Sunday, 14 August 2022

Sindh in history today (15th August). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (15th AUGUST) [ Sindh in history today (15th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan. ] 15th August BIRTH DATES Esardas Raisinghani (Politician/1887), Naraidas Malkani (Freedom Fighter & writer/1890), Allah Bux Gabol (Karachi/Freedom Fighter/1895), Muhammad Ayub Khuhro (Aqil/Freedom Fighter, Sindh Chief Minister, Federal Minister & promoter of accepting and imposing One-Unit Schem on Sindh/1901), Anjum Halai (Poet/1902), ‘Ghani’ Kazi (Poet/1914), Bhojraj Chhabra (Shikarpur > Indore/Writer/1924), Relo Gihani (Writer/1929), Murad Ali Mirza (Tando Agha/Writer/1929), Dr.Bhagwandas Manghani (Social worker/1931), Arshad Halai (Manjhand/Poet/1932), Anand Tahiramani (Mehar > Baroda/Writer/1932), Tej Qabil (Dadu > Gandhidham/Poet/1932), Valiram Kishnani (Nawabshah > Gopal Pari/Poet & Artist/1937), Kumar Tejwani (Khan Wahan > Ulhasnagar/Writer/1937), Tulsi Naryani (Moro > Jaipur/Singer/1938), Muhammad Ali Hadad (Khairpur/Writer/1939), Madad Ali Shah ‘Manzar’ (Mahota/Poet/1942), Dr.Adal Soomro (Sukkur/Poet & Scholar/1955), Dost Ali Jessar (Journalist/1956), Tahir Jamro (Writer/1958), Taslim Memon (Darbelo/Writer/Writer/1958), Abdul Aziz ‘Asar’ (Poet/1959), Khalid Chandio (Bhanbho Chandio/Writer & labour leader/1961), Vimi Ramchand Sadarangani (Adipur/Poetess/1971), Ali Zahid (Poet/1973), Waeem Gabol (Jarwar/Poet/1983), DEATH DATES Ain Qaf Shaikh (Hyderabad/Artist & Writer/1991), Abdul Razaq Mahar (Mahar/Fiction writer/2002). EVENTS 1888: The ‘Social Reforms Association’ of Hyderabad is registered under ‘Company Act-V1 of 1884’. The NGO was formed by Sadhu Hiranand, Raj Rashi Dyaram Gidumal, Diwan Navalrai, Diwan Tarachand and Khouromal Chandanmal Khilnani. This NGO established and run more than five girls schools in Hyderabad. (Source: Books on biographies of Sadhu Hiranand & Dyaram Gidumal). 1922: Sindh observes ‘Ghazi Kamal Pasha Day’ on the call of the Sindh Khilafat Committee. All branches hold public meetings and condemn anti-Turkey designs of countries those have imposed war on Turkey also. Speakers paid homage to the great leader of Turky and highlighted his life and achievements. (Source: The Daily Al-Wahid). 1947: Quaid-i-Azam Muhammad Ali Jinnah takes oath as the Governor-General of Pakistan. The oath is administered by Justice A.Rashid, Chief Justice of Lahore High Court. Liaquat Ali Khan forms his cabinet consisting of Sardar Abdul Rab Nishtar, Raja Ghazanfar Ali, Fazul Rahman, I.I.Chundrigar, Ghulam Muhammad and Jagandar Nath. No Sindhi is included in the cabinet. However the capital of Pakistan will be in Sindh. (Source: Newspapers). 1975: Bengalis kill their father of nation. Shaikh Mujeeb who fought for independence of his country is killed by army of his own country. (Source: Newspapers) 1984: There is fight for all between Sindh and Punjabi students of Sindh Medical College, Karachi. Punjabi Medicos demanded FIRs to be lodged and Sindhi students to face trial for so many days the issue got full coverage of the press. Hafiz Muhammad Ismail of Khada, editor of Al-Sadiq decided to to bring ‘Al-Sadiq Sindh Medicos’ Number’. Hafiz Muhammad Sidik Memon collected posters, pamphlets and other relevant literature ad Dr. Dur Muhammad Pathan made draft and compiled material. Government got the information and the press where the material was under printing press was taken in custody by the police. Hafiz Muhammad Ismail was arrested and he saved skin of Dr.Dur Muhammad Pathan and Hafiz Muhammad Sidik by giving statement that he was all alone for collection and compilation of the ‘Number’ under print. Research by Dr.Pathan. ( 15 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 15.8.1839: ايسٽ انڊيا ڪمپنئ فيصلو ڪيو ته سنڌوندئ کي آبي آمدرفت لاء ڪم آڻجي. ان ڪري اڄ اتر سنڌ جي پوليٽيڪل ايجنٽ راس بيل کي لکيو ويو ته انھئ منصوبي تي ڪم شروع ڪريو ۽ حڪومت ليفٽيننٽ ووڊ کي ان لاء "انڊس نيويگيشن“ جو سپريڊنٽ مقرر ڪرڻ گهري ٿي. 15.8.1840: اڄ شڪارپور جي اسسٽنٽ پوليٽيڪل ايجنٽ خط ذريعي راس بيل کي ٻڌايو ته ڪئپٽن برائون کي ڇڏائڻ لاء ميجر ڪلبورن جي اڳواڻئ ۾ فوجي دستو ڪوهان موڪليو پيو وڃي ۽ هن سان سيد بچل شاھ نالي هڪ بااثر ماڻھون به موڪلبو. [ سيد ميڙ وٺي وڃڻ جي چال انگريزن به هلي]. (حوالو: اسسٽنٽ پوليٽيڪل ايجنٽ جو خط نمبر 400) 15.8.1888: اڄ حيدرآباد جي ’سوشل رفارمس ايسوسيئيشن‘ کي ’ڪمپني ايڪٽ V1 آف 1884‘ تحت رجسٽرڊ ڪرايو ويو. هئ اين جي او جن قائم ڪئي,اهي هئا: ساڌو هيرانند ، راجي رشي ڏيارام گدومل ، ديوان نولراءِ ، ديوان تاراچند ۽ ڪوڙومل چندنمل کلناڻي. هن اين جي او حيدرآباد ۾ پنجن کان وڌيڪ گرلز اسڪول قائم ڪيا ۽ هلائيندا. (حوالو: ساڌو هيرانند ۽ ڏيارام گدومل جي سوانح عمري تي ڪتاب). 15.8.1922: سنڌ خلافت ڪميٽي جي سڏ تي اڄ سنڌ ۾ ‘غازي ڪمال پاشا ڏينهن’ ملهايو ويو. خلافت جي سڀني شاخن عوامي ميڙاڪا ڪيا .مقررين ترڪي جي عظيم اڳواڻ کي خراج عقيدت پيش ڪيو ۽ ان جي زندگي ۽ ڪاميابين تي روشني وڌي. (حوالو: روزنامه الوحيد). 15.8.1947: قائداعظم محمد علي جناح پاڪستان جي گورنر جنرل جي حيثيت سان حلف کڻي ورتو. هن کان حلف جسٽس اي رشيد ، چيف جسٽس لاهور هاءِ ڪورٽ کڻايو. لياقت علي خان پاڪستان جي وزير اعظم طور پنهنجي ڪابينه ٺاهي جنھن ۾ سردار عبدالرب نشتر ، راجا غضنفر علي ، فضل الرحمان ، آءِ جي آءِ چندريگر ، غلام محمد ۽ جگندر ناٿ کي شامل ڪيو. ڪوبه سنڌي ڪابينا ۾ شامل نه ڪيو ويو. (ذريعو: اخبارون). 15.8.1975: شيخ مجيب جيڪو پنهنجي ملڪ جي آزادي لاءِ وڙهيو ۽ ملڪ آزاد ڪرايائين, اڄ پنهنجي ئي ملڪ جي فوج پاران قتل ڪيو ويو. (حوالو: اخبارون) 15.8.1984: سنڌ ميڊيڪل ڪاليج ، ڪراچي ۾ پنجابي ۽ سنڌي شاگردن وچ ۾ سخت جهيڙو ٿيو. پنجابي ميڊيڪوز مطالبو ڪيو ته سنڌي شاگردن خلاف ايف آءِ آر درج ڪئي وڃي. ڪيترن ڏينهن کان ان مسئلي کي پريس جي ڀرپور ڪوريج ملي وئي. ڪراچي جي "الصادق" رسالي جي ايڊيٽر حافظ محمد اسماعيل ڊاڪٽر درمحمد پٺاڻ جي مشوري سان ‘الصادق" جو "سنڌ ميڊيڪوز نمبر" ڪڍڻ جو فيصلو ڪيو. حافظ محمد صديق ميمڻ پوسٽر ۽ پمفليٽ هٿ ڪيا.ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ "سنڌ ميڊيڪوز نمبر" مسودو لکيو. رسالو پريس ۾ ڇپجي رهيو هو ته حڪومت کي کڙڪ پئجي وئي ۽ پوليس پريس تي ڇاپو هڻي منهنجي هٿ سان لکيل مواد قبضي ورتو ۽ ان کان پوء حافظ محمد اسماعيل ۽ حافظ محمد صديق ميمڻ کي گرفتار ڪيو ويو. هنن ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ کي بچائڻ لاء اها سچي نه ڪئي ته "الصادق جو اهو اسپيشل نمبر" ڪنهن جو لکيل ۽ ترتيب ڏنل آھي. هنن ڪيترو عرصو انھئ ڪيس ۾ تڪليفون ڏٺيون. *************** 15 آگسٽ تي جنم يا وفات وٺندڙ. *************** [ جنم ڏينهن]: 1769ع فرانس جي سپهه سالار ۽ شهنشاهه نپولين بوناپارٽ. 1887ع سياستدان ايسرداس رائسنگهاڻي. 1890ع ليکڪ ۽ سياستدان نارائڻ داس ملڪاڻي (حيدرآباد). 1895ع آزادي لاء جدوجهد ڪندڙ الله بخش گبول (ڪراچي). 1902ع شاعر انجم هالائي. 1914ع شاعر غني قاضي. 1924ع ليکڪ ڀوڄراڄ ڪرمچند ڇاٻڙا(شڪارپور / اندور). 1929ع ليکڪ ريلو گيهاڻي. 1932ع ليکڪ آنند ٽهلاراماڻي(ميهڙ / بڙودا). 1932ع ڪهاڻيڪار تيج موٽومل ڀاڳچنداڻي(دادو / ڪڇ). 1932ع شاعر ارشد هالائي(مانجهند). 1937ع شاعر وليرام ڪشناڻي (نوابشاهه / هندستان). 1937ع ليکڪ ڪرمچند ڪمار تيجواڻي (خانواهڻ / الهاسنگر). 1938ع اداڪار ۽ گلوڪار تلسي ناياڻي(مورو / جئپور). 1939ع خيرپور سان تعلق رکندڙ ليکڪ محمد علي حداد. 1949ع شاعر افضل قادري.1952ع شاعر صديق جوڻيجو. 1952ع صحافي محمد نواز جسڪاڻي. 1955ع شاعر ڊاڪٽر ادل سومرو(سکر). 1956ع ليکڪ دوست علي جيسر. 1958ع ليکڪ طاهر ڄامڙو. 1958ع ليکڪا تسليم ميمڻ (درٻيلو). 1959ع شاعر عبدالعزيز اثر سنڌي(جهمپير). 1961ع سياستدان ۽ مزدور اڳواڻ خالد چانڊيو. 1971ع شاعره ومي سدا رنگاڻي (آديپور). 1973ع شاعر علي زاهد (خانپور). [وڇوڙو]: 1975ع بنگلاديش جي باني ۽ وزير اعظم شيخ مجيب الرحمان. 1980ع ليکڪ ۽ تعليمدان الهه بخش نظاماڻي. 1991ع ليکڪ ع ق شيخ (حيدر آباد). 2002ع ليکڪ ۽ ڪهاڻيڪار رزاق مهر.

Saturday, 13 August 2022

Sindh in history today (14th August). By.Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (14th AUGUST) [ Sindh in history today (14th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan. ] 14th August BIRTH DATES Hassan Ali Effendi (Hyderabad > Karachi/Founder of Sindh Madressah and Sindh Muhammadan Association/1830), Qadir Bux ‘Bashir (Poet/1896), ‘Aziaf’ Halai (Poet/1897), Fatihchand; Paros’ (Bahlani > Calcutta/Singer & Poet/1906), Allah Bux Magsi (Politician/1928), Umed Ali ‘Amir’ Jamali (Poet/1929), Rais Ghula Mustafa Jatoi (New Jatoi/ex-caretaker Prime Minister and Founder of NPP /1931), Syed Zafar Hassan (Hyderabad/Writer/1937), Muhammad Sidik Parhyar (Ghanhwar Parhyar/Artist/1938), Zahoor Ansari (Writer/1939), Ghulam Ali Shar (Haji Mubarak/Folklore Poet/1944), Mahtab Akbar Rashdi (Naudero/ex-Secretary, MPA & Writer/1947), Roshan Ali ‘Roshan’ Soomro (Hyderabad/Poet/1947), Abdul Qadir ‘Abid’ (Poet/1955), Hafiz Abdul Qadir Chhilgri (Thul/Poet/1955),Sher Muhammad Malkani (Nazar Ali/Journalist/1956),Syed Mazhar Ali (Jacobabad/Journalist/1958), Ghulam Mustafa ‘Gohar’ (Poet/1958),Azad Sachal Awan (Begodero/Writer/1962),Ali Azhar (Hyderabad/Poet/1967), Ghulam Asghar Manganhar (Writer/1971), Dodo Buriro (Thull/Journalist/1972), DEATH DATES Irfan Mehdi (Poet/1991), Allah warayo Mahessar (Rafiq Mahesar/Folklore poet/1999) EVENTS 1838; Colonel Pottenger informs his Government that differences are visible between Talpurs and Lagharis .(Source: Letter No.89). 1917: Karachi Preem Mandli invites Dr.Chithram Gidwani to deliver lecture and share account of the Shikarpur Conference. New High School of Karachi is selected for the event. (Source: The Daily Gazette). 1923: Amalsing of Ratodero, who was sentenced to imprisonment under 108 C.P for taking part in the Non-Co-Operation Movement, is released today. (Source: ‘Source-Material on Sindh Congress’, compiled by Gul Hayat Institute). 1936: Founders of the ‘Sindh Ithah Party’ meet at the residence of Sir Haji Abdullah Haroon and discuss the Rules, Regulations and Constitution of the party. (Source: The Daily Al-Wahid). 1942: The meeting of the Working Committee of the Muslim League is holding the probe into the reported misappropriation in the ‘Flood Fund’. (Source: ‘Source-Material on Sindh Muslim League’, compiled by Gul Hayat Institute). 1947: British India is divided and today new country-Pakistan, comes into existence with Quaid-i-Azam Muhammad Ali Jinnah as its founder Governor-General .Sindh played a leading role in creation of Pakistan. The Sindh Legislative Assembly was the first and last Legislative Assembly that supported and opted for Pakistan. In this regard the resolution was moved by G.M.Syed. The founder of Pakistan-M.A.Jinnah was born in Jhirk, Sindh. The first and last Annual Session of the All-India Muslim League (before Pakistan) was held in Sindh (Karachi). The founder President of the All-India Muslim League was Sir Agha Khan who was born in Sindh. 1973: The present one Constitution is enforced. Ch.Fazul Illahi and Z.A.Bhutto take oath of the President and the Prime Minister of Pakistan. Research by Dr.Pathan. ( 14 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 14.8.1832: اڄ ڪرنل پاٽينجر خط لکي پنھنجئ سرڪار کي ٻڌايو ته: 1. حيدرآبادي ۽ خيرپوري ميرن ۽ ڪابل جي بادشاه شاه شجاع وچ ۾ سمجهوتو ٿيو آھي ته مير کيس شاه شجاع کي سندس کسيل علاقن وري فتح ڪرڻ ۾ مالي مدد ڪندا. شاه شجاع شڪارپور ميرن جي حوالي ڪندو ۽ سنڌ جي آزاد حيثيت کي مان ڏيندو. 2.خيرپور وارو مير علي مراد خان بجرڪا ڳوٺ Bujirika Goth ڏانھن ڀڄي ويو آهي ۽ مير رستم علي خان انھئ ڳوٺ تي قبضي ڪرڻ لاء فوجي موڪليا آھن, 3. ميرپور وارو مير علي مراد آتو ويٺو آھي ته جيئن فرنگي پارڪر ۾ پنهنجي ڏوهارين خلاف فوجي ڪاروائي ڪندا ته مان انھن جي مدد ڪندس. 14.8.1838 ڪرنل پاٽينجر اڄ پنهنجئ حڪومت کي خط ذريعي آگاهي ڏني ته ٽالپرن ۽ لغارين جي وچ ۾ وڏا اختلاف پيدا ٿي چڪا آھن. (حوالو: خط نمبر 89). [ ايسٽ انڊيا ڪمپنئ جا نمائندا سنڌ ۾ هر قسم جي جاسوسي ڪندا هئا ۽ ميرن جون ڪمزوريون ڳولهيندا هئا. لغاري ميرن جي حڪومت ۾ تمام وڏن عهدن تي رهيا. ميرن ۽ لغارين جا اختلاف فرنگين جي فائدي ۾ ويا. 14.8.1839: ڪمپني حڪومت جي گورنر جنرل اڄ حڪومت جي "سيڪريٽ ڪميٽئ" کي لکيو ته مياڻئ جي جنگ کان نيپيئر ميرن سان جيڪو رويو رکيو, اهو وقت جي تقاضا ۽ درست قدم هو. نيپيئر تي آئوٽرام جا الزام اجايا آھن. آئوٽرام ميرن هٿان استعمال ٿي رهيو هو. ميرن جا ديرا جيڪي قيدي ميرن سان گڏ نه ويا پر سنڌ ۾ آھن, انھن مان هر هڪ لاء ساڍا چار هزار روپيا ماهوار الائونس مقرر ڪيو اٿئون. اهڙئ ريت قيدي ميرن مان هر هڪ کي مهيني ۾ پندرهن هزار روپيا ماهوار الائونس ڏنو پيو وڃي. (حوالو: گورنر جنرل جو مراسلو نمبر 31). 14.8.1851: صوبائي سرڪار اڄ سنڌ جي ڪمشنر کي اها اجازت ڏني ته خان ڳڙھ (جيڪب آباد) ۾ ڇانوڻي ٺاهي وڃي. (حوالو: ممبئي سرڪار جو مراسلو نمبر 2207), 14.8.1917: "ڪراچي پريم منڊلئ" اڄ ڊاڪٽر چوئٿرام گدواڻي کي دعوت ڏئي ليڪچر ڪرايو. هن شڪارپور ڪانفرنس ۽ سياسي حالتن بابت پنهنجا ويچار ونڊيا. اهو ليڪچر پروگرام ڪراچي جي "نيو هاءِ اسڪول" ۾ ڪيو ويو. ياد رکڻ جي ڳالھ اها آھي ته تعليمي اداري جو انتخاب ته ڪيو ويو, پر پروگرام ۾ شاگرد نه, ليڪن پريم منڊلئ جا ميمبر ۽ ٻيا ماڻھون شريڪ ٿيا. پروگرام اسڪول ٽائيم ختم ڪرڻ کان پوء ڪيو ويو.(حوالو: ڊيلي گزيٽ). 14.8.1923: رتيديري جي املسنگ کي "عدم تعاون تحريڪ" ۾ حصو وٺڻ تي قلم 108 سي پي سي تحت سزا ڏني وئي هئي ، هو اڄ جيل مان آزاد ٿيو. (ذريعو: ‘ گل حيات انسٽيٽيوٽ پاران ڪانگريس بابت گڏ ۽ مرتب ڪيل مواد'). 14.8.1936: اڄ سر سنڌ حاجي عبدالله هارون جي رهائشگاهه تي ’سنڌ اتحاد پارٽي‘ جي باني ميمبرن جي گڏجاڻي ٿي جنھن ۾ پارٽي جي قاعدن ، ضابطن ۽ آئين ٺاهڻ بابت ڳالهيون ٿيون. (ذريعو: روزانه الوحيد). 14.8.1942: اڄ سنڌ مسلم ليگ جي ورڪنگ ڪميٽي جو اجلاس ٿيو جنهن ۾ ‘ٻوڏ فنڊ’ ۾ پارٽي ميمبرن طرفان گهوٻين هڻڻ جي جاچ پڙتال ڪئي وئي. (ذريعو: ‘گل حيات انسٽيٽيوٽ پاران مرتب ڪيل مسلم ليگ بابت مواد). 14.8.1947: برٽش انڊيا ورهائجي ويو ۽ نئون ملڪ پاڪستان وجود ۾ آيو. قائداعظم محمد علي جناح نئين ملڪ جو باني گورنر جنرل ٿيو. 14.8.1973: پاڪستان ۾ نئون جوڙيل ۽ منظور ڪيل آئين نافذ ڪيو ويو . چوڌري فضل الهٰي ۽ ڌوالفقار علي ڀٽي انھئ آئين مطابق پاڪستان جي صدر ۽ وزير اعظم جو حلف کنيو. *************** ولادتون ۽ وفاتون *************** جنم: 14 آگسٽ تي ولادت يا وفات وٺندڙ شخصيتون [ ولادتون ] 1830ع سنڌ مدرسي جو بانيڪار حسن علي آفندي. 1896ع شاعر قادر بخش بشير . 1897ع شاعر ۽ مذهبي اسڪالر اضعف هالائي. 1901ع سياستدان خانبهادر ايوب کهڙو. 1906ع شاعر ۽ گلوڪار فتح چند پرواز (بهلاڻي / ڪلڪتو) . 1928ع سياستدان الهه بخش مگسي. 1929ع شاعر اميد خيرپوري. 1931ع سياستدان غلام مصطفى جتوئي. 1937ع ليکڪ ظفر حسن شاهه (حيدر آباد). 1938ع آرٽسٽ محمد صديق پرهياڙ. 1939ع ليکڪ ظهور انصاري. 1944ع سگهڙ غلام علي شر. 1947ع ليکڪ، بيوروڪريٽ, سماجي سڌارڪ ۽ سياستدان مهتاب اڪبر راشدي جو جنم. 1947ع شاعر روشن سومرو. 1955ع شاعر عبد القادر عبد. 1956ع صحافي شير محمد ملڪاڻي. 1958ع شاعر غلام مصطفى گوهر. 1958ع صحافي سيد مظهر علي (جيڪب آباد). 1960ع ليکڪ ۽ مرثيه نگار ڊاڪٽر امام علي مرزا. 1962ع ليکڪ آزاد سچل اعواڻ جو جنم. 1969ع شاعر ۽ ڪهاڻيڪار اڪرام ساگر عباسي(پنجو ديرو). 1970ع شاعر بيخود بلوچ. 1970ع لوڪ گلوڪاره تاج مستاني. 1971ع ليکڪ غلام اصغر مـڱڻهار. 1947ع شاعر روشن سومرو. 1956ع استاد اڳواڻ محمد رفيق جروار (ٽنڊو الهيار) . 1960ع براڊ ڪاسٽر ۽ صحافي محمد اسلم چنا (حيدرآباد) [وڇوڙو]: 1991ع سگهڙ الهورايو مهيسر (رفيق مهيسر / خيرپور). 2004ع ناليواري راڳي ۽ موسيقار سينگار علي سليم

Friday, 12 August 2022

Sindh in history today (13th August). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (13th AUGUST) [ Sindh in history today (13th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan. ] 13th August BIRTH DATES Muhammad Ibrahim Joyo (Abad/Writer & educationist/1915), Suleman Shan ‘Salm’ (Dubar/Poet/1918), Hazaro Khan ‘Mujahid’ (Ghogharo/Poet/1924), Harolal ‘Satayal’ (Badah > Ulhasnagar/Poet & Singer/1931), Hamidah Khuhro (Aqil/ex-Minister/1936), Parso G. Gidwani (Dadu >Poono/Scholar/1937), Hameedah Qazi (Shikarpur/Poetess/1960), Rabia Akram (Hyderabad/Radio Program Manager/1962), DEATH DATES Makhdoom Zia-u-ddin Muhammad (Khuhra/Religious Scholar/1817), Sumerah Zareen (Shikarpur/Story writer/1977). EVENTS 1843: Sindh Governor, Sir Charles Napier, while writing to the Governor-General of India criticizes the role played by Major Outram in Sindh. He writes that Major Outram had many years lived on terms of personal contacts with Sindh Rulers, and I vainly imagined he had some influence with them- an influence which it was my duty to call into play in the hopes of preventing war. I therefore sent him to Hyderabad, but I saw that the Amirs were making use of him to ensure the destruction of the force under my command. (Source: ‘Correspondence related to Sinde’). 1939: The Daily Al-Wahid of Karachi carries a letter of Ali Gohar Lahori of Larkano, in which he has informed that he has donated Rs.50 to the Masjid Manzilgah Restoration Committee through Qazi Fazlullah and is ready to pay more if desired by the Committee. (Source: indicated). 1954: It is the for the first time that the National Anthem of Pakistan is broadcasted by the Radio Pakistan (Source: Newspapers). 1963: Malik Amir Muhammad Khan, General Moosa Khan and Z.A.Bhutto are awarded ‘Hilal-i-Pakistan’ by President Ayub. It is amazing to note that none of them had natural death and all were killed. (Source: Newspapers). 1972: Khair Bux Mari is elected as president of NAP Balochistan (Source: ibid). 1973: Z.A.Bhutto is elected as the Prime Minister of Pakistan. He second to none in a way that being a civilian, he became Chief Martial law administrator He availed all important positions such as Minister, Deputy Prime Minister and President. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). Research by Dr.Pathan. ( 13 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 13.8.1832: ڪرنل پانٽيجر سنڌ منجهان پنهنجئ سرڪار کي ٻڌايو ته: 1). مير مراد علئ وعدو ڪيو آھي سنڌ سرحد/پارڪر وٽ فرنگين کي ڦريندڙ ماڻھون پڪڙي اسان پاٽينجر حوالي ڪنداسين. هو کين ٻن مهينن جي سزا به ڏئي سگهي ٿو, 2). شڪارپور مان خبر ملي آھي ته پنجاب مان ڪرپالسنگ چئن هزارن جو لشڪر وٺي ديره غازي تائين پهتو آھي. ان تي مير پريشان ٿي ويا آھن ۽ ديره غازي خان پنهنجا جاسوس موڪليا اٿن ته ڪرپالسنگ جي نيت جو پتو لڳائن, 3). مير مراد علي خان ڪابل جي دوست محمد خان ڏي سوکڙيون پاکڙيون موڪلي کيس دوستي رکڻ ۽ رنجيت سنگ طرفان شڪارپور تي ڪاه ڪرڻ وقت/صورت ۾ مدد گهري آھي. 13.8.1838: پاٽينجر اڄ مير نور محمد ۽ ايران جي شاه وچ ۾ ٿيل خط و ڪتابت هٿ ڪري پنهنجئ سرڪار ڏي ڏياري موڪلي. 13.8.1843: نيپيئر, ٺڳئ ۽ دهمان سان سنڌ تي قبضو ته ڪيو, پر سندس ئي نگرانئ ۾ ڪم ڪندڙ پوليٽيڪل ايجنٽ آئوٽرام هن جي ڳچئ ۾ پئجي ويو. آئوٽرام هن لاء جتي ڪٿي باه ٻاري ڇڏي ته نيپيئر سفارتڪارئ ۽ جنگ جا اصول لتاڙي ميرن سان فريب ڪيو. ڳالھ ايتري وڌي وئي جو گورنر جنرل به نيپيئر کان پڇاڻو ڪيو. اڄ نيپيئر کيس لکي ٿو ته آئوٽرام مون کان ڪيترا سال اڳ سنڌ ۾ رهيو. هو ميرن کان بي جاء متآثر هو. مان آئوٽرام جي صلاح سان هلان ها ته منھنجي لشڪر کي ماريو وڃي ها ۽ مان ڪسجي وڃان ها. مير کيس استعمال ڪري رهيا هئا ته تڪڙي جنگ نه لڳي ته جيئن هنن کي وڙھڻ جي تيارئ جو وقت ملي وڃي. 13.8.1851: ڪئپٽن ميڊوز ٽيلر "هندوستان جي آڳاٽن ماڳ مڪانن, غارن ۽ مندرن بابت رپورٽ" تيار ڪئي هئي. ممبئئ سرڪار اها اڄ سنڌ جي ڪمشنر کي ڏياري موڪلي ته هن روپرٽ جي آڌار تي سنڌ جي آثاريه قديميه ۽ ماڳن مڪانن بابت رپورٽ تيار ڪري موڪليو ته سنڌ جي شاندار ماضئ بابت ڪا ڀروسي جوڳي معلومات ملي سگهي ۽ اها محفوظ ڪري سگهجي. 13.8.1851: ڪراچئ کان پنجاب تائين آگبوٽ ھلائڻ لاء اڄ ممبئي سرڪار سنڌ جي ڪمشنر سرڪاري خواهش کان آگاه ڪندي, منصوبي تي تيزئ سان ڪم ڪرڻ جي هدايت ڏني. 13.8.1939: مسلم ليگ "مسجد منزلگاه" جو مامرو کڙو ڪري سنڌ جي ڪيترن وڏيرن, اميرن ۽ پيرن کي پنهنجي پاسي ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿي وئي. جيڪي پنهنجئ نيڪ نامئ لاء تحريڪ جي حق ۾ بيان ڏيندا رهيا. انھئ دور جون اخبارون سندن اهڙن بيانن سان ڀريون پيون آھن. اڄوڪئ "الوحيد" ۾ لاڙڪاڻي واري علي گوهر لاهورئ جو خط/بيان ڇپيو ته هن قاضي فضل الله معرفت "مسجد منزلگاه ريسٽوريشن ڪميٽئ" کي 50 روپيا ڏياري موڪليا آھن ۽ ضرورت پئي ته اڃا وڌيڪ مالي مدد ڪرڻ لاء حاضر آھيان. 13.8.1954: پاڪستان جو "قومي ترانو" سڀ کان پهريون دفعو اڄ ريڊيو پاڪستان تان نشر ٿيو. قومي تراني کي ٺھندي ست سال ورتائون. قومي ترانو حفيظ جالنڌرئ لکيو, جيڪو خيرپور ۾ درباري شاعر ٿي رهيو ۽ تراني جي ڌن غلام علي چاڳلا ٺاهي هئي. 13.8.1963: ايوب-حڪومت اڄ ملڪ امير محمد خان, جنرل موسا ۽ ذوالفقار علي ڀٽي کي "هلال پاڪستان" جو تمغو ڏنو. عجيب اتفاق آھي ته تمغي وٺندڙ انھن ٽنهي ماڻھن جو طبعي موت نه ٿيو ۽ هو ماريا ويا. 13.8.1979: مارشل لا ايڊمنسٽريٽر جنرل ضياء الحق ته اڳتي "متناسب نمائندگي/پروپورشنل ريپريزنٽيشن" جي بنياد تي پارٽيون چونڊجي اچن. [مطلب سيٽن بدران ووٽن جو تعداد پارٽين جي پوزيشن متعين ڪري]. سندس اها صلاح ڪنهن به سياسي پارٽئ قبول نه ڪئي. *************** ولادتون ۽ وفاتون *************** 13 آگسٽ تي جنم وٺندڙ ۽ وڇڙندڙ مشهور شخصيتون جنم ڏينهن: 13 آگسٽ 1915ع دانشور ۽ ڏاهي محمد ابراهيم جويو جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 13 آگسٽ 1918ع شاعر سليمان شاهه سالم جي پيدائش جو ڏينهن آهي. 13 آگسٽ 1924ع شاعر هزارو خان مجاهد جو جنم ڏينهن آهي. 13 آگسٽ 1931ع شاعر، اداڪار ۽ گلوڪار هارو لال ستايل (باڊهه / الهاسنگر) جو جنم ڏينهن آهي. 13 آگسٽ 1936ع سياستدان، تاريخ نويس ۽ استاد ڊاڪٽر حميده کهڙو جو جنم ڏينهن آهي. 13 آگسٽ 1937ع محقق ۽ اسڪالر ڊاڪٽر پرسو گدواڻي(دادو / پونو) جو جنم ڏينهن آهي. 13 آگسٽ 1960ع شاعره حميده قاضي (شڪارپور) جو جنم ڏينهن آهي. وڇوڙو: 13 آگسٽ 1817ع اسڪالر مخدوم ضياءُ الدين محمد جو انتقال ٿيو. 13 آگسٽ 1977ع ڪهاڻيڪاره ثميره زرين(شڪارپور) جي وفات ٿي. 13 آگسٽ 1992ع ڪهاڻيڪار ايشور چندرجي ديهانت ٿي. 13 آگسٽ 1999ع ٻاراڻي ادب لاء ڪم ڪندڙ ليکڪ اڪبر جسڪاڻيجي وفات ٿي. 13 آگسٽ 2000ع جديد موسيقي جي مشهور پاڪستاني گلوڪاره نازيه حسن جو انتقال ٿيو.

Thursday, 11 August 2022

Sindh in history today (12th August). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (12th AUGUST) [ Sindh in history today (12th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan.] 12th August BIRTH DATES Dr. Gobindram ‘Hardil Aziz’ (Khairpur Nathan Shah >Raipur/Poet & Journalist/1912), Jasomal ‘Azad’ (Tando Muhammad Khan > Mumbai/Poet/1926), Fida Hydri (Karampur/Singer/1936), Shahnawaz ‘Shad; Dayo (Tayab/Poet/1942), Ghulam Rasool ‘Souz’ Samo (Karachi/Poet/1943), Ashok Kumar Wadhvani (Shikarpur/Journalist/1949), Ajiz Shoro Karimpuri (SaujwalPoet/1954), Abid Niaz Memon (Shikarpur/Journalist/1956), Nawaz Kumbhar (Kot Nawab/Writer/1965), Inaml Takhrai (Poet/1966), Sikandar Mehran (Kandhkot/Writer/1969), Sattar Channo (Bado Sharif/Poet/1970),Nasir Shah ‘Nasir’ (Dabi/Poet/1971), Abbas Sarang (Jacobabad/Writer/1972), Rukhsana Pirzado (Nandhi Sita/Writer/1975), DEATH DATES Shaikh Essa Sindhi (Burhanpur/Religious Scholar/1622), Chhato Fakir Sangi (Folklore Poet/1892), Mir Ghous Bux Bezinjo (Politician/1989), Aseer Malah (Poet/2009). EVENTS 1848: Sindh Commissioner directs all Collectors of districts to furnish his office information about Antiquities and ancient of their respective districts.(Source: Circular letter No.2199). 1939: The Daily Al-Wahid of Karachi in course of its editorial deplores the policy of Jamiat-i-Ulema Sindh regarding agitation for restoration of the Masjid Manzilgah. This may kindly be noted that Moulana Muhammad Sadik of Khada and Hakim Fatih Muhammad Sehwani were not in favour of agitation and wanted to resolve the issue through deliberations and politically. However, they were demanding the restoration of Mosque as and like other Muslims. 1943: K.B.Muhammad Ayub Khuhro presides over Muslim League Conference at Matiari (Source: ‘Source-Material on Sindh Muslim League’, compiled by Gul Hayat Institute). 1946: Pandit Jawaharlal Nehru, the Congress President is invited by the Viceroy to form an interim Government at the Centre. Criticizing the Congress Committee’s resolution, M.A.Jinnah says that the resolution of the 10th August is only a repeatation of the Congress stand taken by them from the very beginning only put in a different language and phraseology. (Source: The Indian Annual Register, Vol-11, 1946). 1948: Several followers of Khan Abdul Ghaffar Khan are killed in firing by police in Bhabhra on orders of the NWFP Chief Minister Khan Abdul Qayoon Khan. (Source: Newspapers). 1960: The First Housing Census of Pakistan starts (Source: Newspapers). 1965: China offers 30,000 tons of steel, 1,00,000 tons of coal and 15,000 tons of cement to Pakistan (Source: Newspapers). 1969: Pakistan Democratic Movement is dissolved. (Source: ibid). 1990: People’s Work Program is disbanding. Government charges PPP regime for giving their henchmen billion of rupees. (Source: Newspapers) 1991: APC attended by 23 opposition groups demands immediate fresh, free and fair election under a caretaker Government of national consensus. (Source: ibid) . Research by Dr.Pathan. ( 12 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 12.8.1800: اڄ آغا عبدالحسين وڃي مير فتح علي خان طرفان ناٿن ڪرو کي نياپو پهچايو ته مون تي وڏو بار پئجي ويو آھي, ان ڪري ٻيو چارو ڪونهي ته سنڌ ۾ تنھنجي فئڪٽري بند ڪجي. توکي منھنجي انھئ حڪم جي تعميل ڪرڻي آھي. (حوالو: Chronology of trade relations between Britian and Sindh (1626 to 1843) by Dr.Pathani 12.8.1839: ڪراچي ۽ منوڙو کسي فرنگين حيدرآبادي ميرن کي مات ڏني. هاڻي سندن نظر خيرپور تي آھي. هو خيرپور ته اتان جي ميرن کان کسي نه ٿي سگهيا, پر هنن اتي ڀاء کي ڀائرن سان ويڙھايو ۽ پوء انھن اختلافن مان فائدو ورتو, مير رستم خان کان بکر قلعو ورتو ۽ سکر تي قبضي ڪرڻ جا سانڀاها ڪيا. انھن مقصدن ماڻڻ لاء فرنگين مير علي مراد تي هٿ رکيو. اڄ گورنر جنرل پنهنجي سيڪريٽرئ معرفت پنهنجي اتر سنڌ جي پوليٽيڪل ايجنٽ کي خيرپوري ميرن جي اختلافن مان فائدو وٺبو. مير علي مراد کي ناراض نه ڪبو. خيرپوري ميرن جي پرڳڻن جو نقشو ڪڍي موڪل ۽ سندن نيتن بابت تفصيلي رپورٽ لکي موڪل. (حوالو: شملي مان لکيل خط. ڊاڪيومينٽ نمبر 208). 12.8.1843: آئوٽرام جيڪا نيپيئر خلاف باه ٻاري ۽ هن جي سنڌ بابت پاليسئ جي اخبارن ۾ پت وائکي ڪئي, ان تي سرڪار نيپيئر کان پڇاڻا ڪندي رهي. اڄ نيپيئر هڪ اهڙي پڇاڻي جي جواب ۾ حيدرآباد مان گورنر جنرل کي لکي ٿو ته آئوٽرام جا الزام بي بنياد آھن. هن جي ميرن لاء دل ڪرڪي پئي ۽ مير کيس مون خلاف استعمال ڪرڻ چاهن پيا. مان آئوٽرام جي چوڻ تي هلان ها ته سمورئ فرنگي فوج سميت ڪسجي وڃان ها. (حوالو: ڪتاب Correspondence related to Sinde). 12.8.1848: اڄ سنڌ جي ڪمشنر سمرن ضلعن جي ڪليڪٽرن کي هدايت ڪئي ته اهي پنهنجي پنهنجي ضلعن جي قديم آثارن بابت معلومات ھٿ ڪري فراهم ڪن ته جيئن انهن جي بچاء جو جوڳو بندوبست ڪري سگهجي.(ڪمشنر جو سرڪيولر ليٽر نمبر 2199). ڪيڏي نه ڏک جي ڳالھ آھي ڌارين, غيرن فرنگين کي سنڌ جي عظيم ماضئ کي بچائڻ جو ته اونو هو, ليڪن اسان جي ڏينھن ۾ وس وارن ماڻھن قديم آثارن تي قبضا ڪري, انھن تاريخي خزانن کي ميسارڻ جو نه ختم ٿيندڙ سلسلو شروع ڪيو آھي. سنڌ سان دشمني ڪرڻ ۾ اسان به ڪونه گهٽايو آھي. 12.8.1923: امل سنگ رتيديري جو ويٺل هو. ڪانگريسي هو. "عدم تعاون تحريڪ" ۾ حصو ورتائين. کيس قلم 108 CPC هيٺ گرفتار ڪري جيل جي سزا ڏني وئي. هو اڄ اها سزا ڪاٽي جيل مان آزاد ٿي آيو. (حوالو: ڪتاب Sorrows & Longings of Freedom Fighters, by Dr.Pathan. it is on website). 12.8.1938: لاڙڪاڻي جي ڪليڪٽر مراسلو(نمبر 9665) ذريعي لاڙڪاڻي جي ڊسٽرڪٽ لوڪلبورڊ کي چيو ته ضلعي جي مختلف ڳوٺن ۾ لائبرريون قائم ڪجن. پر ڊسٽرڪٽ لوڪل بورڊ انھئ راء کي رد ڪري ڇڏيو. 12.8.1939: سنڌ هن دور ۾ مذھبي ۽ سياسي اختلافن ڪري ڪئمپن ۾ ورهائجي چڪي ھئي. مسلمان به هڪڙا مسلم ليگي ته ٻيا غير مسلم ليگي ٿي ويا. حڪومت الله بخش سومري جي هئي ۽ مسلم ليگي سومري ۽ سندس دوستن خلاف ڪات ڪهاڙا کڻي نڪري پيا. اڄ روزاني “الوحيد“ ڪراچئ پنهنجي ايڊيٽوريل ۾ مولانا محمد صادق کڏي واري ۽ حڪيم فتح محمد سيوهاڻئ جي سياسي ڪارڪردگئ تي تنقيد ڪئي. اهي ٻئي سياستدان ساڃھ کان ڪم وٺندي مسجد منزلگاه جي بحالي وارئ تحريڪ کي هندو-مسلم فساد ۽ اختلاف جو ذريعو ٿيڻ نه پيا ڏسڻ چاهن. ان ڪري "الوحيد" جمعيت علماء سنڌ ۽ ان جي هنن ٻنھي اڳواڻن کي تنقيد جو نشانو بڻايو. "الوحيد" مسلم ليگ جي زبان بڻجي چڪي ھئي ۽ مسلم ليگ وري مسجد منزل گاه مسئلي تي ممڻ مچائڻ گهري پئي. 12.8.1943: اڄ ڪي بي محمد ايوب کهڙي مٽياري ۾ مسلم ليگ ڪانفرنس جي صدارت ڪئي. (حوالو: ‘سنڌ مسلم ليگ تي گل حيات انسٽيٽيوٽ پاران گڏ ڪيل مواد'). 12.8.1946: اڄ پنڊت جواهر لال نهرو ، ڪانگريس صدر کي وائسراء پاران مرڪز ۾ عبوري حڪومت ٺاهڻ جي دعوت ڏني. ايم اي جناح انھئ قدم ۽ ڪانگريس تي سخت تنقيد ڪئي. (حوالو: "انڊين ائينيئل رجسٽر ، واليوم 2 ، سال 1946). 12.8.1948: سرحد صوبي جي وڏي وزير خان عبدالقيو خان ​​جي حڪم تي خان عبدالغفار خان جا ڪيترائي پيروَڪار ڀابرا ۾ پوليس جي فائرنگ ۾ مارجي ويا. هھڙن واقعن مان آسانئ سان اندازو لڳائي سگهجي پيو ته ملڪي سياست ۾ رياستي دهشت گردئ جو ڪليدي ڪردار رهڻو آهي. (حوالو: اخبارون) 1969: پاڪستان ڊيموڪريٽڪ مومينٽ نالي سياسي اتحاد کي ختم ڪيو ويو. (حوالو: اخبارون) 12.8.1991: اڄ آل پارٽيز ڪانفرنس ٿي, جنهن ۾ مخالف ڌر جي 23 پارٽين جي نمائندھ شرڪت ڪئي. ڪانفرنس ۾ اتفاق راءِ سان مطالبو ڪيو ويو ته نگران حڪومت جوڙي جلد از جلد آزاد ۽ منصفاڻي اليڪشن ڪرائي وڃي. (حوالو: پريس رليز) [جنم] : 12 آگسٽ 1912ع شاعر ۽ صحافي ڊاڪٽر گوبندرام هر دلعزيز . 12 آگسٽ 1926ع شاعر، اديب ۽ صحافي ٽهلرام جيسومل آزاد(ٽنڊو محمد خان / آگره). 12 آگسٽ 1936ع گلوڪار فدا حيدري (ڪرمپور). 12 آگسٽ 1942ع شاعر شاهنواز شاد دايو. 12 آگسٽ 1943ع شاعر غلام رسول سوز سمون (ڪراچي). 12 آگسٽ 1949ع صحافي اشوڪ واڌياڻي (شڪارپور). 12 آگسٽ 1954ع ليکڪ عاجز شورو. 12 آگسٽ 1956ع شاعر عابد نياز ميمڻ (شڪارپور). 12 آگسٽ 1960ع سماجي ورڪر علي احمد جوکيو (ڪراچي). 12 آگسٽ 1966ع شاعر انعام ٽکڙائي . 12 آگسٽ 1970ع ليکڪ ستار چنا. 12 آگسٽ 1971ع شاعر ناصر شاهه ناصر. 12 آگسٽ 1972ع صحافي عباس سارنگ (جيڪب آباد). 12 آگسٽ 1975ع ليکڪا رخسانا پيرزادو. [وڇوڙو]: 12 آگسٽ 1622ع مذهبي اسڪالر شيخ عيسى سنڌي برهانپوري. 12 آگسٽ 1892ع شاعر ڇتو فقير سانگي. 12 آگسٽ 1989ع بلوچ سياسي اڳواڻ غوث بخش بزنجو. 12 آگسٽ 2009ع ڪوٽڙي سان تعلق رکندڙ شاعر اسير ملاح

Wednesday, 10 August 2022

Sindh in history today (11th August). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (11th AUGUST) [ Sindh in history today (11th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan. ] 11th August BIRTH DATES Hafiz Imam Bux Soomro (Gul Muhammad Tunio/Eminent Teacher of Quran Religious Teacher/1895), Dr.Illahi Bux Bhatti (Khairpur/Agricultural Scholar/1938), Kishor Wasvani (Sukkur > Poono/Poet & Journalist/1944), Qurban Ali ‘Qurban’ Sahto (wadhanpota/Poet/1953). DEATH DATES Mian Mir Sehwistan (Religious Scholar/1935), Kalachand Mirani (Hyderabad/Social Worker & Singer/1935), Muhammad Hussain ‘Miskeen’ (Poet/1976), Moulana Najamuddin Chhajro (Jhalo/Religious Scholar/2002), EVENTS 1939: Ross Bell, Political Agent, Upper Sindh requests Government of India for permission and sanctioning of the enrollment of 200 Afghan horsemen. (Source: Letter of date as indicated). 1857: Captain Merewether, Political Superintendent, Upper Sindh prepares and sends proposal to the Commissioner for Navigable Canal from river Indus to the new town of Kashmore. He writes that the cost of the project is Rs.10, 000, one third of which was to be met by local contribution and the remainder by the Government. (Source: Letter No. 291). 1929: A closely guarded and secret meeting of Jinnah, Gandhi and Ali Brothers is arranged by Mrs. Sarojini Naidu at Bombay ostensibly, it is assumed, with a view to amend the Nehru Report in such a way as to make it fully acceptable to all sections of Muslims. The conversation is not however made public. (Source: The Indian Annual Register, Voll-11. 1929). 1955: A nine-Non Muslim League – United Front Government /Ministry is sworn in with Chowdri Muhammad Ali as Prime Minister. (Source: Newspapers). 1969: India lodges protest the construction of the Karakorum Highway between China and Pakistan (Source: Newspapers). 1971: Joint Indo-Soviet Communique, issued in New Delhi demands urgent measures to bring political solution in East Pakistan (Source: ibid) 1977: Z.A.Bhutto threats to boycott elections if partiality observed. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). 1992: Benazir Bhutto opposes proposed amendment in Pakistan Penal Code and Criminal Penal Code proposing death sentence for blaspheming the Holy Prophet P.B.U.H. (Source: ‘Source-Material on Bhutto family’, compiled by Gul Hayat Institute). Research by Dr.Pathan. ( 11 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 11.8.1839: اڄ اپر سنڌ جي فرنگي پوليٽيڪل ايجنٽ راس بيل پنهنجئ سرڪار کان اجازت گهري ته کيس اتر سنڌ ۾ 200 افغان گھوڙي سوارن مقرر ڪرڻ جي اجازت ڏيو. سال ذھن ۾ رکبو ته گهڻا راز کلي پون ٿا. سنڌ اڃا آزادي نه وڃائي آھي. فرنگي سنڌ ۾ سنڌين يا بلوچن کي پنهنجئ فوج ڀرتي نه ٿا ڪن ته متان اهي بغاوت ڪن ۽ سنڌواسين خلاف وڙھڻ کان انڪار ڪن. (حوالو: راس بيل جو خط). 11.8.1857: ڪئپٽن ميئر ميري ويدر ، جيڪو اپر سنڌ جو پوليٽيڪل سپرنٽينڊنٽ هو, سو سرڪار کي لکي ٿو ته سنڌو درياهه کان وٺي ڪشمور جي نئين شهر تائين آبي آمدرفت لاء ڪينال ڪڍيو وڃي, جنهن ڪم تي 10،000 روپيا خرچ ايندو. ان خرچ ٽيون حصو مقامي شراڪت ذريعي پورو ڪجي ۽ باقي بچيل رقم سرڪار ڏئي. (حوالو: ڪئپٽن ميري ويدر جو خط نمبر 291). 11.8.1929: اڄ سروجني نئڊو ممبئئ ۾ جناح ، گانڌي ۽ علي برادران جي پوشيده ملاقات ڪرائي ته جيئن "نهرو رپورٽ" بابت ڌرين ۾ ھم آھنگي ۽ افهام تفهيم پيدا ڪجي. (حوالو: "انڊين ائنيوئل رجسٽر ، سال -1929, واليم 2). 11.8.1955: اڄ پاڪستان ۾ ھڪ نئون سياسي تجربو هئ ڪيو ويو متحده محاذ, جنهن ۾ ڪو به مسلم ليگي ڪونه هو, ان جي حڪومت / وزارت ٺاهي وئي ۽ چوڌري محمد علي کي ان حڪومت ۾ وزيراعظم بڻايو ويو. اڄ انھئ غير مسلم ليگي حڪومت حلف به کنيو. (ذريعو: اخبارون). 11.8.1969: اڄ انڊيا, چين ۽ پاڪستان جي وچ ۾ قراقرم هاءِ وي جي تعمير تي احتجاج ۽ ان جي مخالفت ڪئي. (حوالو: اخبارون) 11.8.1971: اڄ دهلئ ۾ روس ۽ انڊيا گڏيل پڌرنامي ذريعي مطالبو ڪيو ته اوڀر پاڪستان ۾ سياسي حل آڻڻ لاءِ هنگامي طور گهربل قدم کنيا وڃن (حوالو: بي بي سي نشريات). [ولادتون]: 11 آگسٽ 1897ع بزرگ حافظ امام بخش سومرو. 11 آگسٽ 1913ع اقتصادي ماهر ۽ سابق وفاقي وزير اين ايم عقيلي(ٺٽو). 11 آگسٽ 1938ع زرعي ماهر ڊاڪٽر الاهي بخش ڀٽي (خيرپور). 11 آگسٽ 1943ع اڳوڻي صدر ۽ آرمي چيف پرويز مشرف. 11 آگسٽ 1944ع شاعر ۽ صحافي ڪشور واسواڻي (سکر / پونو). 11 آگسٽ 1953ع شاعر ڊاڪٽر قربان علي قربان سهتو. 11 آگسٽ 1974ع گلوڪاره حديقا ڪياني. [وفاتون]: 11 آگسٽ 1635ع مذهبي اسڪالر ۽ بزرگ ميان مير سوهاڻي. 11 آگسٽ 1976ع اديب ۽ شاعر آخوند محمد حسن مسڪين. 11 آگسٽ 2002ع مذهبي اسڪالر مولانا نجم الدين ڇڄڙو

Tuesday, 9 August 2022

Sindh in history today (10th August). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (10th AUGUST) [ Sindh in history today (10th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan. ] 10th August BIRTH DATES Pir Mazaharuddin Rashdi (Thullah/Freedom Fighter & Religious Scholar/1900), Janan Soyai (Mir Goth/Poet/1931), Kanayalal Talreja (Hayat Pitafi >Ulhasnagar/1936), Bahawal Khan Unar (Puran Abad/Social Worker/1939), Mahboob Ali Depar (Folklore Poet/1947), Imdad Ali Odho (Jacobabad/Journalist & Founder of Radio Voice of Sindh, UK/1947), Niaz Khaldi (Bahlani/Poet/1947), Ghulam Rasool Baloch (Sono Khan/Journalist/1951), Dr.Khadim Lakhir (Jumo Lakhir/Writer & once Political Activist/1952), Shokat Khowjai (Karachi/Writer/1956), Abid Niaz Memon (Sukkur/Poet/1956), Reno Lalwani (Ulhasnagar/Artist/1958), Khan Muhammad Hingorjo (Dhalyar/Social worker & once Journalist/1958), Bashir Khan Qureshi (Ratodero/Nationalist/1959), Asif Jamali (Talhar/Poet/1969), Sanam Aziz Banbhro (Khairpur/Writer/1981) DEATH DATES Shamshir-ul-Hyderi (Karachi/poet & Journalist/2012). EVENTS 1840: Major Outram reports to the Government of India about hostile feelings and designs of Jam of Bella for the East India Company Government of India (Source: Letter No. 639) 1849: Gemological memoranda of the Talpur families is prepared by the Collector of Hyderabad. It reveals that Murad was the father of all talpurs. Memoranda provide information about Mohanie Dorke, Koorkani, Kuppani and MankaneeTalpurs, (Source: Letter No. 1019). 1947: The Constituent Assembly of Pakistan meets at Karachi . 40 members from East Bengal (Pakistan), 17 February Punjab, 3 from NWFP, 4 from Sindh and one member from Baluchistan participate. Quaid-i-Azam is elected the President, whereas Moulvi Tamizuddin becomes Vice President. (Source: Newspapers). 1953: The District Sanghar comes into existence. Sanghar, Sinjhoro and Pithoro talukas of Tharparkar and Shahdadpur taluka of Nawabshah are included in this new district. (Source: Sindh Government’s Notification). 1969: Hyder Bux Jatoi is arrested (Source: Newspapers). 1971: U.S.A voices concern over the trial of Shaikh Mujeeb-u-Rahman. (Source: ibid). 2012: Imdad Ali Odho along with his son Sarwech Odho establishes The Radio Voice of Sindh, U.K. Sincec last two years the Radio has proved its worth as representative and voice of Sindh. Research by Dr.Pathan. ( 10 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 10.8.1832: اڄ پاٽينجر پنهنجئ سرڪار کي خط ذريعي معلومات موڪلي ته: 1. حيدرآبادي ۽ خيرپوري حڪمرانئ جون حدون ۽ پرڳڻا ڪهڙا آھن, 2. ته ميرن سان ڳالهيون هلي رهيون آھن ته سنڌوندئ ذريعي واپار ڪندڙ فرنگين ۽ سندن واپارين کان هر ڪنهن پتڻ تي نه پر فقط هڪ پتڻ تي محصول وٺجي , 3. پتو پيو آھي ته ٿر ۽ پارڪر ۾ فرنگين کي ڦرندڙن خلاف مهم جوئي جلد ٿيڻ واري آھي. ان لاء جوڌپور ۽ جيسلمير مان مدد پهچي پئي ۽ اسان جي فوج به پهچڻ واري آھي. مير مراد علي به مدد ڪرڻ لاء آتو ويٺو آهي. 10.8.1834: پاٽينجر اڄ پنهنجئ سرڪار کي خط لکي ٻڌائي ٿو ته مير اسان کي "ريزيڊينسي" کولڻ جي اجازت نه ٿا ڏين, بلڪ ڪيٻائن ٿا. اهڙئ طرح نئين معاهدي ڪرڻ کان به لهرائن ٿا. پاٽينجر پنهنجئ سرڪار کي صلاح ٿو ڏئي ته ميرن تي دٻاء وجهڻ لاء اسان کي ڪڇ ڀڄ ۾ پنهنجي فوج وڌائڻ گهرجي ۽ اسان ڪوشش ڪريون ته سنڌ جا بندر بلاڪ ڪريون.(حوالو: "Commercial relation between Britain and Sindh [1660 to 1843] ويب تي رکيل ڊاڪٽر درمحمد جو ڪتاب). 10.8.1840: ڪمپني حڪومت جي گورنر جنرل جو سيڪريٽري ايڇ. ٽورينس H.Torrens پنهنجي ڏکڻ سنڌ واري پوليٽيڪل ايجنٽ کي لکي ٿو ته خيرپوري مير سنڌوء ذريعي ويندڙ اسان جي تجارتي مال تي ڪنهن به قسم جو محصول نه ٿا وٺن. پر حيدرآبادي مير وٺن ٿا. ان ڪري حيدرآبادي ميرن سان اهو مثال ڏئي ڳالهاء ته جيئن هو به محصول نه وٺن. [ فرينگين جي اها چال ڪامياب وئي ته هنن خيرپوري,حيدرآبادي ۽ ميرپوري ميرن سان الڳ الڳ دوستيون رکيون. هڪ هنڌان ڪو فائدو ملين ته مثال ڏئي ٻئي هنڌان به فائدا ورتائون]. (حوالو: سيڪريٽرئ جو مراسلو نمبر 379). 10.8.1843: نيپيئر اڄ پنهنجي گورنر جنرل کي لکي ٿو ته ميرن جا خط مون کي کليل ملن ٿا. جنهن مان ظاهر آھي ته اسان جي ٽپال اسان تائين پهچڻ کان اڳ ڪن حلقن ۾ پڙھي وڃي. ان ڪري مان ميرن ۽ سنڌي ماڻھن تي ڪهڙو اعتبار ڪريان. 10.8.1849: حيدرآباد جي ڪليڪٽر هن کان به اڳ ٽالپورن جي شجرن تي ڪم ڪيو هو. اڄ وري انھئ موضوع تي ان کان وڌيڪ معلومات هٿ ڪري سنڌ جي ڪمشنر ڏانھن موڪليائين. ان ۾ لکي ٿو ته سمورن ٽالپورن جو وڏو مراد آھي. ان کان سواء اڄوڪي معلومات ۾ ٽالپورن جي وڌيڪ پاڙن جو ذڪر به ڪيو آھي. (حوالو: ڪليڪٽر جو مراسلو نمبر 1019). 10.8.1852: سرڪاري لکپڙھ مان معلوم ٿئي ٿو ته ميرن جيڪي ماڻھن کي جاگيرون ڏنيون هيون, انھن جا مختلف قسم ۽ نالا هوندا هئا. انھن مان جاگير جو هڪ قسم "ملازمي جاگير" هوندي هئي ۽ اها فقط ميرن جي ملازمت ڪندڙن کي ڏبي هئي. اها پگهار ڏيڻ جو هڪ طريقو هو.(حوالو: حيدرآباد جي ڪليڪٽر جو مراسلو نمبر 1029). 10.8.1947: پاڪستان جي آئين ساز اسيمبلئ جو پهريون اجلاس ڪراچئ ۾ ٿيو. ان جا ايسٽ بنگال (اوڀر پاڪستان) مان 40, پنجاب مان 17, سرحد مان 3, سنڌ مان 4 ۽ بلوچستان مان 01 ميمبر هو. قائد اعظم کي صدر ۽ مولوي تميزالدين (بينگالي) کي نائب صدر چونڊيو ويو. 10.8.1953: سنڌ ۾ ضلعو سانگهڙ وجود ۾ آيو. هن ضلعي ۾ سانگهڙ, سنجهورو, پٿورو, شھدادپور ۽ ٿرپارڪر تعلقا شامل ڪيا ويا. (حوالو: سرڪاري نوٽيفيڪيشن). 10.8.1969: ڪامريڊ حيدربخش جتوئي گرفتار ڪيو ويو. 10.8.2012: امداد علي اوڍي پنهنجي پٽ سرويچ اوڍي سان گڏجي "ريڊيو وائس آف سنڌ" قائم ڪيو. [جنم ڏينهن]: 10 آگسٽ 1900ع مذهبي اسڪالر پير مظهرالدين راشدي . 10 آگسٽ 1931ع شاعر جانڻ سوائي (مير گوٺ) . 10 آگسٽ 1936ع شاعر ڪنعيا لال تلريجا (حيات پتافي / الهاسنگر). 10 آگسٽ 1939ع سماج سڌارڪ بهاول خان انڙ. 10 آگسٽ 1947ع شاعر محبوب ڏيپر. 10 آگسٽ 1947ع ليکڪ نياز خالدي. 10 آگسٽ 1947ع صحافي امداد علي اوڍو. 10 آگسٽ 1951ع صحافي غلام رسول بلوچ. 10 آگسٽ 1952ع ليکڪ ڊاڪٽر خادم لاکير. 10 آگسٽ 1956ع ليکڪ شوڪت خوجائي (ڪراچي). 10 آگسٽ 1958ع اداڪاره رينو لالواڻي (الهاسنگر). 10 آگسٽ 1958ع ليکڪ خان محمد هنڱورجو. 10 آگسٽ 1958ع ليکڪ ۽ مضمون نگار منظور حسين ڪالرو. 10 آگسٽ 1959ع قومپرست سياسي اڳواڻ شهيد بشير قريشي. 10 آگسٽ 1963ع ڀارت جي مشهور عورت ڌاڙيل ۽ اسيمبلي ميمبر ڦولن ديوي. 10 آگسٽ 1969ع شاعر آصف جمالي (تلهار). 10 آگسٽ 1981ع شاعره صنم عزيز ڀنڀرو (خيرپور). [وڇوڙو]: 10 آگسٽ 2012ع شاعر، صحافي، ڊراما نگار ۽ ايڊيٽر شمشير الحيدري. 10 آگسٽ 2017 ع پاڪستان مان ڪوڙهه جي مرض کي ختم ڪرڻ لاءِ پوري عمر ارپيندڙ جرمن عورت ڊاڪٽر رٿ ڦائو

Monday, 8 August 2022

Sindh in history today (9th August). By. Dr.Pathan

SINDH IN HISTORY TODAY (9th AUGUST) [ Sindh in history today (9th August ). Selection of Events from two Centuries of Sindh History, in Chronological order and with analytical interpretation. Research by Dr.Pathan. ] 9th August BIRTH DATES Ghazi Muhammad Ayoob Shar (Sikandarabad/Writer, & Social Worker/1933), Prof. Badaruddin Larik (Naushero Feroz/Text Books writer/1941), Muhammad Bux ‘Shad’ (Tharri/Poet/1951), Muhammad Qasim Malah (Malak/Writer/1953), Nasir Aijaz (Bhirya City/Journalist & Writer/1954), Rahmatullah ‘Joni’ (Poet/1963), (Imtiaz Ali Kalhoro (Garhi Khda Bux/Poet/1966), Rahim Bux ‘sajan’ (Shikarpur/Poet/1968), Hansika Motwani (Mombai/Actress/1991), DEATH DATES Nazir Abbasi (Political Activist/1980) EVENTS 1843: Governor-General of India acknowledges and offers his comments on Charles Napier’s correspondence with Sindh Rulers before the fall of Hyderabad . (Source: Letter No.298). 1844: Government of India approves action of the Sindh Governor to bring the 39 ringleaders of the 6th Regiment, N.1, to trial before a general Court Martial (Source: letter No.169). 1942: All-India Congress Committee launches ‘Quit India’ Movement. Sindh Congress played its praiseworthy role. (Source: Newspapers). 1947: First outrage is committed on Pakistan Special Train. The railway line is blown up 15 miles west of Bhatinda. (Source: Newspapers). 1957: Lahore to remain Head Quarter of the West Pakistan . No need of shifting it to any other place, declares the Governor Akhtar Hussain. (Source: ibd). 1967: The World Bank approves a loan of 35 million dollar to the Pakistan Industrial Credit & Investment Corporation (PICIC). Sindh has still not produced an scholar/ Economist who can work on all aids and loans received by the Pakistan Government and their Sector-wise and province-wise utilization from 1947 to date. (Source: Newspapers). 1971: Mujeeb will be tried by a Special Military Court for waging war against Pakistan (Source: Newspapers). 1972: Crack down on Sindhi Nationalists. PPP Government makes large scale arrests in the length and breadth of Sindh. G.M.Syed is also arrested. (Source: ibid). 1973: NAP decides to join UDF’s civil disobedience campaign from 24th August. (Source: ibid). 1977: 43 PPP workers are arrested in Lahore for disturbing PNA leaders meeting. (Source: ibid) . Research by Dr.Pathan. ( 9 آگسٽ جي حوالي سان "سنڌ جي ڪمال ۽ مٿس ٿيل ظلم زيادتين جي واقعاتي تاريخ".( ڊاڪٽر در محمد پٺاڻ جي تحقيق ۽ تاريخ ٻڌائڻ وارو روزانو سنواريل, وڌايل ۽ نظرثاني ڪيل سلسلو.) *************** توجه طلب واقعا *************** 9.8.1843: نيپيئر ٺڳئ ۽ بي ايمانئ سان سنڌ کي غلامئ جي زنجيرن ۾ جڪڙيو ۽ غلام سنڌ جو پهريون گورنر به ٿيو پر, اها فريب واري فتح ھن جي خوارئ جو سبب ٿي, تان جو ان تي برطانيه جي پارليمينٽ ۾ بحث به ٿيو. هن نڀاڳي واپاري حڪومت لاء اهو سڀ ڪجھ ڪيو. انھئ ايسٽ انڊيا ڪمپني حڪومت به هن کان هڪ کان وڌيڪ دفعا صفائي ورتي. اڄ وري اها ئي سرڪار نيپيئر کي دلداري ڏئي ٿي ۽ کيس ٻڌائي ٿي ته جنگي قيدي ميرن توتي برابر الزام ته هنيا آھن, ليڪن تون ۽ تنھنجا فوجي صاف ۽ پاڪ آھيو.(حوالو: گورنر جنرل جو مراسلو نمبر 298). 9.8.1844: چوندا آھن ته مظلوم مظلوم جو ساٿي ٿيندو آھي. سنڌ جي تاريخ اهو واقعو هن طرح پنهنجي سيني ۾ سانڍيو آھي ته بنگال ڇهين ريجمينٽ جي 39 فوجين نيپيئر جي حڪمن مڃڻ ۽ سنڌ ۾ فوجي ڪاروائئ ۾ حصي وٺڻ کان انڪار ڪيو هو. نيپيئر اهو زهر جو ڌڪ ته ڀري ويو, نانگ وانگر وير وٺڻ لاء گورنر جنرل کان هنن فوجي سپاهين کي ڪورٽ مارشل ڪرڻ لاء اجازت گهري. اڄ ڪمپني حڪومت کيس اهڙي اجازت ڏني. (حوالو: نيپيئر ڏانھن موڪليل مراسلو نمبر 199). 1942: آل انڊيا ڪانگريس ڪميٽئ ‘هندستان ڇڏيو’ تحريڪ جو آغاز ڪيو. سنڌ ڪانگريس ان ۾ پنهنجو تعريف لائق ڪردار ادا ڪيو. خانبھادر الله بخش شھيد به انھن ڏهاڙن ۾ پنهنجو لقب ڦٽو ڪيو هو, فرنگي سرڪار انھئ کي بھانو بنائي هن سان دشمني ڪئي. مسلم ليگي ماڻھن سومري جي هن قدم مان فائدو وٺي کيس ڪانگريس-دوست سڏيو. (ذريعو: اخبارون). 9.8.1947: پاڪستان ايندڙ پناهگيرن جي خاص ٽرين تي حملا ٿيا. ان لاء ڀٽنڊا جي 15 ميل اولھ ۾ ريلوي جي پٽڙي اڏائي وئي. (ذريعو: اخبارون). 9.8.1957: " لاهور ئي اولهه پاڪستان حڪومت جو هيڊ ڪوارٽر رهندو. ان کي ڪنهن ٻئي هنڌ هيڊ ڪوارٽر منتقل ڪرڻ جي ڪا ضرورت ناهي" ، گورنر اختر حسين جو اعلان (حوالو: اخبارون) 9.8.1971: "مجيب پاڪستان جي خلاف جنگ وڙھڻ شروع ڪئي آھي. ان ڪري هن تي اسپيشل ملٽري ڪورٽ ۾ ڪيس هلائبو"- سرڪاري ڌريون (حوالو: اخبارون). 9.8.1972: سنڌي قومپرستن خلاف پيپلز پارٽي سرڪار رڻ ٻاري ڏنو. سنڌ جي طول و عرض ۾ وڏي پئماني تي گرفتاريون شروع ڪيون ويون. جي ايم سيد کي به گرفتار ڪيو ويو. (حوالو: اخبارون) 9.8.1973: اين اي پي فيصلو ڪيو ته 24 آگسٽ کان UDF سان ملي سول نافرماني جي مهم هلائبي. (حوالو: اخبارون) 9.8.1977: پيپلز پارٽئ جي جيالن پي اين اي اڳواڻن جي اجلاس کي بگاڙيو ۽ ڀڃ ڊاه ڪئي. ان ڪري پيپلز پارٽي جا 43 ڪارڪن گرفتار ڪيا ويا. (حوالو: اخبارون) *************** ولادتون ۽ وفاتون *************** [جنم]: 9 آگسٽ 1884ع شاعر ۽ خيرپور رياست جي اڳوڻي حڪمران مير علي نواز ناز. 9 آگسٽ 1933ع ليکڪ ۽ سماجي ورڪر غازي محمد ايوب شر . 9 آگسٽ 1941ع ليکڪ پروفيسر بدرالدين لاڙڪ (نوشهرو فيروز). 9 آگسٽ 1951ع شاعر محمد بخش شاد. 9 آگسٽ 1953ع اديب، شاعر، صحافي ۽ ٽي وي پروڊيوسر اعجاز عليم عقيلي. 9 آگسٽ 1953ع ليکڪ محمد قاسم ملاح . 9 آگسٽ 1954ع ليکڪ، ڪالم نگار ۽ صحافي نصير اعجاز (ڀريا). 9 آگسٽ 1963ع شاعر رحمت الله جوڻي. 9 آگسٽ 1991ع باليووڊ جي سنڌي اداڪاره هنسيڪا موٽواڻي. [وڇوڙو]: 9 آگسٽ 1980ع شهيد نذير عباسي. 9 آگسٽ 1980ع فوجي آمر ۽ اڳوڻو صدر پاڪستان يحيى خان. 9 آگسٽ 2017ع شاعر ۽ اديب ناطق ڳيريلائي [ محمد صالح چنا]