist activities can't lowdown Government SINDHI TRANSLATION OF THE POST: ******** ** 1832ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي انگريزن جي پوليٽيڪل ايجنٽ ڪرنل پوٽينجر پنهنجي سرڪار کي معلومات فراهم ڪئي ته خيرپور رياست ۾ مير علي مراد خان ٽالپر ۽ سندس ٻن وڏن ڀائرن وچ ۾ جنگ جا امڪان پيدا ٿيا هئا، جنگ جو سبب ڪجهه علائقا هئا. ** 1853ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي شڪارپور جي ڊپٽي ڪليڪٽر اسسٽنٽ ڪمشنر آف جاگيرس جي تيار ڪيل رپورٽ ڪمشنر کي موڪلي ڏني، هن رپورٽ ۾ پنهنجون اهي سفارشون شامل ڪيون ته پير فدا محي الدين سرهندي جي پٽ پير محمد اشرف کي جاگير ڏني وڃي. ** 1939ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي مان شايع ٿيندڙ اخبار روزاني الوحيد مسجد منزل گاهه واري معاملي تي ڪافي مثبت لکيو ۽ سرڪار کي اهي صلاحون ڏنيون ته فوري طور تي هي مسئلو حل ڪيو وڃي، نه ته مسلمان به تحريڪ شروع ڪندا، جنهن کانپوءِ حڪومت وٽ ڪوبه آپشن نه هوندو ۽ ڪو نقصان پڻ ٿي سگهي ٿو. ** 1950ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي مولوي عبدالحق بلوچستان سرڪار کان مطالبو ڪيو ته اردو ٻوليءَ کي صوبي جي سرڪاري ٻولي قرار ڏنو وڃي. ** 1957ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ويسٽ پاڪستان ڪابينا ون يونٽ جي حمايت ڪرڻ کان انڪار ڪندي چيو ته صوبن کي خودمختياري ڏني وڃي. ** 1991ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پي ڊي اي سرڪار خلاف اڇو چٺو جاري ڪري ڇڏيو، جنهن ۾ عام چونڊن دوران اءِ جي آءِ پاران ڪيل ڌانڌلين جا ثبوت پيش ڪيا ويا، اڇي چٺي ۾ چيو ويو ته آءِ جي آءِ ڌانڌلين ذريعي گهٽ ۾ گهٽ 70 سيٽون حاصل ڪيون آهن. **1998ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي وزيراعظم نواز شريف ۽ ڀارتي وزيراعظم اٽل بهاري واجپائي ۾ اهم ملاقات ٿي، جنهن ۾ واگها بارڊر ۽ کوکراپار توڙي موڻاٻائو سرحد ٻيهر کولڻ تي اتفاق ڪيو ويو. ٻنهي ملڪن جي سربراهن دهلي ۽ لاهور وچ ۾ بس سروس شروع ڪرڻ جو فيصلو به ڪيو.پاڪ ڀارت سربراهن جو چوڻ هو ته ٻنهي ملڪن ۾ تڪرارن جي حل لاءِ ڳالهين جو پهريون دور اسلام آباد ۾ شروع ٿيندو، جنهن کانپوءِ نئين دهلي ۾ ڳالهيون ڪيون وينديون. نيويارڪ ۾ ٿيل انهيءَ ملاقات دوران واجپائي ۽ نواز شريف ۾ هاٽ لائن قائم ڪرڻ تي به اتفاق ڪيو ويو

Monday, 22 September 2025

SINDH in history today (23rd September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH (including Pakistan) in history today (23rd September). Author Dr.Pathan & Translator Mumtaz Ali Pathan. The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (23rd September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Good Day Wish for You. ************** ڏينھن ٿيڻ ۾ به گهڻا ڏينھن لڳي ويندا ٿئي, ”صبح صادق" کان اڳ "صبح ڪاذب" ايندا ٿئي; رات ڪاري سدائين وڏي ۽ ڀيانڪ ئي ٿيندي آ, سرت-وند صبح لاء سر ڏئي سا پوء ڪٽيندا ٿئي. Dr.Pathan wishes you Good Day. [دن ہونے میں بہت دن لگ جاتے ہیں۔ کیوں کہ بھیانک کالی راتیں بہت طویل ہوتی ہیں اور وہ ”صبح صادق“ سے پہلے ”صبح کاذب“ کا ڈھونگ رچاتی ہیں۔ ایسی راتوں کو اہل دانش لوگ جان نثاری سے کاٹ لیتے ہیں اور صبح کی پہلی کرن دیکھ لیتے ہیں] * ************* SINDH IN HISTORY TODAY (23rd September) 23rd September, EVENTS". 1841: Lieutenant Postans, Political Agent, Shikarpur, informs Colonel Pottenger that the work on survey of Shikarpur area that was suspended , may be re-started by Lieutenant Terry very soon. (Source: Letter No.980). This may kindly be noted that such type of work is being conducted much before occupation of Sindh. 1936: After the separation of Sindh from Bombay Presidency, Sindhi Muslim Political leaders have started thinking about formation of their own political parties. At the residence of Sir Haji Abdullah Haroon Sindhi Muslim Politicians are gathered today to form ‘Sindh United Party’. (Source: The Daily Gazette, Karachi). This may kindly be noted that Sir Haji Abdullah Haroon and SirShahnawaz Bhutto played leaders’ role in this party, but , in election both were defeated. 1947: Pakistan becomes the member of N.N.O. (Source: Newspapers). 1950: Hyderabad celebrates ‘Help Muhajreen Week’. It is first day and Sindhis- individuals and NGOs have started collecting food, cloth and other items. Meetings are held demanding plots and homes for Muhajreen. (Source: Newspapers). Sindh and Sindhis accepted and helped Muhajreen in a such way and today some of Muhajreen under the shadow of MQM are demanding division of Sindh ! What a history is making joke with them!! 1955: The Constituent Assembly of Pakistan authorizes the Governor-General of Pakistan to make amendments in law regarding One-Unit. (Source: Newspapers). 1957: RanoChandar Sing is inducted in West Pakistan Ministry as a Deputy Minister. (Source: Newspapers). 1960: Mir Ali Nawaz Khan Talpur, Minister in Government of West Pakistan id disqualified. (Source: Newspapers). 1962: Experts’ team claims that they have found a Mosque in the Bambhore site. (Newspapers). 1964: The task of marking and demarcation of boundary between Iran and Pakistan is completed. (Source: Newspapers). 1977: MianTufail Ahmad of Jamait-i-Islami welcomes constitutional amendments made by General Zia. (Source: ibid). 1990: Benazir asked to appear in court on next hearing in Lake View Hotel case. (Source: ‘Source-Material compiled by Gul Hayat Institute). 1992: It is hearing in the court against Benazir Bhutto in the Reference about misconduct in award of contract. (Source: ibid) EVENTS FROM SINDH HISTORY (23rd September) By: Dr. Pathan ** 1841ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي شڪارپور ۾ مقرر انگريزن جي پوليٽيڪل ايجنٽ ليفٽيننٽ پوسٽنس ڪرنل پوٽينجر کي آگاهي ڏني ته شڪارپور جي سروي وارو ڪم في الحال روڪيو ويو آهي، اهو ڪم ليفٽيننٽ ٽيري طرفان ٻيهر شروع ڪرڻ جا امڪان آهن، واضح رهي ته انهيءَ دور ۾ اڃا سنڌ ۾ ميرن جي صاحبي هئي پر ان باوجود انگريزن پاڻمرادو سروي ڪرائڻ شروع ڪري ڇڏيا هئا. ** 1936ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌي مسلمان سياسي اڳواڻن سنڌ جي بمبئي کان ڌار ٿيڻ کانپوءِ سياسي پارٽيون ٺاهڻ شروع ڪيون، ان حوالي سان ڪراچي ۾ حاجي عبدالله هارون جي رهائشگاهه تي گڏجاڻي ٿي، ان موقعي تي سنڌ يونائيٽيڊ پارٽي جو قيام عمل ۾ آندو ويو، اها پارٽي ٺاهڻ ۾ عبدالله هارون ۽ سر شاهنواز ڀٽو اهم ڪردار ادا ڪيو پر اليڪشن ۾ ٻنهي ڄڻن کي شڪست نصيب ٿي. ** 1947ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان کي گڏيل قومن جو ميمبر بڻايو ويو. ** 1950ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي حيدرآباد ۾ ”مهاجرن جي مدد ڪريو“ جي عنوان سان هفتو ملهايو ويو، پهرئين ڏينهن تي سنڌي ماڻهن ۽ مختلف تنظيمن هندستان مان آيل مهاجرن لاءِ کاڌو، ڪپڙا ۽ ٻيون شيون گڏ ڪيون، جڏهن ته مختلف هنڌن تي ٿيل گڏجاڻين ۾ اهي فيصلا ڪيا ويا ته مهاجرن کي رهائش لاءِ گهر يا پلاٽ ڏنا وڃن، سنڌي ماڻهن انهن جي وڌ ۾ وڌ مدد ڪئي، تاريخ مدد جي ڪيترن ئي واقعن سان ڀري پئي آهي پر افسوس جو اهي ماڻهو اڄ سنڌ کي ورهائڻ جي ڳالهه ڪري رهيا آهن. ** 1955ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي پاڪستان جي دستور ساز اسيمبلي گورنر جنرل کي اهو اختيار ڏنو ته هو ون يونٽ جي حوالي سان قانون ۾ ترميمون ڪري. ** 1957ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي راڻي چندر سنگهه کي ويسٽ پاڪستان وزارت ۾ ڊپٽي وزير بڻايو ويو. ** 1960ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ويسٽ پاڪستان حڪومت جي وزير مير علي نواز خان ٽالپر کي نااهل قرار ڏنو ويو. ** 1962ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڀنڀور ماڳ جي کوٽائي ڪندڙ ماهرن کي انهيءَ جاءِ تي هڪ مسجد هٿ آئي. جڏهن ته وڌيڪ آثارن جي ڳولا لاءِ کوٽائي جاري رکڻ جو فيصلو ڪيو ويو. اڄوڪي ڏينهن 23 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 23 سيپٽمبر 1818ع شاعر آخوند محمد قاسم هالائي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 23 سيپٽمبر 1908ع ليکڪ ۽ صحافي علي محمد ڀٽو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 23 سيپٽمبر 1955ع صحافي ڊاڪٽر بدر الدين (لاڙڪاڻو) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 23 سيپٽمبر 1962ع صحافي صداقت علي شاهه (سيتا روڊ) جو جنم ڏينهن آهي. 23 سيپٽمبر 1965ع ليکڪ ۽ قومي ڪارڪن رفيق احمد انڍڙ جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 23 سيپٽمبر 1971ع ڪرڪيٽر معين خان جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 23 سيپٽمبر 1585ع اڳوڻي حڪمران مرزا محمد باقي جي وفات ٿي. 23سيپٽمبر 1947ع شاعر ڪشنچند بيوس جي ديهانت ٿي. 23 سيپٽمبر 1954ع شاعر ڄام خان (بدين) جو انتقال ٿيو. 23 سيپٽمبر 1956ع مذهبي اسڪالر مولانا احمد ميمڻ جي وفات ٿي. 23 سيپٽمبر 1971ع مذهبي اسڪالر پنهل سائين مهيسر جي وفات ٿي. 23 سيپٽمبر 2004ع اردو جي مشهور شاعر تابش دهلوي جو انتقال ٿيو. 23 سيپٽمبر 2009ع شاعر سالڪ سولنگي (لاڙڪاڻو) جو انتقال ٿيو

Sunday, 21 September 2025

SINDH in history today (22nd September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH (including Pakistan) in history today (22nd September). Author Dr.Pathan & Translator Mumtaz Ali Pathan./Gul Hayat The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (22nd September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {22nd September} and my Good Day Wish for YOU. ************** Dr.Pathan's unique work on Historical Research since more than decade. ************** Dr. Pathan wishes you Good Day. [Truth is beyond listening and believing in hypothesis. Time has an strength to prove any thing true or false. Dear! Do not be ear or tongue. Be heart, full of beauty & love] جو چئین ٻڌین تون سپرین، سو سورنھن آنا سچ ناھي، وقت ئي وڏي واڪ سدا ، سچ ثابت ڪري ۽ کولي ٻڌائي، الڪو ۽ اجائي اڻ تڻ لاھي، وٺ پاسو صبر سرت سلام جو. ************* SINDH IN HISTORY TODAY EVENTS 1951: On the eve of Hari Conference held at Sakrand, following are elected as new office-bearers of the party: Qazi Faiz Muhammad (President), Moulvi AzizullahJarwar& Dost Muhammad Abro (Both Vice Presidents), Ghulam Hussain Soomro (General Secretary), Syed Zain-ul-Abdin& Hakim Muhammad Moosa (Both Joint Secretaries), Abdul Wahid Moulai (Treasurer) and following were elected as members of the Working Committee : Hafiz Nek Muhammad, Haji Muhammad Alim Mangrio & Muhammad Nawaz Pathan (District Sukkur), Rais Nazir Hussain & Moulvi Muhammad Maaz (District Nawabshah), Hyder Bux Jatoi & Allah RakhioChandio (District Dadu), IllahiBux Qureshi, NabiBuxTunio& MoulviNazir Hussain (District Larkano), Allah Jurio, Yar Muhammad Rind &Pir Muhammad Ali Shah (District Hyderabad), Majnoon Muslim & Ahmad Dal (District Tharparkar), Moulvi Shah Muhammad & Shah Bukhari (District Jacobabad), Alauddin Samoo & Moulvi Muhammad Haroon. (Source: AshiqSolangi’s M.Phil Thesis on Hari Tahreek) 1950: Bengalis demand status of Second National Language for Bengali. Government extends Pakistan Safety Act for more year. (Source: Newspapers). 1951: Resentment prevails over not broadcasting Fatima Jinnah’s speech on Radio. Rebroadcasting is demanded by various groups and political parties. (Soure: ibid). 1955: Karachi is taken under control of the Federal Government. Since the birth of Pakistan , the task of snatching Karachi from Sindh and Sindhis has been dwelt with top priority. WhereasSindhis has been terming this act as to vanish Sindh. (Source: Ibid). 1962: GhousBuxBezinjo is arrested. (Source: Newspapers). 1977: Punjab University awards Honourary degree of Ph.D to Zia-ul-Haq, Chief Martial law Administrator. (Source: Newspapers). 1993: Nawaz Sharif is product of Ziaism. He is busy in isolation Karachi and Hyderabad from mainstream of Sindh politics, culture and society. He is favouring his Business community and is responsible for price-hike, says Benazir Bhutto. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). ( 22 سيپٽمبر جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 22.9.1951: سڪرند ۾ ٿيل هاري ڪانفرنس جي موقعي تي پارٽئ جي عهديدارن جي هن ريت چونڊ ٿي: قاضي فيض محمد (صدر), مولوي عزيز الله جروار ۽ دوست محمد ابڙو ( ٻئي نائب صدر), غلام حسين سومرو (جنرل سيڪريٽري), سيد زين العابدين ۽ حڪيم محمد موسا (ٻئي جوائنٽ سيڪريٽري), عبدالواحد مولائي (خزانچي). ان کان سواء ”ورڪنگ ڪميٽئ" لاء هي ميمبر چونڊيا ويا: حافظ نيڪ محمد, حاجي محمد عالم مڱريو محمد نواز پٺاڻ (سکر ضلعي مان/لاء); رئيس نذير حسين ۽ مولوي معاذ (نواب شاه); حيدر بخش جتوئي ۽ الله رکيو چانڊيو (دادو ضلعو); الاهي بخش قريشي, نبي بخش تنيو ۽ مولوي نذير حسين (لاڙڪاڻو ضلعو); الهجڙيو, يار محمد رند ۽ پير محمد علي شاه (حيدرآباد ضلعو); مجنون مسلم ۽ احمد علي دل (ٿرپارڪر); مولوي شاه محمد ۽ شاه بخاري (جيڪب آباد); علاوالدين سمو ۽ مولوي محمد هارون (ڪراچي ضلعو). 22.9.1950: بنگالين پنهنجئ ٻولئ کي ملڪ جي ٻيو نمبر قومي بنائڻ جو مطالبو ڪيو. [اسان جا وڏڙا سڪون جي ننڊ ۾ ستل رهيا] 22.9.1951: فاطمه جناح کي اهو اعزاز حاصل هو ته هوء ملڪ جي بانئ جي ڀيڻ ھئي ۽ عزت احترام سان کيس "مادر ملت" چيو ويندو هو. پر هن ريڊيو پاڪستان تان تقرير ڪئي ته اها ڪاٽي وئي ۽ حڪومت تي ٿيل تنقيد وارو حصو ان مان ڪڍيو ويو. سياستدان ان تي وڏي بيان بازي ڪئي ۽ حڪومت کان مطالبو ڪيو فاطمه جناح جي سڄي تقرير وري نشر ڪريو. 22.9.1955: مرڪزي سرڪار ڪراچئ جو ڪنٽرول پنهنجي هٿ هيٺ رکيو. [پاڪستان ٺھڻ کان وٺي ڪراچئ کي سنڌ/سنڌين کان کسڻ جون وڏيون چاليون هلايون ويو. پهريون ڪراچي کسڻ جو خفت مرڪزي سرڪار کي ٿيو ۽ پوء پناهگيرن انھئ کي پنهنجي سياسي ايجنڊا ۾ شامل ڪيو] 22.9.1977: پنجاب يونيورسٽي چيف مارشل لا ايڊمنسٽريٽر جنرل ضياء الحق کي پي ايڇ.ڊئ جي اعزازي ڊگري ڏني. 22.9.1993: بينظير ڀٽي اڄ نواز شريف تي سخت تنقيد ڪندي چيو ته هو ضياء الحق جي تربيت ۽ فڪر جي ڪک مان پيدا ٿيل سياستدان آھي ۽ سنڌ سان نفرت هن جي نس نس ۾ سمايل آھي. هو سنڌ ۾ لساني سياست جو ٻج ڇٽي رهيو آھي ۽ کليو کلايو پناهگيرن جو پاسو وٺي بيٺو آھي. *************** 22 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون *************** جنم ڏينهن: 22 سيپٽمبر 1922ع شاعر خوشي رام خوشي (خانواهڻ / ناگپور) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 سيپٽمبر 1923ع شاعر احسن الهاشمي (ٽنڊو مير نور محمد) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 سيپٽمبر 1938ع مشهور شاعر تاجل بيوس جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 سيپٽمبر 1939ع شاعر لطف سومرو (ٽنڊو علي شير) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 سيپٽمبر 1950ع سياستدان نثار کهڙو (عاقل) جو جنم ڏينهن آهي. 22 سيپٽمبر 1955ع سياستدان سيد نويد قمر (ٽنڊو محمد خان) جو جنم ڏينهن آهي. 22 سيپٽمبر 1959ع اداڪاره جيوتي ناواڻي (ممبئي) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 22 سيپٽمبر 1959ع ليکڪ رستم سولنگي جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 22 سيپٽمبر 1808ع پير محمد راشد روضي ڌڻي (پير ڳوٺ) جي وفات ٿي. 22 سيپٽمبر 1935ع مذهبي اسڪالر مولانا غلام احمد ملڪاڻي جو انتقال ٿيو. سنڌ ۾ جڏهن "صوبائي خلافت ڪانفرنسن" جو آغاز ٿيو ته پهرين ڪانفرنس هن جي صدارت ۾ حيدرآباد ۾ ٿي هئي. 22 سيپٽمبر 1965ع ليکڪ احسن بدوي (شڪارپور) جي وفات ٿي. 22 سيپٽمبر 1988ع اردو جي ناليواري شاعر ۽ اسڪالر رئيس امروهوئ جو لاڏاڻو ٿيو. اردو- سنڌي لساني فسادن دوران هن "جنگ" اخبار ۾ قطعو لکيو هو ته "اردو ڪا جنازه هي, ذرا ڌوم سي نڪري". انھئ قطعي سنڌ ۾ لساني خونريزئ کي هوا ڏني. 22 سيپٽمبر 1992ع ڪلاسيڪل راڳي استاد گلزار علي خان جو لاڏاڻو ٿيو

Wednesday, 17 September 2025

SINDH in history today (18th September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH in history today (18th September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan/Gul Hayat The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (18th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. SINDH (in history today{ 18th September} EVENTS 1838: Colonel Pottenger advises his Government that Indus should be treated as proper channel for communication and transportation of British troops and it is advisable to occupy Karachi. (Source: Letter No.108) 1846: Collector of Hyderabad recommends case of re-granting of Jageers to Mir Muhammad Ali and Mir Mubarak Khan son of Ghulam Shah Khanai. (Source: letter No.692). 1922: Turkey’s victory on various war sectors is celebrated by lokal branches of Khilafat Committee at Mullan Abra, near Baqrani; Ali Khan Kambar; Fazul Kalhoro of Dokri Taluka and Wagan. Speeches are made and services of Ghazi Kamal Ataturk are praised. (Source: The Al-Wahid, Karachi) 1955: Khan Abdul Ghaffar Khan is arrested on violation onf ban on his entry in Baluchistan. (Source: ‘Source-Material on ANP’, compiled by Gul Hayat Institute.) 1957: An ugly idea of making more provinces out of existing provinces has dominated hearts and minds of those politicians and people in power, who never accepted the ‘Two Nation Theory’ of their Father of nation and wants to disintegrate Pakistan into pieces. It has been announced by the Government today, that a Commission will be set up very soon to consider creation of Provinces. (Source: Newspapers). 1962: East Pakistan reacts on ‘Sharif Commission’, strike is observed in the length and breadth of east wing and Commission’s recommendations are termed as an act of snatching historical, constitutional, social and educational status from all provincial languages. (Source: Newspapers). 1964: Fatima Jinnah agrees to become Presidential Candidate on behalf of joint opposition from. She was closely related to his brother- founder of Pakistan and was witness to hijacking of power, democracy and freedom from people. She was deprived of seeing his brother who was breathing his last on Drug Road!. Now she desire to see country on the path of democracy. (Source: Newspapers). 1966: General Moosa is appointed as the Governor of West Pakistan, and General Yahya Khan becomes Commander in Chief of the Army. (Source: ibid). 1972: Urdu Quomi Council is formed in Karachi. (Source: Newspapers). 1975: Hearing of reference against NAP is completed. (Source: ‘Source-Material on NAP’, compiled by Gul Hayat Institute). ******** Dr.Pathan wishes you Good Day. [ We all believe that we are second to none in beauty, vision and wisdom. In spite of that most of us are illiterate in Human-love, trust and dedication. Love and peace is not in our hearts, minds and society. Because, Everybody believes that not others, but only he/she is fault -free, without mistakes and above limitations. Therefore , we don't unite on common agenda of love & peace. ] ڪوتاھیون ڪمزوریون ۽ ھي جي سورن جا مذڪور، جڙیل ھر ڪنھن جئ سان ۽ آھن انھن جا سڀ کي پور، وڃڻان نہ آھن اھي ناسور، سرت سونھن سلام سواء SINDHI TRANSLATION OF THE POST: 1846ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي هندستان جي گورنر جنرل ايسٽ انڊيا ڪمپني جي ڪورٽ آف ڊائريڪٽرز کي سفارش ڪئي ته سنڌ جي گورنر سرچارلس نيپيئر جي رٽائرمينٽ کانپوءِ سنڌ کي بمبئي پريزيڊنسي سان ڳنڍيو وڃي، جنهن کي سنڀالڻ لاءِ معاملا ڪمشنر حوالي ڪيا وڃن. 1857ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي اپر سنڌ فرنٽيئر ضلعي (جيڪب آباد) لاءِ مقرر انگريزن جي پوليٽيڪل سپرنٽينڊنٽ ڪيپٽن ميري ويڌر سنڌ جي ڪمشنر سان قلات جي معاملي تي ڳالهه ٻولهه ڪئي، جتي وزير محمد حسين جي ڀاءُ محمد امين کي قيد ڪرڻ تي ڇڪتاڻ پيدا ٿي هئي، ڪمشنر کي ٻڌايو ويو ته تاج محمد زهري، مولا محمد رئيساڻي ۽ مير خان ڄام آف لسٻيلا پاڻ ۾ اتحاد ڪري خان آف قلات خلاف نافرماني جي تحريڪ هلائڻ جو فيصلو ڪيو آهي. 1921ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪراچي ۾ ابراهم هال جي افتتاحي تقريب ٿي، ان موقعي تي هڪ اسٽيج ڊرامو پڻ پيش ڪيو ويو، اهو هال ڪراچي ۾ رهندڙ اسرائيلي ماڻهن ٺهرايو هو، اسرائيلي ڪميونٽي کي پنهنجي يونين هئي، جنهن جو ابراهم رين بن ڪيترائي سال صدر رهيو. 1922ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ڪانگريس طرفان سنڌ جي ضلعي هيڊڪوارٽرن ۾ گڏجاڻيون ڪوٺايون ويون ۽ تلڪ فنڊ ويڪ جو اعلان ڪيو ويو. 1949ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي اين ڊبليو ايف پي (ڪي پي ڪي) حڪومت جو گادي وارو شهر نٿيا گلي مان پشاور منتقل ڪيو ويو. 1951ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي سنڌ جي گورنر ميان امين الدين اڳوڻي وڏي وزير محمد ايوب کهڙي تي لڳل ڪرپشن جي الزام جي جاچ لاءِ حڪم ڏئي ڇڏيو. 1957ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي ويسٽ پاڪستان اسيمبلي هڪ ٺهراءُ منظور ڪري پاڪستان حڪومت کان مطالبو ڪيو ته فوري طور تي ون يونٽ ختم ڪيو وڃي، اسيمبلي ۾ اهو ٺهراءُ نيپ جي ميمبرن طرفان آندو ويو. 1961ع ۾ اڄوڪي تاريخ تي گڏيل قومن جو سيڪريٽري جنرل ڊيگ همارسڪجولڊ جهاز حادثي ۾ فوت ٿي ويو، هن دنيا جي مختلف ملڪن ۾ ڪيترائي امن مشن موڪليا، ڊيگ گڏيل قومن جي اداري جي ساک کي بهتر بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو.سندس جهاز سان حادثو ڏکڻ آفريڪي ملڪ ويجهو پيش آيو، جتان سندس لاش ڪڍي سڃاڻپ ڪئي وئي، هن سان گڏ 12 ٻيا ساٿي به هئا، جيڪي پڻ فوت ٿي ويا

Tuesday, 16 September 2025

SINDH in history today (17th Septembere). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH in history today (17th September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan/Gul Hayat The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (17th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. EVENTS 1838: Colonel Pottenger advises his Government that Indus should be treated as proper channel for communication and transportation of British troops and it is advisable to occupy Karachi. (Source: Letter No.108) 1846: Collector of Hyderabad recommends case of re-granting of Jageers to Mir Muhammad Ali and Mir Mubarak Khan son of Ghulam Shah Khanai. (Source: letter No.692). 1922: Turkey’s victory on various war sectors is celebrated by lokal branches of Khilafat Committee at Mullan Abra, near Baqrani; Ali Khan Kambar; Fazul Kalhoro of Dokri Taluka and Wagan. Speeches are made and services of Ghazi Kamal Ataturk are praised. (Source: The Al-Wahid, Karachi) 1955: Khan Abdul Ghaffar Khan is arrested on violation onf ban on his entry in Baluchistan. (Source: ‘Source-Material on ANP’, compiled by Gul Hayat Institute.) 1957: An ugly idea of making more provinces out of existing provinces has dominated hearts and minds of those politicians and people in power, who never accepted the ‘Two Nation Theory’ of their Father of nation and wants to disintegrate Pakistan into pieces. It has been announced by the Government today, that a Commission will be set up very soon to consider creation of Provinces. (Source: Newspapers). 1962: East Pakistan reacts on ‘Sharif Commission’, strike is observed in the length and breadth of east wing and Commission’s recommendations are termed as an act of snatching historical, constitutional, social and educational status from all provincial languages. (Source: Newspapers). 1964: Fatima Jinnah agrees to become Presidential Candidate on behalf of joint opposition from. She was closely related to his brother- founder of Pakistan and was witness to hijacking of power, democracy and freedom from people. She was deprived of seeing his brother who was breathing his last on Drug Road!. Now she desire to see country on the path of democracy. (Source: Newspapers). 1966: General Moosa is appointed as the Governor of West Pakistan, and General Yahya Khan becomes Commander in Chief of the Army. (Source: ibid). 1972: Urdu Quomi Council is formed in Karachi. (Source: Newspapers). 1975: Hearing of reference against NAP is completed. (Source: ‘Source-Material on NAP’, compiled by Gul Hayat Institute). ************ Dr. Pathan wishes you Good Day. [Beautiful world has become seat of sorrows & longings and unhappy valley for all, including you & me. Because, it is minus your love & beauty, vision & wisdom. As for as you will avoid to share but, insist to occupy, my world will remain ugly] دنيا ڳولھي دادلا جي دلين کي ڏين دان، مون جئين ماروئڙن کي اھنج گھٹا ارمان. ڌرتي دک جي نگري ھت غربت ٻيا گھمسان، خوشيون گھرجن خان سرت ۽ سلام سان TRANSLATION OF THE POST INTO SINDHI: "سنڌ جي ڪمال ۽ سنڌ ۾ قوميت جي زوال جي واقعاتي تاريخ-(17 سيپٽمبر)- ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي تحقيق." [ڪجھ واقعا] 17.9.1838: ڪرنل پاٽينجر سنڌ مان خط لکي پنهنجئ سرڪار کي ٻڌايو ته ميرن شاه شجاع کي سنڌ مان لنگهڻ جي مخالفت شروع ڪئي آھي. اسان جي سرڪار کي گهرجي ته سنڌ ۾ فوج موڪلي ۽ ڪراچئ تي قبضو ڪري. (حوالو: پاٽينجر جو خط 108). 17.9.1922: جنگ دوران ترڪئ کي يونان خلاف ڪاميابي ملي ته سنڌي مسلمانن ان تي مٺايون ورهايون. قمبر لڳ علي خان ۾ خلافت ڪميٽئ طرفان جشن ملهايو ويو. ان موقعي تي مولوي محمد دائود ۽ قاضي عزيزالله فرنگي سرڪار جي بدنيتئ تي زوردار تقريرون ڪيون ۽ حاضرين کي تاڪيد ڪيو ته ترڪن سان همدردي ڪجي ۽ فرنگي سرڪار جي مذمت جاري رکجي. جشن جا ساڳيا ميڙاڪا تعلقي ڏوڪرئ جي ڳوٺ فاضل ڪلهوڙي ۽ وڳڻ شھر ۾ به ٿيا.(حوالو: اخبار "الوحيد"). 17.9.1934: تعلقي قمبر جي ڳوٺ حاصل ۾ مغرب جي نماز کان پوء جلسو ٿيو, جنھن ۾ مولوي محمد ابراهيم بٺوئ ۽ مولوي عبدالڪريم بٺوئ تقريرون ڪيون. آخر ۾ ٺھراء پاس ڪري هند اسيمبلئ لاء اميدوار سيٺ حاجي عبدالله هارون ۽ ممبئي ليجسليٽو ڪائونسل جي اميدوار شيخ عبدالمجيد سنڌئ جي حمايت ڪئي. (حوالو: اخبار "الوحيد"). 17.9.1955: پاڪستان سرڪار خان عبدالغفار خان تي بلوچستان وڃڻ تي پابندي مڙھي هئي. پر هو نه مڙيو ۽ بلوچستان ويو ۽ ان تي کيس گرفتار ڪيو ويو. 17.9.1962: "شريف ڪميشن“ جي سفارشن خلاف اوڀر پاڪستان ۾ شديد هڙتال ٿي. سنڌ ۾ به چڙ ۽ ڪاوڙ جو مظاهرو ٿيو, پر اسان سنڌي فيصلو قبول ڪري ويٺاسين. ٻولئ جي بچاء لاء بنگالين جوڌا جوان ماريا. پر اسان تحريڪ هلائي ليڪن سرن جا سودا نه ڪيا. ان ڪري ٻولئ جي تاريخي, تدريسي ۽ آئيني حيثيت نه بچائي سگهياسين. 17.12.1972: ڪراچئ ۾ اڄ “اردو قومي ڪائونسل" جوڙي وئي. 1947 کان وٺي هندستان کان لڏي آيلن پاڻ کي ڪراچئ ۾ منظم ڪرڻ ۽ ڪراچئ جي مالڪي وٺڻ لاء مسلسل پاڻ کي منظم ڪندا رهيا. 17.9.2006: مهين جي دڙي مان مهرن جي چورئ خلاف ڏوڪرئ جي سنڌي ادبي سنگت, جسقم ۽ جسمم ڏوڪرئ ۾ جلوس ڪڍيو. ياد رهي ته 1936۾ “سنڌ هسٽاريڪل سوسائٽئ" هندستان جي آرڪيالاجئ جي ڊائريڪٽر جنرل کان مطالبو ڪيو هو ته سنڌ صوبائي حيثيت وٺي چڪي آھي. اوهان هاڻي مهين جي دڙي مان لڌل شيون واپس ڪريو. ان تي هن جواب ڏنو ته ٻلهڙيجي ۽ ڀر پاسي چور رهن ٿا,اوهان کي اصل شيون ڏبيون ته چوري ٿيڻ جو انديشو آھي. اها 1936 واري ڳالھ 2006 ۾ ثابت ٿي ته ڪي سنڌي ماڻھو عظيم تاريخي ورثي جي چوري ڪري سگهن ٿا. هسٽاريڪل سوسائٽئ جو خط ۽ ان کي مليل جواب اصل صورت ۾ گل حيات ۾ موجود آھن {17 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪي شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1880ع سياسي ۽ سماجي اڳواڻ بئريسٽر عبدالرحمان(هالا). 1883ع سياستدان شيما رام وزيراڻي (ٺٽو). 1906ع ليکڪ، شاعر ۽ تعليمدان محمد اسماعيل عرساڻي(هالا). 1924ع اسڪالر پوپٽي هيراننداڻي(حيدرآباد / بمبئي). 1936ع سنڌ جي اڳوڻي وڏي وزير اختر علي جي قاضي. 1953ع سياستدان ۽ ايم ڪيو ايم جي باني الطاف حسين. 1968ع اداڪار عبدالحسين ساريو. [وڇوڙو]: 1590ع مخدوم نوح هالائي. 1966ع مشهور شخصيت عبدالستار جان سرهندي. 1990ع مذهبي اسڪالر پير غلام رسول سرهندي(مٽياري)

Monday, 15 September 2025

SINDH in history today (16th September). By. dr.Pathan & his son Mumtaz

Author Dr.Pathan & Translator his son Mumtaz Ali Pathan The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (16th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. SINDH (including Pakistan) IN HISTORY TODAY {16th September} and my Good Day Wish for YOU. ************** Dr. Pathan wishes you Good Day. [ Life is for love and beloved. Without both, it is all in vain. Dear! Why don't you understand it? My life without you, your beauty, vision and wisdom is my death. Be cause for my life and be aim of life. Distance and differences are not affordable for me.] هئ حياتي هوتن لاء ۽ بره بنا سا جيئن آھي موت, اهو هنئين هنڊائي هوت, تہ گهنگهر گهڻو نہ گهاريان. ************** SINDH IN HISTORY TODAY {16th SEPTEMBER} EVENTS from history 1843: Sindh Governor, Sir Charles Napier informs the Government of India that Yar Muhammad, Ruler of Heart has sent his Vakeel for making treaty with the Government. (Source: Letter No.115). 1922: Two important events took place on this date. First was of political nature and second Social. At Goghari, a public meeting is held by the local branch of Khilafat Committee in connection with vicories of Turky on various war sectors. In this meeting people are asked to take part in politics. (Source: The Daily Al-Wahid, Karachi) Another event took place at Karachi. 36th Annual fuction is held by ‘Arya Samaj’. On this occasion, it is told that last year the organization provided financial help of Rs.100/ per month to Girls School namely ‘Putri Patshala’, resulting 80 girls got education free of cost. D.V.A School was aided Rs.200/ per month for catering of 75 students. Rs.100/ per month was given to Gujrati School for educating 75 students. (Source: The Daily Gazette, Karachi). 1932: Sindh observes ‘Sindh Separation Day’. Muslims took active part. Processions were taken out and public meetings were held in the length and breadth of Sindh. (Source: The Daily Al-Wahid, Karachi). 1939: Two important events of the date are staging of Drama at Kambar and meeting of the ‘Masjid Manzilgah Restoration Committee’. Muhammad Ayub Khuhro takes over as the Chairman of the Restoration Committee replacing Haji Abdullah Haroon. The Restoration Committee is renamed as ‘War Council’. The Drama staged at Kambar by Hindus of Sukkur was aimed at to indicate weaknesses of Allah Bux Soomro’s Government. (Source: The Daily Al-Wahid and The Daily Gazette, Karachi). 1942: Shri Birham Khastri Co-Operative Stores are opened in various Muhallas of Karachi so as to provide commodities to people on cheap rates, because economy of the country was very much badly affected by the World War and people were to be helped accordingly. (Source: The Daily Gazette, Karachi). SINDHI TRANSLATION OF THE POST: ( 16 سيپٽمبر جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 16.9.1838: گورنمينٽ آف انڊيا پنهنجي سنڌ ۾ مقرر ڪيل پوليٽيڪل ايجنٽ کي اڄ لکيو ته تو جيڪي پرشيا جي بادشاه ڏي لکيل مير نور محمد جا خط پڪڙي موڪليا آھن, انهن مان ثابت ٿئي ٿو ته اسان سان سچو آھي. اسان هنن حالتن جي روشنئ ۾ ميرن کي ڏينھن جا تارا ڏيکارڻ لاء سنڌ ۾ پنهنجي فوج رکڻي پوندي. 16.9.1839: سنڌين کان ٻيٽ ويا ۽ ڪراچي شهر ويو. اسان جا وڏڙا ۽ سنڌ ڄڻ اڌورا ۽ اڻپورا ٿي پيا. پر عوام پنهنجي وسان ڪين گهٽايو. خاص طور تي اتر سنڌ ۾ فرنگي فوجين سان ڪنهن نه ڪنهن بھاني سان وڙھندا رهيا ۽ جهيڙا ڪندا رهيا. اڄ ڪمپني حڪومت جي گورنر جنرل جو سيڪريٽري اتر سنڌ جي فرنگي پوليٽيڪل ايجنٽ کي لکي ٿو ته اهي جو حل هن ۾ آھي ته اپر سنڌ ۾ فرنگي فوج جي ڇانوڻي قائم ڪجي. (حوالو: سيڪريٽري ٽو گورنر جنرل ٽي.ايڇ.ميڊاڪ جو مراسلو). 16.9.1843: سنڌ دوست کوسن ڪڇ ۽ ڀڄ وارا رستا 1832 کان انگريزن لاء حرام ڪري رکيا ۽ فرنگين کي پريشان ڪندا ۽ لٽيندا رهيا. سنڌ تي فرنگين جو قبضو ٿيو ته حالتن هنن جو ساٿ نه ڏنو. اڄ انهئ پاسي جي ڪجھ کوسن جي سردارن فرنگي سرڪار اڳيان هٿيار ڦٽا ڪيا. (حوالو: گورنمينٽ آف انڊيا جو مراسلو نمبر 137). 16.9.1922: قمبر تعلقي جي ڳوٺ گهوگهاري ۾ مقامي خلافت ڪميٽئ طرفان ترڪن جي يونان تي فوجي ڪاميابئ تي جشن ملهايو ويو. تقرير ڪندڙن فرنگي سرڪار جي ترڪن خلاف پاليسئ جي مذمت ڪئي. (حوالو: اخبار "الوحيد"). 16.9.1922: ڪراچئ ۾ 36 سال اڳ “آريا سماج" نالي مذھبي ۽ سماجي تنظيم قائم ٿي, جنهن پوء سياست ۾ به پنهنجا رنگ ڏيکاريا ۽ هندو-مسلم اختلافن کي هوا ڏني. اها سياست ۾ جهڙوڪ نيم دهشتگرد تنظيم ٿي اڀري. هن هندن ۾ تعليمي بيداري آڻڻ جو ڪم ٿيو. اڄ ھن تنظيم پنهنجي ڪارڪردگئ جي سالياني رپورٽ پڌري ڪئي. ان مان پتو پئي ٿو ته پتري پاٽشالا [گرلس اسڪول] کي 100 روپيا مهينو, گجراتي اسڪول کي در ماه 100 روپيا ۽ ڊي.اي.وي اسڪول کي در ماه 200 روپيا امداد ۾ ڏنا. ( حوالو: "ڊيلي گزيٽ“ اخبار). 16.9.1932: سنڌ ۾ اپر ڪلاس مسلمانن جي رضا سان هلايل ممبئي کان علحدگئ واري تحريڪ طرفان سڄئ سنڌ ۾ “ سنڌ جدائي جو ڏينھن" ملهايو ويو. هنڌين ماڳين ميڙاڪا ۽ جلسا ٿيا ۽ سنڌ کي ممبئئ کان جدا ڪرائڻ جا وچن ڪيا ويا. (حوالو: اخبار "الوحيد"). 16.9.1939: انگريزن جي زماني ۾ ليکڪ وڏئ جرئت سان سرڪار تي سخت تنقيد ڪندا هئا. لالچند امڏنيمل "عملدار, ڪين رعيت آزار" ڊرامو لکيو. ڪنهن "موڳو ماجسٽريٽ" ڊرامو لکيو. اڄ قمبر ۾ “اسيمبلي" نالي سان سکر جي هندو ڊراماٽڪ سوسئٽئ ڊرامو اسٽيج ڪيو ۽ اهو ڪيترا ڏينھن ڏيکاريو ويو. هن ڊرامي ۾ “اسيمبلي" ۾ ٿيندڙ غير ضروري قانونسازئ تي طنز ڪئي وئي هئي. 16.9.1939: مسجد منزل گاه تحريڪ مان سرمائيدار طبقي اڳواڻئ تان هٿ کنيو. هاڻي ان جي قيادت وڏيرن جي هٿ ۾ آئي. اڄ “ريسٽوريشن ڪميٽئ" جو نالو بدلائي "وار ڪائونسل" رکيو ويو ۽ حاجي عبدالله هارون جي جاء تي خانبهدادر کهڙو ان جو چيئرمن چونڊيو ويو. (حوالو: "الوحيد" اخبار). {16 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ ڪجھ شخصيتون} [جنم ڏينهن]: 1845ع سياستدان، سماجي اڳواڻ ۽ تعليمي ميدان ۾ خدمتون سر انجام ڏيندڙ نور محمد لاکير (باني نور محمد هاء اسڪول) . 1904ع تعليمي ماهر آغا تاج محمد خان. 1946ع شاعر منور علي منور (آگاڻي) . 1948ع سياستدان عبدالحق ڀرٽ. 1949ع گلوڪار ديپڪ سيراڻي (ڪراچي / احمد آباد). 1961ع ليکڪ خادم چانگ. 1970ع گلوڪاره شازيه خشڪ. 1974ع ڪهاڻيڪار ۽ شاعر مشتاق ڀرڳڙي. 1983ع ڪهاڻيڪار عباس ڪوريجو. [وڇوڙو]: 1982ع پير گل حسن آف لنواري شريف. 1997ع سياستدان اعجاز علي جتوئي(ٻيٽو جتوئي). 2002ع ليکڪ امداد علي سرائي

Sunday, 14 September 2025

SINDH in history today (15th September). By. Dr.Pathan & his son Mumtaz

SINDH in history today (15th September). Author Dr.Dur Muhammad Pathan & Translator Mumtaz Pathan/ Gul Hayat The Movement of creating awareness, interest & affection about Sindh History at Gross root and Micro level by an individual (Dr. Dur Muhammad Pathan) Sindh in history today (15th September ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Dr.Dr.Pathan's unique work on Historical Research SINDH IN HISTORY TODAY (15th SEPTEMBER) 15th September BIRTH DATES Moulvi Muhammad Aqil (Religious Scholar/ birth 15th September 1851), Abdul Rahim ‘Abd’ Junijo (Poet/ birth 15th September 1906), GangaramSamrat (Dadu> Ahmadabad/Journalist & Research Scholar/ birth 15th September 1918), MuneerChanno (Writer/ birth 15th September 1922), Ahmad Khan Siyal (Ganja/Writer/ birth 15th September 1930), Shamsher-ul-Hyderi (Kadhan/Journalist & Poet/ birth 15th September 1932), Syed Nadir Ali ‘Firaq’ (Tharoshah/Poet/ birth 15th September 1935), Muhammad UsmanMangi(Khairodero/Social worker & Founder ManikMotiTanzeem/ birth 15th September 1942), EshwarKirpalani (Tando Adam >Ajmir/Writer/ birth 15th September 1943), Abdul HaqBhart (Bharoti/Ex-Sindh Minister & PPP leader/ birth 15th September 1948) AmanullahShaikh (Larkano/Writer & Political Activist/ birth 15th September 1949), Arz Muhammad ‘Sher’ (MenhoonFaqirShar/Poet/ birth 15th September 1952), Rajib Azad (Sita/Poet/ birth 15th September 1961) Manzoor Ali ‘Sahar’ Soomro (Sehwan/Poet/ birth 15th September 1963) Mashkoor Mustafa Panhwar (Dadu/Poet/ birth 15th September 1968) NooruddinSitai (Sita Village/Writer/ birth 15th September 1972) Muhammad UsmanKhatti (Kadhan/Artist/ birth 15th September 1977). DEATH DATES Pir Syed RashiduddinShahSalis (PirJhando/Religious Scholar/ death 15th September 1899), Haji Jalaluddin (PirPutho/Sajadahnasheen/ death 15th September 1930), Moulvi Din Muhammad Buthvi (Buthi/Religious Scholar & Freedom Fighter/ death 15th September 1931), MoulviMianMahmood (Bora Lakhr/Religious Scholar/ death 15th September 1944), Faqir Muhammad (Vehar/Saint/ death 15th September 1956), BhimandasManvani (Chachak>Ajmir/Freedom Fighter/ death 15th September 1966) MoulanaGhulam Muhammad ‘Girami’ (Mehar/Poet & Editor Quarterly Mehran/ death 15th September 1976) EVENTS 1922: A public meeting is held at Ratodero by the local branch of Khilafat Committee. Speakers ask people to boycott foreign made items and article. (Source: The Daily Al-Wahid, Karachi). 1923: Shaikh Muhammad Ramzan, Secretary Khilafat Committee is sentenced to 12 months imprisonment by the court of the Deputy Collector of Larkano. He was arrested under 108 Criminal Procedure Code for delivering anti-government speech. (Source: The Daily Al-Wahid. Karachi). 1948: Noor-ul-Amin cabinet takes oath in East Bengal [East Pakistan]. He was pro-Pakistani politician and was appointed Prime Minister of Pakistan in Yahya regime. Bhutto was appointed Deputy Prime Minister. (Source: Newspapers). 1972: NAP is involved in anti-Pakistan activities, says President Z.A.Bhutto (Source; ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1977: Sardar Shoukat Hayat demands postponement of general election. Such type of politicians helped Zia to take decision regarding postponement. (Source: Newspapers) Dr.Pathan wishes you Good Day. [ Your heart and your door is shelter for my wandering soul and displaced heart. It is impossible to leave my shelter. Your distance and differences have isolated me and because of that I am at hit list of sorrows & longings. Protect me with your beauty, vision and wisdom. I want to live a wonderful life.] [میں کیسے تیری دامن چھوڑوں اور تیرے در پے آنا بند کروں؟ جب کہ تیرے سوا میرا کوئی بھی نہیں. تم ساتھ نہیں ہو اس لیئے دنیا اور دکھ درد نے بسمل کردیا ہے اور میں زندہ لاش بن چکا ہوں. مجھے اپنی محبت اور توجہ سے پہر سے زندہ کردو۔ میں جینا چاہتا ہوں] آئون ڪیئن ڀڃندس ڀیرو؟ پيو ايندس تو در ساجھر سویرو اوھان جاني اڇا اجرا آئون آھيان نھن کان چوٽئ تائین میرو، تو بن دنیا دکن ڳترا ڳترا ڪري ماريو سار لھي مئو ڪر جیئرو، آس يقين سان کٹي پیرو، ایندس پيو تو در سونھن سلام لاء TRANSLation of the post into sindhi ( 15 سيپٽمبر جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 15.9.1922: لاڙڪاڻي ضلعي جي شهر نئين ديري تي شاهنواز خان ڀٽي جو اثر هو. ان ڪري اتي خلافت ۽ ڪانگريس بدران مهاسڀا ۽ امن سڀا کي سرگرم ٿيڻ جو موقعو مليو. البته نئين ديري ڀرسان شاه جو ڳوٺ ۽ رتوديرو ۾ خلافت تحريڪ زور پڪڙيو. اڄ رتيديري ۾ خلافت تحريڪ طرفان هڪ وڏو عوامي جلسو ٿيو, جنهن ۾ عوام کي تاڪيد ڪيو ويو ته دين ۽ ڌرتئ جي مفاد ۾ هڪ ٿي فرنگي حڪومت خلاف هر تحريڪ ۾ قول ۽ فعل سان حصو وٺو. 15.9.1923: لاڙڪاڻي شھر جي خلافت ڪميٽئ جي سيڪريٽرئ شيخ محمد رمضان کي سرڪار خلاف تقريرون ڪرڻ تي "ڪرمنل پروسيجر ڪوڊ جي قلم 108 " هيٺ گرفتار ڪري مٿس ڪيس هلايو ويو. اڄ لاڙڪاڻي جي ڊپٽي ڪليڪٽر جي ڪورٽ کيس ٻارهن مهينا سخت پورهيئي سان سزا ڏني. 15.9.1972: ذوالفقار علي ڀٽي اقتدار ۾ اچي ڪيترن سان ڦٽايو. نيئشنل عوامي پارٽي به سندس نشانو بڻي. اڄ ڀٽي بيان ڏنو ته اها پارٽي پاڪستان خلاف سرگرميون ڪري رهي آھي [ياد رهي ته هن پارٽئ تي پوء پابندي مڙي وئي ۽ ان جي اڳواڻن تي ملڪ دشمنئ جا ڪيس هلايا ويا. ليڪن پاڪستان جي سياسي تاريخ ۾ ملڪ دشمنئ ۽ بغاوت جا ڪيس کوڙ ماڻھن تي هليا. ليڪن سزا ڪنھن کي به نه ملي ۽ سرڪار اهي لڳايل ڪيس پاڻ ئي واپس ورتا. ان جو سبب اهو ته حڪومت ڪوڙا ڪيس مڙھيا] 15.9.1977: زمانو ضياء الحق جي ظلم ۽ مارشل لا جو آھي. ضياء ڪنهن به صورت ۾ چونڊن ڪرائڻ جي حق ۾ ڪونه هو. پر اهڙو جواز کيس سياستدانن پيدا ڪري ڏنو. مولانا مفتئ بيان ڏيڻ شروع ڪيا ته "اڳ ۾ احتساب,پوء انتخاب". اڄ ھڪ ٻئي مڃيل سياستدان سردار شوڪت حيات مطالبو ڪيو ته هن گنڀير سياسي حالتن ۾ چونڊن نه ڪرايو. *************** 15 سيپٽمبر تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون *************** جنم ڏينهن: 15 سيپٽمبر 1851ع مذهبي اسڪالر مولانا محمد عاقل جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1906ع شاعر عبدالرحيم عابد جوڻيجو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1918ع اسڪالر گنگا رام سمراٽ (سن / احمد آباد) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1922ع ليکڪ منير چنا جو جنم ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1930ع ليکڪ احمد خان جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1932ع شاعر، صحافي، ڊراما نگار ۽ ليکڪ شمشير الحيدرئ جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1935ع شاعر ۽ صحافي نادر علي شاهه فراق (ٺارو شاهه) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1943ع ليکڪ اشور ڪرپلاڻي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1947ع صحافي، ليکڪ ۽ شاعر ساز ڪاظمي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1949ع قانوندان ۽ سياستدان امان الله شيخ جو جنم ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1952ع شاعر عرض محمد شر جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1956ع سياستدان ارباب غلام رحيمجي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1960ع سماجي ورڪر بيربل گناڻي (سنجهورو) جو جنم ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1961ع شاعر رجب آزاد (سيتا) جو جنم ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1963ع شاعر منظور سحر (سيوهڻ) جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1968ع ليکڪ مشڪور مصطفى جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1972ع ليکڪ نورالدين سيتائي جو جنم ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1972ع عالم، ليکڪ ۽ تعليمي ماهر آغا بدرالدين(جيڪب آباد) جو جنم ڏينهن آهي. 15 سيپٽمبر 1977ع اداڪار ايم مصطفى کٽي جي پيدائش جو ڏينهن آهي. وڇوڙو: 15 سيپٽمبر 1899ع مذهبي عالم پير راشد الدين (ٽيون) جي وفات ٿي. 15 سيپٽمبر 1919ع شاعر، سماج سڌار ۽ سياستدان شمس الدين بلبل( ميهڙ) جي وفات ٿي. 15 سيپٽمبر 1930ع حاجي جلال الدين (سجاده نشين پير پٺو) جو انتقال ٿيو. 15 سيپٽمبر 1931ع مذهبي اسڪالر مولانا دين محمد بٺوي جي وفات ٿي. 15 سيپٽمبر 1944ع مذهبي اسڪالر مولانا ميان محمود جو لاڏاڻو ٿيو. 15 سيپٽمبر 1974ع صحافي، ايڊيٽر ۽ شاعر مولانا غلام محمد گرامئ جي وفات ٿي. 15 سيپٽمبر 2007ع سياستدان ارباب امير حسن(کيتلاري) جي وفات ٿي. 15 سيپٽمبر 2013ع مشهور ليکڪا ۽ شاعره ريٽا شهاڻي(حيدر آباد / پونا) جي ديهانت ٿي